معاون وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی: درباره موضوع هستهای با اروپاییها گفتوگو کردم
کاظم غریبآبادی، معاون حقوقی و بینالمللی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی از گفتوگوهای خود با مدیران سیاسی سه کشور اروپایی درباره موضوع هستهای خبر داد.
کاظم غریبآبادی، معاون حقوقی و بینالمللی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی از گفتوگوهای خود با مدیران سیاسی سه کشور اروپایی درباره موضوع هستهای خبر داد.
غریبآبادی، شامگاه دوشنبه ششم اسفند در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که در حاشیه سفر عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی به ژنو برای شرکت در نشست عالیرتبه کنفرانس خلع سلاح و شورای حقوق بشر، دور جدیدی از «گفتوگوهای سازنده» با مدیران سیاسی سه کشور اروپایی انجام شده است.
او گفت: «ما در خصوص موضوعات هستهای و رفع تحریم به تبادل نظر پرداختیم.»
بیشتر بخوانید: تحریمهای جدید آمریکا برای کاهش فروش نفت ایران
این مقام وزارت امور خارجه، از کشورهای اروپایی طرف گفتوگو با تهران نام نبرد. با این حال پیشتر و در چهارم آذر امسال، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، مذاکره با فرانسه، آلمان و بریتانیا درباره «مسائل دوجانبه، منطقهای و بینالمللی و نیز موضوع هستهای» را تایید کرده بود.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ۲۶ بهمن در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ به جامعه جهانی هشدار داد برای مهار برنامه هستهای جمهوری اسلامی، زمان زیادی باقی نمانده است و جامعه جهانی باید قبل از آنکه دیر شود، با تهران به توافق برسد.
غریبآبادی دوشنبه در پست ایکس خود یادآور شد: «تمامی طرفها بر تعهد خود بر یافتن یک راهحل دیپلماتیک و مذاکره شده، تاکید کردند. توافق شد که گفتوگوها ادامه یابد.»
حکومت ایران تاکنون تلاش برای دستیابی به سلاح هستهای را انکار کرده اما در ماههای اخیر، برخی مقامهای جمهوری اسلامی خواستار تغییر دکترین هستهای تهران و رفتن به سمت «ساخت سلاح هستهای به منظور بازدارندگی» شدهاند.
رادوسلاف شیکورسکی، وزیر امور خارجه لهستان، با اشاره به نمایش عمومی یک پهپاد شاهد ساخت ایران در واشینگتن و نیویورک، به ایراناینترنشنال گفت که جمهوری اسلامی همچنان برخلاف منشور سازمان ملل در حال صدور بیثباتی و ایدئولوژی خود است و باید همین حالا از این کار دست بردارد.
او در مراسم مشترکی که از سوی سازمان اتحاد علیه ایران هستهای و کشورهای عضو ناتو در نیویورک برگزار شده بود تا لاشه یک پهپاد شاهد در معرض دید عموم قرار داده شود، به ایراناینترنشنال گفت: «این پهپاد نشاندهنده رابطه نظامی نزدیک جمهوری اسلامی و روسیه است. جمهوری اسلامی با همین پهپاد به اسرائیل حمله کرد. روسیه با این پهپاد صدها نفر از شهروندان اوکراین را کشته است.»
سازمان «اتحاد علیه ایران هستهای» دوشنبه، شش اسفند، اعلام کرد که در همکاری با کشورهای عضو ناتو، یک پهپاد شاهد ۱۳۶ ساخت ایران را که پیش از این در همایش بزرگ جمهوریخواهان به نمایش گذاشته بود، در نیویورک نیز در معرض دید همگان قرار داده است.
وزیر امور خارجه لهستان در گفتوگو با ایراناینترنشنال افزود: «بهنظر ما بیش از هفت هزار بار با این پهپادها به اوکراین حمله شده است.»
او گفت: «ابتدا باید از سربازان شجاع اوکراین تقدیر کنیم که این پهپاد را سرنگون کردند. ما فقط کمک کردیم که اوکراین این سلاح را از خاک خود خارج و به اینجا منتقل کند تا دنیا ببیند که جمهوری اسلامی هنوز دارد بیثباتی را صادر میکند.»
وزیر امور خارجه لهستان افزود: «حکومت ایران همچنان سعی میکند ایدئولوژی خود را صادر کند و وقتی که جامعه جهانی میخواهد جلو این اقداماتش را بگیرد انتظار همدردی دارد.»
رادوسلاف شیکورسکی با اشاره به نمایش این پهپاد در خاک آمریکا، خطاب به رهبران جمهوری اسلامی گفت: «این یک هشدار است. ما میدانیم که شما چه میکنید. این کارها برخلاف منشور سازمان ملل متحد است و همین حالا از انجام این کارها دست بردارید.»
