مسعود پزشکیان روز چهارشنبه از آغاز مطالعات طرح انتقال پایتخت خبر داد و گفت که محمدرضا عارف، معاون اول خود را مامور بررسی این طرح کرده است. او افزود: «بیتوجهی به این موضوع میتواند کشور را در آینده با بحرانهای زیستمحیطی و مشکلات متعدد دیگر مواجه سازد.»
صدها معلم بازنشسته روز چهارشنبه ۳۰ آبان مقابل مجلس شورای اسلامی و سازمان برنامه و بودجه تجمع اعتراضی کردند و خواستار پرداخت مطالباتشان شدند.
کانالهای اطلاعرسانی مرتبط با فرهنگیان تعداد افراد حاضر در تجمع روز چهارشنبه را حدود هفت هزار نفر اعلام کردند.
بر اساس گزارشها، گروهی از بازنشستگان فرهنگی در این تجمع، به اجرا نشدن دستورالعمل متناسبسازی حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۰ مبنی بر «اعمال ۹۰ درصد از فوقالعاده رتبهبندی در حقوق بازنشستگی» اعتراض کردند.
ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند تجمعکنندگان با در دست گرفتن اسکناسهای ۱۰ هزار تومانی و سر دادن شعارهایی مانند «فقط یه ۱۰ هزاری/ حاصل رتبهبندی» و «رتبهبندی حق ماست/ حاصل دسترنج ماست»، نسبت به رسیدگی نشدن به مطالباتشان اعتراض کردند.
تجمعکنندگان همچنین شعارهایی مانند «معلم داد بزن/ حقت رو فریاد بزن» و «سه سال سرگردانی/ لعنت به این تبانی» سر دادند.
طبق وعده دولت قرار بود با اجرای قانون همسانسازی، حقوقهای پرداختی فرهنگیان بازنشسته معادل ۹۰ درصد از حقوق کارکنان همسان در گروههای خود افزایش یابد.
با محقق نشدن این وعده، تجمعکنندگان خواهان پرداخت معوقات ناشی از اصلاح احکام بازنشستگان فرهنگی سال ۱۴۰۰ شدند.
روز شنبه ۲۶ آبان نیز جمعی از بازنشستگان فرهنگی سال ۱۴۰۰ در اعتراض به رسیدگی نشدن به مطالباتشان مقابل ساختمان نهاد ریاست جمهوری در تهران تجمع اعتراضی برگزار کرده بودند.
این اعتراضات، نخستین تجمعهای بازنشستگان فرهنگی در سال جاری نبوده است.
طی رورهای ۲۰ و ۲۱ آبان نیز بازنشستگان فرهنگی سال ۱۴۰۲ در اعتراض به رسیدگی نشدن به مطالباتشان در مقابل ساختمان وزارت آموزش و پرورش در تهران دست به تجمع زدند.
فرهنگیان بازنشسته معترض از سراسر ایران روز اول آبان مقابل سازمان تامین اجتماعی در تهران تجمع کردند.
با وجود وعدههای جمهوری اسلامی، وضعیت معیشتی بازنشستگان در ایران روز به روز وخیمتر میشود.
کارگر اخراج شده یک شرکت پیمانکاری ذوب آهن اصفهان، در حضور مدیرعامل کارخانه، خودسوزی کرد. بر اساس گزارشها، حاضران در محل تلاش کردند آتش را مهار کنند اما بنزین در لحظهای کوتاه شعلهور و باعث سوختگی شدید و تا ۵۰ درصدی این کارگر شد.
خبرگزاری ایلنا به نقل از شاهدان عینی نوشت کارگری به نام اصغر موسوی که «ظاهرا تعدیل شده بود»، روز سهشنبه ۲۹ آبان با ریختن بنزین روی بدن خود، مقابل ساختمان یکی از شرکتهای پیمانکاری ذوب آهن اصفهان که در آن کار میکرد، خود را آتش زد.
ساعاتی بعد از این حادثه، روابط عمومی شرکت ذوب آهن اصفهان با صدور اطلاعیهای، اصغر موسوی را «کارگر سابق» پیمانکاری طرف قرارداد این شرکت خواند.
