العربیه انگلیسی، به نقل از یک دیپلمات ارشد اروپایی که نامش را اعلام نکرد، گزارش داد که دیپلماتهای اروپایی بر این باور هستند که اسرائیل در پی تحولات ماههای اخیر در خاورمیانه، تصمیم خود برای حمله به ایران را گرفته است.
به گفته او دیپلماتهای اروپایی در تلاش هستند تا ببینند آیا راهی برای به حداقل رساندن خطر حمله نظامی به تاسیسات هستهای ایران در آستانه بازگشت دونالد ترامپ، رییسجمهوری منتخب ایالات متحده به کاخ سفید وجود دارد یا خیر.
به نوشته العربیه، این دیپلمات حمله احتمالی اسرائیل به تاسیسات هستهای ایران را قریبالوقوع ندانست، اما گفت که چند کشور اروپایی مذاکراتی را با تیم ترامپ آغاز کردهاند تا ببینند آیا فرصتی برای دیپلماسی یا راه دیگری برای جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای وجود دارد یا خیر.
بریتانیا، فرانسه و آلمان پس از دیدارهای محرمانه در ماه نوامبر، دوشنبه ۲۴ دی، با مقامات جمهوری اسلامی بر سر برنامه هستهای حکومت ایران مذاکره کردند اما جزییاتی از نتایج این مذاکرات منتشر نشده است.
پیشتر در ماه دسامبر، این سه کشور«نگرانی شدید» خود را از افزایش ظرفیت غنیسازی ایران ابراز کردند و از احتمال فعال کردن مکانیسم ماشه که تمامی تحریمهای سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی را احیا میکند، سخن گفتند.
امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه نیز گفته است که برنامه هستهای تهران به «نقطه بی بازگشت» نزدیک میشود.
دونالد ترامپ تاکید کرده است که آمریکا بههیچوجه اجازه نخواهد داد که ایران به سلاح هستهای دست یابد.
بازگشت سیاست فشار حداکثری
العربیه در همین حال به نقل از منابع نزدیک به تیم دونالد ترامپ گزارش داد که سیاست فشار حداکثری آمریکا بلافاصله ئس از بازگشت ترامپ به کاخ سفید از سر گرفته خواهدو
سناتور جیم ریش، رییس کمیته روابط خارجی سنا، جمعه ۲۸ دی، هنگام معرفی طرح «قانون انحلال گروههای نیابتی ایران» که برای برخورد با حوثیهای تحت حمایت جمهوری اسلامی تدوین شده، گفت:«در دولت جدید ترامپ، ایالات متحده به سیاست فشار حداکثری ترامپ بر ایران باز خواهد گشت و از امنیت ملی آمریکا محافظت خواهد کرد.»
منتقدان دولت بایدن میگویند که جمهوری اسلامی در دوران ریاست جمهوری جو بایدن توانست با فروش غیرقانونی نفت به پول نقد دسترسی پیدا کند و میلیونها دلار صرف تسلیحات، آموزش و تقویت نیروهای نیابتی خود در منطقه کند.
العربیه به نقل از تحلیلگران و دیپلماتهایی که از آنها نام نبرده، نوشته است که چشمانداز یافتن راهحلی دیپلماتیک چندان روشن نیست و اکنون احتمال اقدام نظامی مستقیم ایالات متحده یا اسرائیل علیه تاسیسات هستهای ایران بیش از هر زمان دیگری است.
ترامپ از زمان پیروزی در انتخابات، از اظهار نظر درباره احتمال اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی خودداری کرده و این امر را مرتبط با استراتژی نظامی آمریکا دانسته است.
کارشناسان میگویند اسرائیل بدون حمایت آمریکا قادر به انجام حملهای نخواهد بود که بتواند برنامه هستهای ایران را بهطور کامل از بین ببرد یا آن را متوقف کند.
جمهوری اسلامی از آغاز جنگ غزه در هفتم اکتبر ۲۰۲۳ متحمل خسارات بیسابقهای شده است. اسرائیل حماس و حزبالله را بهشدت ضعیف کرده و رهبران آنها را کشته است. دولت بشار اسد در سوریه سقوط کرده و سپاه پاسداران چند فرمانده ارشد خود را از دست داده است.
جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی جو بایدن، هفته گذشته گفت که این شکستها ممکن است رهبران جمهوری اسلامی را وادارد که برای جبران آسیبها و افزایش قدرت بازدارندگی خود، به سوی ساخت سلاح هستهای گام بردارد.
شماری از مقامات جمهوری اسلامی در ماههای اخیر آشکارتر از هر زمان دیگر از احتمال یا ضرورت تغییر دکترین هستهای تهران سخن گفتهاند.
بهنوشته العربیه، این امر میتواند فشار بر ترامپ برای اقدام نظامی را افزایش دهد، زیرا او نمی خواهد کسی باشد که جمهوری اسلامی در دوران ریاست جمهوری او به سلاح هسته ای دست بیابد.
براساس اطلاعات بهروز شده ایالات متحده جمهوری اسلامی مواد شکافتپذیر کافی برای تولید سلاح هستهای در عرض چند هفته را در اختیار دارد، اما هنوز تصمیمی در این زمینه گرفته نشده است. همچنین ارزیابی میشود که توسعه و ساخت یک کلاهک هستهای واقعی به چند ماه زمان بیشتر نیاز دارد.
امید اندک به دیپلماسی
العربیه در گزارش خود نوشته است که تحلیلگران با اشاره به شخصیت ترامپ، موضع تهاجمی دولت او در قبال جمهوری اسلامی و عدم تمایل تهران به دادن امتیازات قابل توجه، نسبت به موفقیت راهحلی دیپلماتیک تردید دارند.
تحلیلگران پیشبینی میکنند که ترامپ خواستار معکوس کردن محورهای کلیدی برنامه هستهای ایران شود و از جمهوری اسلامی بخواهد به حمایت از گروههای نیابتی خود در منطقه پایان دهد وحتی محدودیتهایی جدی را در برنامه موشکهای بالستیک خود اعمال کند. دادن چنین امتیازاتی برای جمهوری اسلامی دشوار و ناخوشایند خواهد بود.
خواسته های ترامپ ممکن است شامل معکوس کردن جنبه های کلیدی برنامه هسته ای ایران، پایان دادن به حمایت آن از شبه نظامیان منطقه ای، و احتمالا حتی محدودیت در برنامه موشک های بالستیک آن باشد - امتیازاتی که احتمالا برای تهران ناخوشایند خواهد بود.
با وجود اظهارنظرهای برخی مقامات جمهوری اسلامی از جمله رییس دولت و وزیر امور خارجه، ممکن است جمهوری اسلامی هنوز آماده یک مذاکره و مصالحه معنادار نباشد و بکوشد به روال معمول خود زمان بخرد؛ هرچند اگر احتمال یک حمله نظامی از سوی آمریکا جدی شود، تهران تن به سازش خواهد داد.
العربیه در پایان گزارش خود به نقل از یک ناظر مستقل در ایران که نخواسته نامش اعلام شود، نوشته است:« جمهوری اسلامی احتمالا اجازه نمیدهد اوضاع تا حد حمله نظامی ایالات متحده تشدید شود. آنها هر امتیازی را که ترامپ بخواهد برای جلوگیری از این سناریو و ماندن در قدرت خواهند داد.»
