ان‌بی‌سی‌نیوز: نتانیاهو از مواضع اخیر ترامپ درباره امکان غنی‌سازی در ایران ناخشنود است

وال استریت‌ ژورنال جمعه شب، ۱۹ اردیبهشت، این خبر را در گزارشی درباره عملی نشدن وعده‌های دونالد ترامپ در دوران مبارزات انتخاباتی مبنی بر پایان دادن سریع به جنگ روسیه در اوکراین، جنگ اسرائیل و حماس در غزه و حل مناقشه هسته‌ای با جمهوری اسلامی اعلام کرده است.

این روزنامه در گزارش خود، پس از بررسی مفصل دو بحران جنگ روسیه در اوکراین و جنگ اسرائیل و حماس در غزه، به مذاکرات جمهوری اسلامی و آمریکا پرداخته و سیاست دولت ترامپ در این حوزه را «آمیخته و محل بحث‌های فراوان در داخل آمریکا» خوانده است.

به‌نوشته وال‌استریت ژورنال، ترامپ می‌گوید مذاکرات هسته‌ای با ایران خوب پیش می‌رود. ویتکاف تاکنون سه بار به‌طور غیرمستقیم با طرف‌های ایرانی درباره مهار توسعه هسته‌ای تهران گفت‌وگو کرده و قرار است این آخر هفته چهارمین دیدار را در عمان برگزار کند.

وال‌استریت ژورنال نوشته است: «تاکنون، ایران خواسته سانتریفیوژهای خود را حفظ کند و هیچ نشانه‌ای از برچیدن فعالیت‌های هسته‌ای خود نشان نداده است. موضع مشخصی هم از سوی آمریکا درباره اینکه «برچیدن» دقیقا چه معنایی دارد ارائه نشده است.»

به‌نوشته این روزنامه، ترامپ چهارشنبه ۱۷ اردیبهشت به خبرنگاران گفت: «ما هنوز در این باره تصمیم نگرفته‌ایم»، در حالی که چند روز پیش به شبکه ان‌بی‌سی گفته بود که فقط «برچیدن کامل» را می‌پذیرد. مقام‌های دولت ترامپ از حجم انتقادهای جمهوری‌خواهان درباره این موضوع غافلگیر شده‌اند.

ترامپ جمهوری اسلامی را تهدید کرده که اگر به محدودیت‌های سختگیرانه درباره فعالیت‌های هسته‌ای خود تن ندهد، اقدام نظامی خواهد کرد، اما هنوز موفق به جلب نظر اکثر متحدانش نشده است.

ژان-نوئل بارو، وزیر امور خارجه فرانسه، در مصاحبه‌ای گفت فرانسه و دیگر کشورها به اقدامات سختگیرانه‌تری علیه تهران نیاز دارند تا توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ که ترامپ از آن خارج شد، اما گزینه نظامی را رد کرد.

او گفت: «ما معتقدیم که هیچ راهی جز مسیر دیپلماتیک برای حل مسئله ایران وجود ندارد.»

جنگی که خواب از چشم ترامپ ربوده است

وال‌استریت ژورنال در این گزارش همچنین خبر داده است که دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، هفته گذشته در باشگاهش در فلوریدا، در دیداری با جمعی از حامیان مالی ارشد، پایان دادن به جنگ روسیه در اوکراین را به عنوان دغدغه‌ای رو به افزایش توصیف کرد که شب‌ها خواب را از چشمانش ربوده است.

به‌نوشته این روزنامه، ترامپ که در کارزار انتخاباتی خود بارها گفته بود پس از بازگشت به کاخ سفید به‌سرعت به جنگ روسیه در اوکراین، جنگ اسرائیل و حماس در غزه و مناقشه هسته‌ای با جمهوری اسلامی پایان می‌دهد، به حامیان مالی خود گفته حل این مناقشات سخت‌تر از آن چیزی است که تصور می‌کرد.

وال‌استریت ژورنال، به‌نقل از افرادی که در این جلسه حضور داشتند، نوشت دونالد ترامپ گفته ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهوری روسیه، مذاکره‌کننده‌ای سخت‌گیر است و «همه چیز» را می‌خواهد. اشاره او به اوکراین بود. این سخنان در پاسخ به پرسشی از سوی یکی از حامیان مالی درباره بزرگ‌ترین نگرانی‌های سیاست خارجی ترامپ مطرح شد.

ترامپ همچنین درباره جنگ در غزه گفت که یافتن راه‌حلی برای آن بسیار دشوار است چون «آنها هزار سال است که می‌جنگند.»

وال‌استریت ژورنال یادآوری کرده که ترامپ همواره گفته است که اگر او در کاخ سفید بود هیچ‌یک از این درگیری‌ها آغاز نمی‌شد. او حتی قول داده بود جنگ اوکراین را «در همان روز اول» تمام کند.