رادوسلاف شیکورسکی، جمعه سوم اسفند و در حاشیه نمایش این پهپاد در همایش بزرگ جمهوریخواهان در واشینگتن نیز گفت که جهان باید از خطرات همکاری حکومت ایران و روسیه آگاه شود.
جمهوری اسلامی در واکنش به این اظهارات وزیر امور خارجه لهستان و همکاری این کشور برای انتقال لاشه یک پهپاد شاهد به آمریکا، دوشنبه شش اسفند، رییس هیئت نمایندگی لهستان در تهران را احضار کرد.
سازمان اتحاد علیه ایران هستهای، نیز در بیانیهای که دوشنبه منتشر کرد پهپاد شاهد ۱۳۶ ساخت ایران را «مرگبارترین سلاح ترور کشتار جمعی» خواند و آن را «نمایشدهنده چهره واقعی جمهوری اسلامی» دانست.
به گفته این سازمان، پهپاد شاهد که باعث کشته شدن بسیاری از افراد از جمله سربازان آمریکایی شده، از سوی نهادهای تحت امر سپاه پاسداران و وزارت دفاع جمهوری اسلامی تولید میشود. این دو نهاد جمهوری اسلامی از سوی آمریکا تحریم شدهاند.
در بیانیه سازمان اتحاد علیه ایران هستهای گفته شده است:««جمهوری اسلامی ایران و گروههای تروریستی نیابتی آن از پهپاد شاهد برای قطع عضو و کشتار شهروندان در سراسر جهان استفاده کردهاند. از این پهپاد بهطور پیوسته علیه نیروهای ارتش آمریکا در خاورمیانه بهره گرفته شده است. حمله با همین پهپاد به پایگاه برج ۲۲ آمریکا در اردن منجر به کشته شدن سه نیروی آمریکایی و مجروح شدن ۴۷ تن دیگر شد.»
بهگفته سازمان اتحاد علیه ایران هستهای، جمهوری اسلامی برای حمله به بسیاری از کشورها از جمله اسرائیل، امارات متحده عربی، عربستان سعودی و اوکراین از پهپادهای شاهد استفاده کرده است.
مارک والاس، مدیر سازمان اتحاد علیه ایران هستهای، گفت که این سازمان با نمایش عمومی پهپاد شاهد-۱۳۶ در نیویورک و نشان دادن یک «دستگاه اصلی کشتار جمهوری اسلامی »، از «چهره واقعی حکومت ایران و عزم آن برای اشاعه ترور جمعی» پرده برداشته است.
این پهپاد اولین بار پنجشنبه، دوم اسفند، در همایش بزرگ جمهوریخواهان در واشینگتن به نمایش گذاشته شد و از آن بهعنوان سندی قطعی در مداخله جمهوری اسلامی در جنگ اوکراین یاد شد.
مارک والاس، رییس سازمان اتحاد علیه ایران هستهای، درباره نمایش این پهپاد در این همایش به ایراناینترنشنال گفت: «این ابزار تروریستی و کشتار جمعی است که جمهوری اسلامی به سراسر جهان صادر میکند و شهروندان بیش از ۸۰ کشور جهان را با آن کشته است.»
این پهپاد پس از آنکه در جریان یکی از حملات روسیه به اوکراین سرنگون شد، با همکاری لهستان و اوکراین به آمریکا منتقل شد.
پهپادی که در واشینگتن و نیویورک به نمایش درآمده و یکی از دلایلی است که مداخله مستقیم جمهوری اسلامی در جنگ اوکراین را ثابت میکند، سهشنبه ۳۰ بهمن با یک هواپیمای سی-۱۳۰ نیروی هوایی لهستان، به پایگاه نظامی اندروز در مریلند منتقل شد.
بر اساس گزارشها، پهپاد شاهد ۱۳۶ پرکاربردترین پهپاد نظامی در جهان محسوب میشود که در صنایع نظامی ایران تحت نظارت سپاه پاسداران تولید میشود. سپاه پاسداران در ایالات متحده به عنوان سازمان تروریستی شناخته میشود.
پهپادی که ۱۶ بهمن به پناهگاه مهار تابش اشعه در نیروگاه اتمی مخروبه چرنوبیل ضربه زد، یک پهپاد گرنان-۲ بود که نام روسی پهپاد شاهد ۱۳۶ ایران است.
نیروهای حشد شعبی وابسته به جمهوری اسلامی در ۸ بهمن ۱۴۰۲ در حملهای به یک پایگاه کوچک آمریکایی به نام «برج ۲۲» در شمال شرقی اردن از یک نمونه از پهپادهای شاهد استفاده کردند. در نتیجه این حمله سه تن از پرسنل نظامی ایالات متحده کشته شدند.