این روزنامه سپس افزوده: «اما حالا که بیش از ۱۰۰ روز از آغاز دور دوم ریاست‌جمهوری‌اش می‌گذرد، بدون آنکه هیچ‌یک از این مناقشات به پایان نزدیک‌تر شده باشد، مذاکرات برای توقف برنامه هسته‌ای ایران متوقف شده و یک جنگ تجاری نیز روابط با متحدان را تحت فشار قرار داده است، ترامپ دریافته حل مشکلات جهان بسیار پیچیده‌تر از آن چیزی است که تصور می‌کرد.»

دن بائر، سفیر پیشین در دولت اوباما که اکنون در بنیاد کارنگی برای صلح بین‌المللی فعالیت می‌کند، به وال‌استریت ژورنال گفت: «هیاهو و نمایش جای خود را در مانورهای دیپلماتیک دارند، اما جزییات و کار سخت هم لازم‌اند.»

ترامپ بعدها گفت که درباره پایان دادن سریع به جنگ اوکراین شوخی کرده و هوادارانش می‌دانند که او اغراق کرده است.

کایل هاینز، استاد سیاست خارجی آمریکا در دانشگاه پردو، نیز به وال‌استریت ژورنال گفت: «اگر او بارها و بارها در کارزار انتخاباتی چنین وعده‌هایی نداده بود، انتقاد از او برای عمل نکردن به آنها بی‌انصافی بود. اما او چنین وعده‌هایی داده است.»

آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، به وال‌استریت ژورنال گفت ترامپ و تیمش «با تمرکزی ویژه در حال تلاش برای برقرار کردن صلح در جهان و متوقف کردن اقدامات زیان‌آور بازیگران بد علیه آمریکا و متحدانمان» هستند.

او افزود: «رویکرد آنها موفق بوده است. حوثی‌ها با آتش‌بس موافقت کردند، ۴۷ آمریکایی بازداشت‌شده در خارج به خانه بازگشتند، کشورهای ناتو هزینه‌های دفاعی خود را افزایش داده‌اند، چین بازدارنده شده و ما از همیشه به صلح در جنگ روسیه- اوکراین نزدیک‌تر هستیم.»

مطالبات بیش از حد

در هفته‌های اخیر، ترامپ در محافل خصوصی گلایه کرده که پوتین علاقه‌ای به پایان دادن به جنگ ندارد و هر دو طرف از مصالحه سر باز می‌زنند. او همچنین از مشاوران خود پرسیده که آیا به نظرشان پوتین از زمان دور قبلی ریاست‌جمهوری ترامپ تغییر کرده است یا نه، و از برخی اقدامات نظامی روسیه، از جمله بمباران مناطقی با حضور کودکان، ابراز شگفتی کرده است.

به‌نوشته وال‌استریت ژورنال، ترامپ اوایل امسال گفته بود که قانع کردن کی‌یف سخت‌تر از روسیه خواهد بود، مگر اینکه شرایط توافق مطابق میل اوکراین باشد و این موضوع به برخوردی تند در دفتر بیضی با ولودیمیر زلنسکی، رییس‌جمهوری اوکراین، منجر شد که به‌طور زنده از تلویزیون پخش شد.

اخیرا نیز مقام‌های ارشد دولت ترامپ اذعان کردند که روسیه همچنان بزرگ‌ترین مانع است و حاضر نیست با آتش‌بس بی‌قید و شرط ۳۰ روزه که کی‌یف از آن حمایت کرده، موافقت کند و همچنان خواستار امتیازات بیشتری از اوکراین است.

جی دی ونس، معاون رییس‌جمهوری گفت: «من نمی‌گویم که روس‌ها به پایان دادن به این درگیری بی‌علاقه‌اند. ما فکر می‌کنیم خواسته‌هایشان زیادی است.»

برنامه‌های اولیه ترامپ برای این مناقشه هم ظرف چند هفته تغییر کرد. روسیه از اولین فرستاده ترامپ به اوکراین، ژنرال بازنشسته کیت کلگ، به دلیل حمایت دخترش از کی‌یف، شکایت داشت.

ترامپ سپس به کلگ گفت فقط با اوکراینی‌ها صحبت کند و استیو ویتکاف، دوست دیرینه‌اش را وارد ماجرا کرد که هم‌زمان فرستاده ویژه او در امور خاورمیانه است. تیم کلگ معتقد است که این دیپلمات توانسته تا حد زیادی کی‌یف را به فرآیند صلح ترامپ متعهد کند.

ویتکاف بارها تلاش کرده هر دو طرف را وادار کند برخی شرایط ناخوشایند را بپذیرند. اکنون او به دیگران گفته هدفش فقط این است که دو طرف را پای میز مذاکره بیاورد؛ کاری که هنوز موفق به انجامش نشده است.

مقام‌های آمریکایی دیگر نیز گفته‌اند ممکن است ترامپ رسیدن روسیه و اوکراین به مذاکرات جدی مستقیم را به عنوان پایان ماموریت خود در نظر بگیرد و بقیه ماجرا را به خودشان واگذار کند تا آمریکا بتواند بر اولویت‌های دیگر متمرکز شود.

چراغ سبز به اسرائیل

در موضوع غزه نیز، دولت ترامپ به دنبال آن است که جنگ اسرائیل و حماس با مذاکره به پایان برسد.

به‌نوشته وال‌اسریت ژورنال، ویتکاف در ژانویه، درست پیش از آغاز دوره ریاست‌جمهوری ترامپ، به دولت بایدن کمک کرد تا طرح آتش‌بس خود را اجرا کند. اما این توافق در مارس از هم فروپاشید و اکنون جنگ از سر گرفته شده است. اسرائیل تمام کمک‌های بشردوستانه به فلسطینی‌های آسیب‌پذیر در غزه را متوقف کرده و بحران انسانی عمیق‌تری رقم زده است.

این هفته، کابینه اسرائیل طرحی را تصویب کرد که در صورت ادامه جنگ از سوی حماس و نگه داشتن گروگان‌ها، این کشور کل غزه را به تصرف خود درآورد. دولت اسرائیل به حماس تا پایان سفر خاورمیانه‌ای ترامپ در هفته آینده فرصت داده تا گروگان‌ها را آزاد کند.

به‌نوشته وال استریت ژورنال، برخی مقام‌های دولت آمریکا از حملات تازه اسرائیل ناراضی‌اند. اما ترامپ همچنان درباره بازسازی منطقه صحبت می‌کند و عملا به اسرائیل چراغ سبز داده تا عملیات نظامی خود را تا زمانی که حماس تغییر موضع دهد، ادامه دهد.

در همین حال، ویتکاف دایره مشاوران خود را برای آماده شدن برای دوران پس از جنگ در غزه گسترش داده و طبق گزارش‌ها با تونی بلر، نخست‌وزیر پیشین بریتانیا، و آلن درشوویتز، وکیل سرشناس، دیدار داشته است.

درشوویتز به وال‌استریت ژورنال گفت: «اینکه آیا آنها موفق خواهند شد یا نه هنوز مشخص نیست، اما تمام تلاششان را می‌کنند. به نظرم این ماجرا سخت‌تر از آن چیزی است که انتظار داشتند.»

ویتکاف جمعه ۱۹ اردیبهشت در مصاحبه با وب‌سایت برایتبارت‌نیوز تاکید کرد اگر مذاکرات هسته‌ای با حکومت ایران به یک «توافق قوی» نینجامد، ایالات متحده آن را نخواهد پذیرفت.

او افزود اگر دور آتی مذاکرات با تهران به نتیجه‌ای ختم نشود، گفت‌وگوها ادامه نخواهند یافت و «ما مجبور خواهیم شد مسیر متفاوتی را انتخاب کنیم».

تاکنون سه دور از گفت‌وگوها میان تهران و واشینگتن در مسقط و رم برگزار شده است. دور چهارم مذکرات که قرار بود ۱۳ اردیبهشت در رم برگزار شود، لغو شد.

در نهایت، دو طرف توافق کردند دور بعدی مذاکرات یک‌شنبه ۲۱ اردیبهشت در مسقط برگزار شود.

منابع دیپلماتیک ایرانی ۱۸ اردیبهشت به ایران‌اینترنشنال گفتند با وجود موافقت جمهوری اسلامی با بازرسی‌ گسترده از تاسیسات هسته‌ای ایران، اختلاف تهران و واشینگتن بر سر غنی‌سازی در داخل ایران، از مسائلی است که باعث ابهام در ادامه مذاکرات دو طرف شده است.

در همین رابطه سی‌ان‌ان به نقل از منبعی آگاه که بدون ذکر نام گفت‌وگو کرده است، نوشت: «مذاکرات روز یک‌شنبه در سطح عالی برگزار خواهد شد. انتظار نمی‌رود تیم فنی که روی جزئیات دقیق‌تر مانن کاهش تحریم‌ها صحبت می‌کند، در این دور از مذاکرات حضور داشته باشد. این نشان می‌دهد طرفین قرار است درباره چارچوب کلی برای پیشبرد گفت‌وگوها صحبت کنند.»

سی‌ان‌ان به نقل از یک منبع آگاه دیگر اعلام کرد که انتظار می‌رود این مذاکرات هم به‌طور مستقیم و هم غیرمستقیم انجام شود.

بیشتر بخوانید: فاکس‌نیوز از کشف تاسیسات هسته‌ای مخفی جمهوری اسلامی در استان سمنان خبر داد

ویتکاف: ادامه غنی‌سازی در ایران، خطر قرمز آمریکا است

ویتکاف در ادامه اظهارات خود گفت آمریکا در مذاکرات به‌روشنی تاکید کرده تهران نمی‌تواند به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند و مقام‌های جمهوری اسلامی نیز این موضوع را پذیرفته‌اند.