این پهپاد دارای بالی به شکل دلتا و بینی برجستهای است که محل استقرار کلاهک جنگی آن است و بهخاطر رنگ زغالی آن، هنگام پرواز در شب به دشواری قابل تشخیص است.
پرههای موتور این پهپاد، هنگامی که نیروهای اوکراینی توانستند آن را سرنگون کنند آسیب دیدند، اما بقیه پهپاد کاملا سالم مانده است.
اوکراینیها این پهپاد را غیر فعال و کلاهک جنگی آن را تخلیه کردند و لهستانیها نیز پیش از آنکه این پهپاد را به ایالات متحده منتقل کنند، دوبار آن را بازرسی کردند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پس از دیدار با امانوئل مکرون همتای فرانسوی خود در کاخ سفید اعلام کرد که هزینه و بار جنگ اوکراین باید بر دوش اروپا باشد. در مقابل، مکرون گفت که اروپا خواهان توافق سریع است، اما نه توافقی که شکننده باشد.
ترامپ دوشنبه، شش اسفند، پس از دیدار با مکرون در یک کنفرانس خبری در کاخ سفید گفت که این دیدار، یک گام دیگر در مسیر پایان جنگ اوکراین بود و مکرون موافق است که هزینه و بار جنگ اوکراین باید بر دوش اروپا باشد.
رییسجمهوری آمریکا تاکید کرد که اروپا باید نقش محوری در تضمین امنیت بلندمدت اوکراین داشته باشد.
در حالی که آمریکا در دوران ریاستجمهوری جو بایدن، حامی اصلی اوکراین به شمار میرفت، ترامپ گفت که دولتش با دیپلماسی آمریکا در گذشته که «احمقانه» بود، یک گسست ایجاد میکند.
او گفت: «دولت من در حال جدایی آشکار از ارزشهای سیاست خارجی دولت قبلی و صادقانه بگویم، گذشته است. من علیه یک نهاد سیاست خارجی واقعا احمقانه مبارزه کردم.»
ترامپ که در جریان مبارزات انتخاباتی خود وعده داده بود بهسرعت به جنگ اوکراین پایان دهد، پس از بازگشت به کاخ سفید، مذاکرات با روسیه را آغاز و با کنار گذاشتن کییف و کشورهای اروپایی از این مذاکرات، آنان را غافلگیر کرد.
ترامپ در جریان کنفرانس خبری با مکرون، این مذاکرات را «خوب» توصیف کرد.
مکرون نیز گفت که پس از گفتوگو با ترامپ، متقاعد شده که یک راهحل ممکن برای پایان دادن به جنگ اوکراین وجود دارد.
رییسجمهوری فرانسه با این حال اضافه کرد که خواهان توافق سریع برای حل مناقشه در اوکراین است، اما «توافق شکننده» را نمیخواهد.
او با بیان اینکه اروپا ۱۳۸ میلیارد یورو کمک مالی به اوکراین ارائه کرده، گفت: «ما یک توافق سریع میخواهیم، اما نه توافقی شکننده.»
در شرایطی که مذاکرات بر سر توافق احتمالی آمریکا و اوکراین بر سر منابع معدنی این کشور ادامه دارد، مکرون ادامه داد که توافق آمریکا بر سر مواد معدنی اوکراین فرصت خوبی برای دیدار ترامپ و زلنسکی خواهد بود.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، چهارشنبه گذشته درخواستهای ایالات متحده برای دریافت ۵۰۰ میلیارد دلار ثروت معدنی از اوکراین بهعنوان بازپرداخت کمکهای زمان جنگ به واشینگتن را رد کرد.
او گفت که کمکهای ایالات متحده به اوکراین نزدیک این مقدار نبوده و آمریکا هیچ تضمین امنیتی مشخصی در این توافقنامه به اوکراین ارائه نداده است.
اظهارات درباره تجارت اروپا و آمریکا
مکرون همچنین درباره مسائل تجاری میان اروپا و آمریکا گفت که خواهان «رقابت منصفانه» طرفین و «سرمایهگذاری بیشتر» در هر دو سوی اقیانوس اطلس است.
رییسجمهوری فرانسه افزود: «تمایل ما این است که رقابت منصفانه و عادلانه بین صنایع ما، و همچنین تجارت روانتر و حتی سرمایهگذاری بیشتر وجود داشته باشد.»
این اظهارات در شرایطی مطرح شده است که اروپاییها نگران پیامدهای اقتصادی وضع تعرفهها از سوی ترامپ هستند.