او افزود اگر جمهوری اسلامی طبق گفته خود در پی تولید تسلیحات هسته‌ای نیست، «باید تاسیسات غنی‌سازی‌شان برچیده شود. آن‌ها نباید سانتریفیوژ داشته باشند. تمام سوخت غنی‌شده‌ای را که در اختیار دارند، باید به سطح پایین‌تر بازگردانند و به جایی دور منتقل کنند و اگر واقعا به‌دنبال برنامه‌ای صلح‌آمیز هستند، باید آن را به برنامه‌ای غیرنظامی تبدیل کنند».

ویتکاف ادامه داد: «اکنون در ایران یک نیروگاه غیرنظامی به نام بوشهر وجود دارد. در آنجا هیچ توانایی غنی‌سازی وجود ندارد، هیچ سانتریفیوژی نیست، و تنها برای مقاصد غیرنظامی مانند تولید برق استفاده می‌شود. اگر آن‌ها واقعا به چنین برنامه‌ای باور دارند، می‌توانند آن را گسترش دهند.»

این دیپلمات ارشد آمریکایی ادامه غنی‌سازی در خاک ایران را «خط قرمز» واشینگتن دانست و تاکید کرد: «این یعنی برچیدن کامل، یعنی عدم توانایی تسلیحاتی و این یعنی اینکه نطنز، فردو و اصفهان که سه سایت غنی‌سازی آن‌ها هستند، باید برچیده شوند.»

پیش‌تر در ۱۸ اردیبهشت، لیندزی گراهام و تام کاتن، دو سناتور ارشد جمهوری‌خواه، هشدار دادند سنا توافق هسته‌ای احتمالی با جمهوری اسلامی را تنها در صورتی تصویب خواهد کرد که این توافق به «برچیدن کامل» برنامه هسته‌ای تهران منجر شود.

مقام‌های جمهوری اسلامی بارها تاکید کرده‌اند ادامه غنی‌سازی اورانیوم در داخل ایران و حفظ برنامه موشکی، «خطوط قرمز» تهران در مذاکرات با واشینگتن به شمار می‌روند و جمهوری اسلامی از آن‌ها دست نخواهید کشید.

بیشتر بخوانید: حمایت وال‌استریت ژورنال از موضع قاطع ترامپ: برچیدن برنامه هسته‌ای بدون نیاز به اقدام نظامی

انتقاد ویتکاف از برجام: تکرار نخواهد شد

ویتکاف در مصاحبه برایتبارت‌نیوز، به انتقاد از توافق هسته‌ای با تهران در زمان باراک اوباما پرداخت و گفت جمهوری اسلامی در مقایسه با آن زمان «بسیار آسیب‌پذیر‌تر» است.

او تاکید کرد: «ما هرگز وارد توافقی مانند برجام نخواهیم شد که در آن تحریم‌ها لغو شود، اما تعهدات ایران بدون هیچ محدودیتی در آینده پایان یابد. این منطقی نیست. این روندی ناهماهنگ در برجام بود.»

ویتکاف افزود: «ما معتقدیم ایران نباید برنامه غنی‌سازی داشته باشد، نباید سانتریفیوژ داشته باشد و نباید هیچ‌گونه امکاناتی در اختیار داشته باشد که امکان ساخت سلاح را فراهم کند. ما کاملا به این اصول پایبندیم، اما برجام چنین نبود. در برجام بندهایی وجود داشت که در زمان‌های نامناسب، هم تعهدات را از بین می‌برد و هم تحریم‌ها را لغو می‌کرد. چنین چیزی در این توافق هرگز رخ نخواهد داد.»

دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، ۱۵ اردیبهشت اعلام کرد به چیزی کمتر از برچیدن کامل تاسیسات هسته‌ای جمهوری اسلامی رضایت نخواهد داد.

این دو سناتور پنج‌شنبه ۱۸ اردیبهشت، در یک نشست خبری در کنگره که با هدف حمایت از قطعنامه‌ای برای تاکید بر ضرورت برچیدن کامل برنامه غنی‌سازی جمهوری اسلامی برگزار شد، این هشدار را دادند.

وقتی از آنها پرسیده شد که چرا تصویب سنا ضروری است، در حالی که ترامپ از نظر فنی می‌تواند توافقی را بدون دخالت قوه مقننه اجرا کند، هر دو سناتور تاکید کردند که بدون تصویب کنگره، هیچ تضمینی برای دوام این توافق در دولت‌های آینده وجود نخواهد داشت.

کاتن گفت: «اگر آنها خواهان توافقی بادوام و ماندگار هستند، باید آن را به سنا بیاورند و به‌عنوان یک معاهده به رای بگذارند.»

گراهام نیز تاکید کرد که حمایت کنگره از چنین توافقی تنها در صورتی ممکن است که به موضوع برنامه موشکی و فعالیت‌های تروریستی نیابتی جمهوری اسلامی نیز پرداخته شود.

او افزود: «به وزیر امور خارجه مارکو روبیو گفته‌ام که یک معاهده در این حوزه تنها زمانی ممکن است که ۶۷ رای به دست بیاورید... شما برای یک توافق درباره برنامه هسته‌ای ایران، بدون رسیدگی به برنامه موشکی و فعالیت‌های تروریستی آنها، ۶۷ رای نخواهید گرفت. بنابراین آیا این ممکن است؟ بله، اگر ایران تغییر کند.»

گراهام افزود: «من به آیت‌الله توصیه می‌کنم به‌طور جدی پیشنهادهای وزیر روبیو و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ در امور خاورمیانه را بررسی کند. اگر شما واقعا همان چیزی را می‌خواهید که ادعا می‌کنید، یعنی یک برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز، باید این برنامه را برچینید. علاوه بر این، اگر کارهایی را که سناتور کاتن مطرح کرد انجام دهید، می‌توانید روابط بهتری با آمریکا داشته باشید. بدون تغییرات اساسی، هیچ راهی برای تصویب معاهده‌ای در سنای آمریکا وجود ندارد.»

گراهام خطاب به حکومت ایران گفت: «شما ادعا می‌کنید فقط یک برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز می‌خواهید. می‌توانید آن را داشته باشید، اما نمی‌توانید غنی‌سازی کنید و باید این برنامه را برچینید. و باید همین حالا برچینید.»

گراهام و کاتن همچنین اعلام کردند از ادامه فعالیت یک برنامه هسته‌ای غیرنظامی صلح‌آمیز در ایران بدون غنی‌سازی حمایت می‌کنند.

پیشتز نیز جی‌دی ونس، معاون رییس‌جمهوری گفته بود تهران می‌تواند یک «برنامه هسته‌ای غیرنظامی» داشته باشد اما نه یک «برنامه تسلیحاتی هسته‌ای»؛ به این معنا که ایران می‌تواند مواد هسته‌ای با غنای پایین را وارد کند.

این دو سناتور جمهوری‌خواه از تصمیم ترامپ برای خروج از توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ دولت اوباما تمجید کردند و بار دیگر تاکید کردند که هر توافق آینده‌ای باید تضمین‌کننده برچیدن کامل برنامه هسته‌ای باشد.

آنها با اشاره به گفت‌وگوهای خصوصی اخیر خود با رییس‌جمهوری آمریکا همچنین ابراز اطمینان کردند که ترامپ با آنها هم‌نظر است و توافقی را نخواهد پذیرفت که این شرایط را نداشته باشد.

گراهام در پاسخ به سوال جوییش اینسایدر گفت: «آخر هفته درباره این موضوع با رییس‌جمهوری صحبت کردم. او می‌خواهد راه‌حلی دیپلماتیک دنبال کند که به هدف برسد و هدف این است که اطمینان حاصل کنیم ایران نمی‌تواند به بمب هسته‌ای دست یابد؛ یعنی روندی که این امکان را فراهم می‌کند برچیده شود و همان مسیری که سناتور کاتن مطرح کرد، مسدود شود. این اساس هر رابطه آینده‌ای با ایران است.»

کاتن نیز افزود که هیچ سناریویی را متصور نیست که سنا به توافقی شبیه توافق دولت اوباما رای دهد. او گفت که چنین توافقی «بسیار جنجالی» خواهد بود.

این موضع‌گیری سخت‌گیرانه علیه جمهوری اسلامی در حالی مطرح می‌شود که جمهوری‌خواهان حامی اسرائیل در کنگره به‌طور فزاینده‌ای نسبت به ادامه مذاکرات ترامپ با تهران بدبین شده‌اند.

گراهام گفت: «اگر جمهوری اسلامی به توانایی ساخت سلاح هسته‌ای دست یابد، این بی‌ثبات‌کننده‌ترین رویداد در جهان خواهد بود. فکر می‌کنم دنیای عرب سنی هم وارد این مسیر خواهد شد و ما شاهد یک مسابقه تسلیحات هسته‌ای در خاورمیانه خواهیم بود. اما مهم‌تر از همه، من فکر می‌کنم تهران از این سلاح استفاده خواهد کرد. اگر حکومت ایران سلاح هسته‌ای داشته باشد، آن را به عنوان بخشی از رژیم مذهبی افراطی خود به کار خواهد گرفت.»

او ادامه داد: «آیت‌الله و عواملش عملا نازی‌های مذهبی هستند. آنها آشکارا درباره نابودی اسرائیل صحبت می‌کنند و این را روی موشک‌هایشان می‌نویسند. و من آنها را باور دارم. باور دارم که آنها می‌خواهند اسلام را پاک‌سازی کنند، بر اماکن مقدس عربستان مسلط شوند، دولت یهود را نابود کنند و ما را از خاورمیانه بیرون برانند. سلاح هسته‌ای بخشی از این دستور کار است. این سلاح یک بیمه‌نامه برای بقای رژیم نیست؛ بلکه ابزاری است برای اجرای یکی از افراطی‌ترین ایدئولوژی‌های مذهبی روی زمین.»