ترامپ گفت که تعرفههای گمرکی اعمال شده برای کانادا و مکزیک را «در تاریخ مقرر» افزایش خواهد داد.
او تاکید کرد که که آمریکا در آیندهای نزدیک بار دیگر به کشوری با ثروت و نقدینگی بالا تبدیل خواهد شد.
ترامپ گفت: «ما در مورد تعرفهها به موقع عمل میکنیم و به نظر میرسد که این تعرفهها به سرعت پیش میرود. بسیاری از کشورها، نه فقط کانادا و مکزیک، با ما بدرفتاری کردهاند. از ما سوءاستفاده شده است.»
مکرون اولین رهبر اروپایی است که از زمان بازگشت ترامپ به قدرت، به دیدار او رفته است.
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، هم قرار است اواخر این هفته به دیدار ترامپ برود.
اروپا نگرانیهایی درباره موضعگیری سخت ترامپ نسبت به اوکراین و تمایلش به سمت مسکو دارد.
انتظار میرود مکرون و استارمر تلاش کنند ترامپ را متقاعد سازند که برای توافق آتشبس با ولادیمیر پوتین، رییسجمهور روسیه، عجله نکند، اروپا را در مذاکرات صلح سهیم کند و ارائه تضمینهای نظامی به اوکراین را بررسی کند.
فردریش مرتس، برنده انتخابات آلمان، دوشنبه شش اسفند، به ایالات متحده هشدار داد که پشت کردن به متحدان اروپاییاش میتواند پیامدهایی جدی داشته باشد. او همچنین از اروپاییها خواست توان دفاعی خود را تقویت کنند و هشدار داد: «برای اروپا پنج دقیقه به نیمهشب باقی مانده است.»
این اظهارات در بحبوحه تنشهای تازه در روابط دو سوی آتلانتیک و نگرانیها درباره احتمال توافق آمریکا با روسیه بر سر اوکراین، بدون حضور و نظر اروپا و کییف، بیان شد.
چالشهای پیش روی دولت جدید آلمان
حزب محافظهکار مرتس پس از پیروزی در انتخابات ملی روز یکشنبه، بهدنبال تشکیل سریع دولت است، اما مذاکرات ائتلافی دشوار خواهد بود و این حزب با پارلمانی با ترکیب پیچیده، که شامل احزاب راستافراطی و چپگرای رادیکال است، روبهروست.
زمان برای بزرگترین اقتصاد بیمار اروپا محدود است. کسبوکارهای آلمانی خواستار حمایت برای رقابت در سطح جهانی هستند، جامعه بر سر مسئله مهاجرت دچار شکاف شده و دولت جدید نیز باید با دولت تقابلی ترامپ که تهدید به اعمال تعرفه کرده، همچنین با روسیهای که رویکردی خصمانه در پیش گرفته و چین جسور مقابله کند.
مرتس در یک نشست خبری گفت: «آنچه با نگرانی عمیق میبینیم، تلاش ترامپ برای توافق با روسیه بر سر اوکراین است؛ آن هم بدون توجه به اروپا و اوکراین.»
او افزود: «این موضوع برای اوکراین و اروپا غیرقابل قبول است. اگر کسانی که شعارشان "اول آمریکا" است، آن را به "تنها آمریکا" تبدیل کنند، شرایط دشوار خواهد شد.»
ائتلاف پیچیده؛ مذاکرات دشوار
بلوک محافظهکار مرتس بهدنبال ائتلاف با حزب سوسیالدموکرات (SPD) به رهبری اولاف شولتز است که در انتخابات سوم شد. این در حالی است که حزب راستافراطی «آلترناتیو برای آلمان» (AfD) موفق شد جایگاه دوم را با نتیجهای تاریخی کسب کند.
مذاکرات مرتس با حزب سوسیال دموکرات در شرایطی صورت میگیرد که کارزار انتخاباتی پرتنشی پشت سر گذاشته شده و اختلافات جدی بهویژه بر سر موضوع مهاجرت به قوت خود باقی است. از سوی دیگر، احزاب AfD و چپ رادیکال در مجموع یکسوم کرسیهای پارلمان را در اختیار دارند؛ عددی که برای جلوگیری از تغییرات قانون اساسی و محدود کردن استقراض دولتی کافی است.
چالش قانون محدودیت بدهی
مرتس اعلام کرد که حتی پیش از تشکیل رسمی پارلمان جدید، در حال مذاکره با احزاب دیگر برای اصلاح قانون «ترمز بدهی» است که مانع استقراض بیشتر دولت میشود. او همچنین از احتمال ایجاد یک صندوق ویژه خارج از بودجه برای افزایش هزینههای دفاعی خبر داد.