کاتن نیز با اشاره به انباشت گسترده اورانیوم غنی‌شده و با غنای بالا از سوی جمهوری اسلامی، حمایت تهران از گروه‌های تروریستی در سراسر خاورمیانه و تلاش‌هایش برای ترور ترامپ و دیگر مقامات آمریکایی گفت که رفتار این حکومت پس از دست‌یابی به «چتر حمایتی یک سلاح هسته‌ای» بدتر خواهد شد.

او افزود: «ایران هسته‌ای دنیای بسیار خطرناک‌تری خواهد ساخت.»

کاتن تصریح کرد: «آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در فوریه امسال گزارش داد که ایران بین پنج تا هفت تن اورانیوم غنی‌شده و بیش از ۶۰۰ پوند اورانیوم با غنای ۶۰ درصد در اختیار دارد. اگر این اورانیوم بیشتر غنی شود، برای ساخت شش سلاح هسته‌ای کافی است. صریح بگویم، هیچ دلیل خوب یا موجهی برای داشتن این مقدار وجود ندارد و این خود به تنهایی ثابت می‌کند که حکومت ایران نمی‌تواند مورد اعتماد باشد تا کلیدهای چرخه سوخت هسته‌ای، به‌ویژه زیرساخت و تخصص لازم برای غنی‌سازی یا بازفرآوری اورانیوم را در اختیار داشته باشد.»

وبسایت آکسیوس، به‌نقل از دو منبع آگاه که نامشان را فاش نکرد گزارش داد که دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری ایالات متحده، پیش از سفر به عربستان سعودی، امارات متحده عربی و قطر با ران درمر، وزیر امور استراتژیک اسرائیل و از نزدیک‌ترین مشاوران بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، دیدار و درباره مذاکرات هسته‌ای با ایران و جنگ در غزه گفت‌وگو کرد.

این دیدار که به‌طور رسمی از سوی آمریکا و اسرائیل علنی نشد، پنج‌شنبه ۱۸ اردیبهشت و پیش از دور چهارم مذاکرات هسته‌ای میان آمریکا و جمهوری اسلامی انجام شد که قرار است یک‌شنبه در مسقط برگزار شود.

ترامپ دوشنبه در اولین سفر خارجی خود در دور دوم ریاست جمهوری به عربستان سعودی، امارات متحده عربی و قطر می‌رود

به‌نوشته آکسیوس، این دیدار از این جهت کمی غیرمعمول بود که روسای جمهوری معمولا با مقام‌های خارجی که رییس دولت یا حکومت نیستند، دیدار نمی‌کنند.

این نشست تنها دو روز پس از آن برگزار شد که نتانیاهو و تیمش از اعلام آتش‌بس ترامپ با حوثی‌ها غافلگیر شدند؛ مسئله‌ای که شکاف در اعتماد و هماهنگی میان دولت ترامپ و نتانیاهو را آشکار کرد.

این آتش‌بس اندکی پس از آن اعلام شد که اسرائیل به‌دنبال حمله حوثی‌ها به فرودگاه بین‌المللی تل‌آویو، تاسیسات بندری و فرودگاهی بزرگ در یمن را هدف حمله قرار داد. مقامات اسرائیلی نگران بودند که آتش‌بس ترامپ شامل حملات علیه اسرائیل نشود.

یکی از مقامات اسرائیلی به آکسیوس گفت: «ما شوکه شدیم که دولت ترامپ هیچ چیزی به ما نگفت و از تلویزیون از این موضوع مطلع شدیم.»

این ماجرا نگرانی‌هایی نیز درباره میزان محدودیت نفوذ اسرائیل بر رویکرد آمریکا در مذاکرات هسته‌ای با جمهوری اسلامی ایجاد کرد. نتانیاهو که به دیپلماسی بدبین است، خواهان آن است که ترامپ گزینه نظامی را هم روی میز نگه دارد.

آکسیوس به‌نقل از یک منبع آگاه، نوشت درمر چهارشنبه با مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، دیدار و نگرانی‌های اسرائیل را مطرح کرده بود.

به‌نوشته آکسیوس درمر پنج‌شنبه نیز در چند نشست در کاخ سفید شرکت و از جمله با ترامپ دیدار کرد.

به‌گزارش آکسیوس در این دیدار جی‌دی ونس، معاون رییس‌جمهوری، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه و استیو ویتکاف، نماینده ویژه ترامپ در امور خاورمیانه، نیز حضور داشتند.

کارولین لویت، سخنگوی کاخ سفید، تایید کرد که ترامپ با درمر دیدار کرده و گفت این یک «دیدار خصوصی» بوده است.