اما احزاب چپ و AfD احتمالا در پارلمان برای جلوگیری از افزایش بودجه نظامی صاحب اکثریت خواهند شد. حزب چپ گفته است از استقراض بیشتر حمایت میکند، به شرط آنکه این بودجه صرف تسلیحات نشود. هر دو حزب افراطی چپ و راست مخالف کمک نظامی به اوکراین هستند.
یان فان آکن، رهبر حزب چپ، درباره اقدامات مرتس هشدار داد و گفت: «مرتس باید خود را برای مخالفتهای جدی آماده کند.»
شک و تردید نسبت به اتحاد با آمریکا
مرتس که پیشتر به عنوان یک آتلانتیکگرا شناخته میشد، بار دیگر نسبت به پایبندی ایالات متحده به تعهداتش به عنوان یک متحد ابراز تردید کرد و افزود: «برای اروپا واقعا پنج دقیقه به نیمهشب مانده است.»
او همچنین اظهارات مقامات دولت ترامپ در طول کارزار انتخاباتی را «توهینآمیز» خواند و آن را با مداخلات خصمانه مسکو مقایسه کرد. مرتس از واشنگتن خواست که با ارائه تعرفههای ترجیحی به برخی از اعضای اتحادیه اروپا، باعث ایجاد شکاف در این اتحادیه نشود.
چالش دعوت از نتانیاهو
در همین حال و در حرکتی جنجالی، مرتس از بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، برای سفر به آلمان دعوت کرد؛ اقدامی که با حکم بازداشت بینالمللی صادرشده از سوی دادگاه کیفری بینالمللی به اتهام جنایات جنگی در غزه مغایرت دارد.
نتایج انتخابات و آینده دشوار
حزب محافظهکار CDU/CSU به رهبری مرتس با ۲۸.۵ درصد آرا در جایگاه نخست قرار گرفت. با اینکه این حزب برنده این انتخابات شده، اما درصد آرای کسبشده آن چنان پایین است که دومین نتیجه بد این حزب پس از جنگ جهانی دوم محسوب میشود.در سوی دیگر AfD با کسب ۲۰.۸ درصد آرا بهترین نتیجه تاریخ خود را رقم زد.
اگرچه احزاب اصلی همکاری با AfD را رد کردهاند، این حزب که بهدلیل نگرانی از افراطگرایی تحت نظر سرویسهای امنیتی آلمان است، حمایت چهرههایی چون ایلان ماسک را بهدست آورده است.
مذاکرات سخت در پیش است
مرتس که سابقهای در اداره دولت ندارد، قصد دارد تا عید پاک دولت جدید را تشکیل دهد. با این حال، حزب سوسیال دموکرات هشدار داده که حمایتش از ائتلاف قطعی نیست.
مرتس در جریان کارزار انتخاباتی وعده داده بود که در موضوع مهاجرت قاطعانه برخورد خواهد کرد و هیچ مصالحهای را نخواهد پذیرفت. او با همکاری AfD قطعنامهای را در پارلمان درباره مهاجرت تصویب کرد که با انتقاد شدید حزب سوسیال دموکرات روبهرو شد و بسیاری آن را شکستن خط قرمز سیاسی برای دور نگه داشتن AfD از قدرت دانستند.
تحلیلگران معتقدند فشار زیادی برای تشکیل سریع دولت ائتلافی جدید وجود دارد تا بتواند در برابر دولت ترامپ مقاومت و از افزایش نفوذ AfD جلوگیری کند. در غیر این صورت، این حزب ۱۲ ساله که اکنون بزرگترین حزب مخالف در پارلمان است، ممکن است در انتخابات بعدی که برای سال ۲۰۲۹ برنامهریزی شده، پیشتاز شود.
ایلان ماسک نیز دوشنبه شش اسفند در شبکه اجتماعی خود، ایکس، پیشبینی کرد که AfD «تا انتخابات بعدی به حزب اکثریت تبدیل خواهد شد.»
سازمان ملل متحد درخواست آمریکا برای کاهش موضع مجمع عمومی این سازمان در قبال تهاجم روسیه به اوکراین در جریان تصویب دو قطعنامه درباره این جنگ را رد کرد که به پیروزی دیپلماتیک کییف و متحدان اروپاییاش ختم شد. آمریکا به این قطعنامه رای منفی داد.
مجمع عمومی سازمان ملل متحد که ۱۹۳ عضو دارد، دوشنبه به پیشنویس دو قطعنامه، یکی ارائه شده از سوی واشینگتن و دیگری ارائه شده از سوی اوکراین و کشورهای اروپایی، به مناسبت سومین سالگرد تهاجم روسیه به اوکراین رای داد.