انتظار می‌رود ویتکاف و تیمش روز یکشنبه در عمان دور جدیدی از مذاکرات هسته‌ای با هیئت جمهوری اسلامی به ریاست عباس عراقچی را برگزار کنند.

ترامپ پنج‌شنبه بار دیگر تاکید کرد که در تلاش است توافق هسته‌ای با جمهوری اسلامی را بدون توسل به نیروی نظامی پیش ببرد.

اسرائیل پایان سفر ترامپ را به‌عنوان ضرب‌الاجل برای دستیابی به توافقی جدید درباره گروگان‌ها و آتش‌بس در غزه تعیین و تهدید کرده است که اگر توافقی حاصل نشود، عملیات گسترده‌ای برای اشغال کامل این منطقه و آواره‌سازی جمعیت آن انجام خواهد داد.

ویتکاف در روزهای اخیر با میانجی‌های قطری و مصری گفت‌وگو کرده تا حماس را تحت فشار بگذارند که در ازای آتش‌بس موقت، برخی گروگان‌ها را آزاد کند، اما این گروه همچنان اصرار دارد که اسرائیل باید به جنگ پایان دهد تا تمام گروگان‌ها آزاد شوند.

دو منبع دیپلماتیک ایرانی که به شرط ناشناس ماندن با ایران‌اینترنشنال گفت‌وگو کردند، با اشاره به تعویق مذاکرات هسته‌‌ای هفته گذشته در عمان گفتند مشخص نیست مذاکرات هفته جاری هم سر موعد برگزار شود.

یک منبع دیپلماتیک مطلع از گفت‌وگوهای هسته‌ای، به ایران‌اینترنشنال گفت: «ایران با موضوع بازرسی‌های فشرده و سختگیرانه سایت‌های هسته‌ای خود از سوی بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی موافقت کرده و دو طرف درباره مسائل مربوط به راستی‌آزمایی و کنترل برنامه هسته‌ای ایران هم توافق کرده‌اند.»

به گفته این منبع، با وجود این توافقات، برخی اختلافات موجب ابهام در ادامه مذاکرات شده است: «اختلاف اصلی دو طرف بر سر حق غنی‌سازی در داخل ایران است که طرف آمریکایی با آن مخالف است.»

این منبع دیپلماتیک در ادامه با اشاره به آنچه «نوعی شلختگی و سردرگمی» در هر دو طرف مذاکره خوانده، به ایران‌اینترنشنال گفت: «همین موجب شده است روند مذاکرات به‌سختی پیش برود. به این معنا که در هر دور از گفت‌وگوها دستور کار تغییر می‌کند و گفت‌وگوها بر اساس یک چهارچوب کلی پیش نمی‌رود.»

او با اشاره به یک نمونه از این تغییرات اضافه کرد: «در میانه چانه‌زنی‌ها، طرف آمریکایی موضوعات دیگر مانند بحث موشک‌های بالستیک و نیروهای نیابتی را هم وارد دستور کار کرده است.»

یک منبع دیپلماتیک آگاه دیگر هم در گفت‌وگو با ایران‌اینترنشنال با اشاره به موضوع گروه‌های نیابتی جمهوری اسلامی گفت: «طرف ایرانی با درخواست آمریکا برای کنترل نیروهای نیابتی موافقت کرده است. با این‌حال، تهران به‌طور موقت از حوثی‌های یمن خواسته است حملات خود را متوقف کنند تا از این طریق بهانه‌ سنگ‌اندازی از سوی اسرائیل سلب شود.»

آمریکا: می‌کوشیم در صورت امکان، اختلافات با ایران را از طریق دیپلماسی حل کنیم

یک سخنگوی وزارت امور خارجه ایالات متحده در همین رابطه به ایران‌اینترنشنال گفت: «تحت رهبری رییس‌جمهوری ترامپ، سفیر استیو ویتکاف در تلاش است تا در صورت امکان، اختلافات ما با ایران را از طریق گفت‌وگو و دیپلماسی حل‌ و فصل کند.»

او در عین حال تاکید کرد همانطور که ترامپ بارها تاکید کرده جمهوری اسلامی نباید به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند.

او افزود: «فراتر از این، به نفع منافع ملی ما نیست که این مسائل را به‌صورت عمومی مورد مذاکره قرار دهیم. زمان محدود است و ما باید به‌سرعت پیشرفت کنیم.»

به گفته این مقام وزارت خارجه آمریکا، برای پیشبرد گفت‌وگوها، تهران «باید با حسن نیت مذاکره کند و به‌راستی خواهان دستیابی به توافق باشد».

100%

غنی‌سازی ۳.۶۷ درصدی در ایران؛ آری‌ یا نه؟

آخرین باری که دیپلمات‌های جمهوری اسلامی به سرپرستی عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، با مقامات آمریکایی به سرپرستی استیو ویتکاف، نماینده ویژه دونالد ترامپ، دیدار کردند، ششم اردیبهشت در مسقط بود.