در مورد قطعنامه پیشنهادی آمریکا، پس از آنکه کشورهای اروپایی موفق شدند پیشنویس این قطعنامه را در جهت حمایت از حاکمیت، استقلال، وحدت و تمامیت ارضی اوکراین اصلاح کنند، ایالات متحده مجبور شد در رایگیری به قطعنامه خود رای ممتنع دهد.
بتسا ماریانا، معاون وزیر خارجه اوکراین پیش از رایگیری این قطعنامه در مجمع عمومی سازمان ملل گفت: «این جنگ هرگز فقط در مورد اوکراین نبوده است. این در مورد حق اساسی هر کشوری برای وجود، انتخاب مسیر خود و زندگی آزاد از تجاوز است.»
رویارویی کشورهای اروپایی و آمریکا در سازمان ملل در شرایطی صورت گرفت که دونالد ترامپ رییسجمهور آمریکا تلاشی را برای پایان دادن به جنگ اوکراین از طریق گفتوگو با روسیه آغاز کرده است.
اما کییف و کشورهای اروپایی نگرانند از روند این گفتوگو کنار گذاشته شوند. همچنانکه در دیدار مقامات آمریکا و روسیه در سهشنبه گذشته در ریاض کنار گذاشته شدند.
تصویب قطعنامه اصلاحشده آمریکا
قطعنامه اصلاح شده ایالات متحده با ۹۳ رای موافق، ۷۳ ایالت ممتنع و هشت رای منفی به تصویب رسید.
روسیه که تلاش داشت با تغییر متن ایالات متحده اشاره به «علل ریشهای» جنگ اوکراین را در این متن بگنجاند، در تلاش خود شکست خورد.
پیش از رایگیری در مورد متن ایالات متحده، دوروتی شی، سرپرست نمایندگی ایالات متحده در سازمان ملل، گفت که تغییرات پیشنهادی اروپا و روسیه در چارچوب جنگ لفظی است تا در پی پایان جنگ باشد.
او گفت که اصلاحات صورت گرفته از تلاش آمریکا برای ایجاد اجماع قاطع اعضای سازمان ملل برای متحد شدن در پشت قطعنامهای که خواستار پایان دادن به این درگیری است، میکاهد.
مجمع عمومی سازمان ملل متحد همچنین پیشنویس قطعنامه اوکراین و کشورهای اروپایی را با ۹۳ رای موافق، ۶۵ رای ممتنع و ۱۸ رای منفی به تصویب رساند.
ایالات متحده، روسیه، کره شمالی و اسرائیل از جمله کشورهایی بودند که به این قطعنامه رای منفی دادند.
واسیلی نبنزیا، سفیر روسیه در سازمان ملل، در مجمع عمومی سازمان ملل گفت: «امروز همکاران آمریکایی ما خودشان دیدند که راه صلح در اوکراین راه آسانی نخواهد بود، و بسیاری تلاش خواهند کرد صلح تا زمانی که ممکن است برقرار نشود. اما این نباید ما را متوقف کند.»
اصل قطعنامه آمریکا چه بود؟
پیشنویس اولیه ایالات متحده سه بند بود؛ شامل عزاداری برای جان باختگان در جریان «درگیری روسیه و اوکراین»، تاکید بر اینکه هدف اصلی سازمان ملل حفظ صلح و امنیت بینالمللی و حل و فصل مسالمتآمیز اختلافات است، درخواست برای پایان سریع درگیری و صلح پایدار.
اما اصلاحات اروپایی به تهاجم تمام عیار روسیه به اوکراین و نیاز به صلح عادلانه، پایدار و همهجانبه مطابق با منشور بنیانگذار سازمان ملل متحد اشاره کرد و حمایت سازمان ملل متحد از حاکمیت، استقلال، وحدت و تمامیت ارضی اوکراین را تایید کرد.
باب رائه سفیر کانادا در سازمان ملل گفت: «جهان خواهان صلح است. اوکراین خواهان صلح است. سوال این است که چه نوع صلحی خواهد بود؟ آیا صلحی مبتنی بر عدالت و بر اساس منشور (سازمان ملل متحد) و اصولی خواهد بود که ما از آن دفاع میکنیم؟ یا صلحی خواهد بود که نتیجه یک تحمیل است؟»
شورای امنیت ۱۵ عضوی نیز قرار است روز دوشنبه در مورد همین متن ایالات متحده رای گیری کند.
قطعنامه شورا برای تصویب حداقل به ۹ رای موافق و بدون وتوی آمریکا، روسیه، چین، بریتانیا یا فرانسه نیاز دارد.