پس از این دیدار، دو طرف اعلام کردند گفت‌وگو‌ها پیشرفت‌هایی به دنبال داشته است و دور چهارم در رم برگزار خواهد شد. اما این مذاکرات در موعدی که عمان به‌عنوان میانجی و میزبان گفت‌وگوها تعیین کرده بود، برگزار نشد و ادامه آن هم در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

پیش از این ایران‌اینترنشنال به نقل از منابع دیپلماتیک خود در ایران گزارش داده بود در نشست نخست در مسقط ، طرف ایرانی طرحی کلی و سه مرحله‌ای را در اختیار ویتکاف قرار داد که با استقبال او همراه شد.

100%

در چارچوب این طرح، غنی‌سازی در سطح ۳.۶۷ درصد در داخل ایران ادامه پیدا می‌کرد و تحریم‌ها هم طی چند مرحله برداشته می‌شد.

به گفته منابع ایران‌اینترنشنال، در حالی‌ که گروه مذاکره‌کننده جمهوری اسلامی انتظار داشت از طرف آمریکایی درباره حضور بازرسان این کشور در سایت‌های هسته‌ای ایران بشنوند و حتی آماده پذیرش آن بودند، اما استقبال ناگهانی ویتکاف از طرح موجب شگفتی و البته سردرگمی عراقچی و تیم او شد.

اما پس از آن، اظهار نظر صریح ویتکاف و دیگر مقام‌های عالی‌رتبه آمریکایی مبنی بر اینکه ایران اجازه غنی‌سازی در خاکش را نخواهد داشت، نشان داد مذاکرات چندان ساده نخواهد بود.

برخی کارشناسان معتقدند در ایالات متحده، اختلاف دیدگاه میان مارکو روبیو، وزیر خارجه و مشاور امنیت ملی، از یک سو و جی دی ونس، معاون رییس‌جمهور، تولسی گبارد، مدیر اطلاعات ملی و ویتکاف از سوی دیگر، موجب تغییرات عمده در دستور کار مذاکرات و ایجاد تردید در ادامه و موفقیت آن است.

اختلاف‌نظرها در ایران

در ایران نیز اختلاف نظرهای آشکار در قبال گفت‌وگوها به‌روشنی قابل مشاهده است. در روزهای اخیر، اظهار نظر برخی افراد این گمانه‌زنی را تشدید کرده است که هم‌زمان با تلاش تیم مذاکره‌کننده برای دست‌یابی به توافق با طرف آمریکایی، بخش دیگری از ساختار قدرت حاکم به‌دنبال مانع‌تراشی در مسیر گفت‌وگوهاست.

محمد حسین رنجبران، مشاور عراقچی، ۱۷ اردیبهشت در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «کسب مرجعیت خبری برای رسانه های ایرانی یک چیز است، مسابقه کودکانه برای خبر اول یک چیز دیگر! ‏دستگاه‌ها، نهادها و برادران بزرگواری که به مقتضای مسئولیت خود گزارش‌های دارای طبقه‌بندی دریافت می‌کنند، حفظ امانت فرمایند و از درز اطلاعات به رسانه‌های متبوع خود اجتناب کنند که حفظ منافع ملی در راس اصول رسانه‌داری است.»

اشاره او به خبری است که علی شمخانی، مشاور علی خامنه‌ای و سایت نورنیوز که نزدیک به اوست، منتشر کردند.

نورنیوز ۱۶ اردیبهشت در خبری اختصاصی به نقل از «یک منبع آگاه» از برگزاری دور چهارم مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا خبر داد و نوشت: «این مذاکرات که یک‌شنبه ۲۱ اردیبهشت در مسقط برگزار می‌شود، بر محور مسائل انسانی و برخی دغدغه‌های امنیتی دو طرف متمرکز است.»

به این ترتیب، نورنیوز فاش کرد که دستور کار گفت‌وگوها گسترش یافته و موضوعات امنیتی را نیز در برمی‌گیرد.

منبع دیپلماتیک مطلع از مذاکرات هسته‌ای به ایران‌اینترنشنال گفت: «وزارت امور خارجه علاقه‌ای به رسانه‌ای شدن تاریخ دور چهارم نداشت، زیرا هنوز این تاریخ قطعی نشده و اعلام زودهنگام آن در صورت برگزار نشدن به افزایش گمانه‌زنی‌ها و تخریب تیم مذاکره‌کننده می‌انجامد.»

برخی رسانه‌ها و گروه‌های سیاسی هم پیش‎‌تر هشدار داده بودند با توجه به نقش شمخانی و خانواده او در دور زدن تحریم‌ها و کسب سودهای هنگفت از این طریق، ممکن است مشاور رهبر جمهوری اسلامی با درز اطلاعات به‌دنبال برهم زدن مذاکرات و ادامه روند کنونی باشد.