آمریکا قطعنامههای اصلاحشده را وتو میکند
انتظار میرود اعضای اروپایی شورا در مورد همان اصلاحات متن ایالات متحده که در مجمع عمومی ارائه شده بود، رایگیری کنند. یک مقام وزارت امور خارجه گفت که ایالات متحده آماده است هر گونه اصلاحیه پیشنهادی را وتو کند.
این مقام وزارت خارجه به خبرنگاران گفت: «اگر اصلاحیه روسیه در شورای امنیت مطرح شود، ما آن را وتو خواهیم کرد. اگر اصلاحات اروپایی در شورای امنیت مطرح شود، آن را وتو خواهیم کرد.»
او افزود که دولت ترامپ بر شورای امنیت متمرکز شده، نه رای گیری جداگانه در مجمع عمومی سازمان ملل به مناسبت سومین سالگرد تهاجم روسیه به اوکراین.
قطعنامه سه بندی ایالات متحده هیچ اشارهای به تمامیت ارضی اوکراین یا تهاجم روسیه نکرده بود.
به گفته یک منبع دیپلماتیک، چهار کشور اتحادیه اروپا به همراه بریتانیا قصد دارند اصلاحاتی را در متن آمریکا به شورای امنیت سازمان ملل ارائه دهند تا اشاره روشنی به مفهوم متجاوز و حملهکننده داشته باشند و بر تمامیت ارضی اوکراین پافشاری کنند.
قطعنامههای مجمع عمومی غیرالزامآور اما از نظر سیاسی مهم هستند.
فرانسه و بریتانیا قطعنامه آمریکا را وتو میکنند؟
در صورتی که ایالات متحده متن کوتاه خود را عصر دوشنبه به شورای امنیت ارائه کند، مشخص نیست که فرانسه یا بریتانیا، دو عضو اروپایی دارای حق وتو در این شورا به آن را وتو کنند یا نه.
یک منبع دیپلماتیک به خبرگزاری فرانسه گفت، اروپاییهای درگیر در نظر دارند همان نوع اصلاحاتی را ارائه کنند که در مجمع، با ارجاع واضح به تمامیت ارضی اوکراین و صلح «عادلانه» مطابق با منشور سازمان ملل متحد، ارائه کنند.
رای ممتنع اعضای اروپایی حاضر در شورای امنیت شامل پنج کشور فرانسه، اسلوونی، دانمارک، یونان و بریتانیا برای رد قطعنامه کافی نخواهد بود.
فرانسه و بریتانیا در بیش از ۳۰ سال گذشته از حق وتوی خود استفاده نکردهاند، و با توجه به سفر رهبران فرانسه و بریتانیا به آمریکا چنین وتویی دور از انتظار است.
خبرگزاری فرانسه به نقل از تحلیلگران نوشت که مشخص نیست که پاریس و لندن با متنی که با موضع از پیش اعلامشدهشان در مورد اوکراین مطابقت چگونه رفتار خواهند کرد.
وزارت خزانهداری آمریکا و وزارت خارجه این کشور، در چارچوب سیاست فشار حداکثری دولت ترامپ، دور جدیدی از تحریمها علیه بیش از ۳۰ شخص و نفتکش، از جمله معاون وزیر نفت ایران به دلیل نقش داشتن در واسطهگری برای فروش و حمل و نقل فرآوردههای نفتی ایران را اعلام کردند.
دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا دوشنبه از اعمال این تحریمهای تازه خبر داد.
در فهرست تحریمهای جدید ایالات متحده، نام چند کشتی، شخص و نهاد مستقر در کشورهای دیگر از جمله در چین، هند و امارات متحده عربی، به چشم میخورد.
معاون وزیر نفت در میان تحریمشدگان
حمید بورد معاون وزیر نفت و مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران، که مسئولیت اکتشاف، تولید، پالایش و صادرات نفت و فرآوردههای نفتی در ایران را بر عهده دارد، در میان تحریمشدگان است.
آمریکا میگوید شرکت ملی نفت ایران از طریق نظارت مستقیم بر صنعت نفت این کشور، نقشی کلیدی در تضمین فعالیتهای بیثباتکننده منطقهای جمهوری اسلامی و گروههای نیابتی آن، از جمله نیروی قدس سپاه پاسداران ایفا میکند.
حکومت ایران سالانه میلیاردها دلار پول نفت را به نیروهای مسلح خود اختصاص میدهد.
شرکت پایانههای نفتی ایران و مدیرعامل این شرکت، عباس اسدروز، همچنین غلامحسین گرامی، رییس پایانه میعانات گازی پارس جنوبی، علی میری، سرپرست پایانه نفتی خارک و علی معلمی، سرپرست پایانه نفتی شمال تحریم شدهاند.
در میان کسانی که در دور جدید تحریمهای آمریکا علیه جمهوری اسلامی تحریم شدهاند، نام دلالان نفت در امارات متحده عربی و هنگ کنگ، اپراتورها و مدیران نفتکش در هند و چین، رییس شرکت ملی نفت ایران و شرکت پایانههای نفتی ایران دیده میشود.
وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرده که فعالیتهای این افراد و شرکتها به تامین مالی فعالیتهای بیثباتکننده جمهوری اسلامی کمک میکند.
کشتیهایی که دوشنبه تحریم شدند مسئول حمل دهها میلیون بشکه نفت خام به ارزش صدها میلیون دلار هستند.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا در بیانیه این وزارتخانه گفت: «ایران برای تسهیل فروش نفت و تامین مالی فعالیتهای بیثباتکننده خود، به شبکه پنهانی از کشتیها، شرکتهای کشتیرانی و دلالان متکی است.»
او افزود: «ایالات متحده از تمام ابزارهای موجود خود برای هدف قرار دادن تمام جنبههای زنجیره تامین نفت ایران استفاده خواهد کرد و هرکسی که با نفت ایران معامله کند، خود را در معرض خطر تحریمهای قابل توجهی قرار میدهد.»
تحریمهای روز دوشنبه بر اساس دستورات اجرایی انجام میشود که بخشهای نفت و پتروشیمی ایران را هدف قرار میدهد و دومین دور تحریمها علیه فروش نفت ایران از زمان بازگشت ترامپ به کاخ سفید است.
رییسجمهور آمریکا دستور کارزار فشار حداکثری برای کاهش صادرات نفت ایران را صادر کرده است.
تحریم شبکه بینالمللی انتقال نفت ایران
۱۸ بهمن، وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرد یک شبکه بینالمللی را به دلیل نقش آن در انتقال و فروش محمولههای نفتی جمهوری اسلامی، در فهرست تحریمهای خود قرار داده است. این نخستین اقدام واشینگتن پس از دستور اخیر دونالد ترامپ برای اعمال سیاست فشار حداکثری علیه تهران است.
دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا، پنجشنبه ۱۸ بهمن، در بیانیهای نوشت این شبکه بینالمللی، فرآیند انتقال نفت خام جمهوری اسلامی به چین را تسهیل میکرد و درآمدی بالغ بر صدها میلیون دلار برای حکومت ایران به همراه داشت.
این محمولهها به نمایندگی از ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی و یک شرکت پوششی تحت تحریم وابسته به آن با نام «سپهر انرژی جهاننمای پارس» منتقل میشدند.
از سرگیری فشار حداکثری علیه جمهوری اسلامی
ترامپ ۱۶ بهمن دستورالعملی «بسیار سختگیرانه» برای از سرگیری سیاست فشار حداکثری علیه جمهوری اسلامی و به صفر رساندن صادرات نفت ایران امضا کرد و گفت جمهوری اسلامی دیگر نباید به کشورهای دیگر نفت بفروشد.
تمی بروس، سخنگوی وزارت امور خارجه ایالات متحده، نیز در بیانیهای مطبوعاتی درباره تحریمهای تازه گفت: «آمریکا رفتار مخرب و بیثباتکننده جمهوری اسلامی را تحمل نخواهد کرد و امروز یک شبکه بینالمللی را تحریم کرد که منابع مالی نیروهای نظامی حکومت ایران را از محل فروش غیرقانونی نفت تامین میکند.»
او در این بیانیه افزود:«این اقدامات بر اساس فرمان اجرایی ۱۳۲۲۴ اصلاح شده، اختیارات تحریمهای ضدتروریسم، و فرمان اجرایی ۱۳۹۰۲ که با رایزنی با وزیر امور خارجه به وزیر خزانهداری این اختیار را میدهد که بخشهای کلیدی اقتصاد ایران را شناسایی و تحریم کند، اتخاذ شده است.»
ترامپ در دوره نخست حضور خود در کاخ سفید حضور خود بین سالهای ۲۰۱۷ و ۲۰۲۱، سیاست فشار حداکثری را در برابر جمهوری اسلامی در پیش گرفت. این سیاست با کاهش قابل توجه صادرات نفتی جمهوری اسلامی همراه بود و اقتصاد ایران را بهشدت تحت تاثیر قرار داد.
با این حال پس از روی کار آمدن جو بایدن و پایان یافتن سیاست فشار حداکثری، درآمدهای نفتی ایران رشد قابل ملاحظهای داشت.
فایننشالتایمز ۳۰ فروردین گزارش داد صادرات نفت ایران به بالاترین میزان خود در شش سال اخیر رسیده و مشتری اصلی این محمولهها، چین بوده است.