این اطلاعیه گفت: «اقدامات لازم در محل حادثه برای رسیدگی به وضعیت کارگر حادثهدیده انجام گرفت.»
بر اساس این اطلاعیه، موسوی برای درمانهای تکمیلی به مراکز تخصصی اعزام شده است.
شرکت ذوب آهن اصفهان وضعیت کنونی سلامت این کارگر را «پایدار و در حال بهبود» ارزیابی کرد.
طی سالهای گذشته موارد دیگری از اقدام به خودسوزی و خودکشی کارگران در ایران به دلیل اخراج، شرایط سخت کار، تاخیر در پرداخت یا عدم پرداخت دستمزد، مشکلات اقتصادی و دلایل دیگر اتفاق افتاده است.
اواخر مهر امسال یکی از کارگران فصلی شاغل در شرکت نیشکر هفتتپه به نام فالح سعدی در محل کار خود خودسوزی کرد و دو روز بعد در ۲۱ مهر ماه جان باخت.
گفته شد این کارگر ۴۸ ساله که پدر چهار فرزند بود، به دلیل تعلیق و تمدید نشدن قرارداد کاری خود، دست به خودسوزی زد.
چند روز پیش از این واقعه و در ۱۶ مهر، خبرگزاری ایلنا از «خودسوزی نافرجام» دو نفر در جریان تجمع کارگران پتروشیمی ارغوان گستر خبر داد.
در فاصله روزهای پایانی آذر تا اوایل دی سال گذشته نیز در دو رویداد مجزا، در مجموع سه تن از کارگران اقدام به خودکشی کردند.
روز ۳۰ آذر ۱۴۰۲ دو تن از کارگران پتروشیمی چوار ایلام در اعتراض به اخراج از کار خودکشی کردند.
روز ششم دی همان سال نیز خودسوزی یک کارگر پیمانکاری شهرداری مشهد به دلیل ترس از تغییر محل کار و احتمال اخراج و تعدیل گزارش شد.
پیش از آن و در بازه زمانی مرداد ۱۴۰۱ تا مرداد ۱۴۰۲ چهار کارگر پتروشیمی ایلام با خودکشی به زندگی خود پایان دادند.
کارشناسان توصیه میکنند اگر با فرد یا افرادی مواجه شدید که از جملات یا عباراتی حاکی از افسردگی یا تمایل به پایان دادن به زندگی استفاده میکنند، از آنها بخواهید با پزشک معتمد، مراکز تخصصی مرتبط یا فردی قابل اعتماد درباره نگرانیهایشان صحبت کنند. اگر خودتان به خودکشی فکر میکنید، در ایران میتوانید با اورژانس اجتماعی به شماره ۱۲۳ تماس بگیرید.
فیلم «من، مریم، بچهها و ۲۶ نفر دیگر» به نویسندگی و کارگردانی فرشاد هاشمی، سه جایزه را در جشنواره فیلم افسانه طلایی پالرموی ایتالیا از آن خود کرد. هاشمی این جوایز را به هنرمندان مستقلی تقدیم کرد که «برای تغییر و آزادی»، مقاومت مستمر میکنند.
فیلم «من، مریم، بچهها و ۲۶ نفر دیگر»، موفق به دریافت جایزه بهترین فیلم، بهترین فیلم از نگاه تماشاگران و همچنین جایزه ویژه «مانچینی» از چهلوششمین دوره جشنواره فیلم افسانه طلایی پالرمو ایتالیا شد.
فرشاد هاشمی، نویسنده و کارگردان این فیلم، پس از دریافت این جوایز گفت قصد داشته تصویری واقعی از مردم ایران نمایش دهد: «تصویری که سالهاست زیر بار سنگین کلمه سانسور خدشهدار شده است.»
هاشمی با اشاره به سانسوری که مشکلاتی بیشمار برای هنرمندان ایران به وجود آورده است، گفت که بسیاری همچنان با شجاعت در حال مبارزه با این سانسور هستند «تا سایه سیاهی را از بین ببرند که واقعیت را پوشانده» است.
او گفت جایزه خود را به تمام هنرمندان مستقلی تقدیم میکند که بهطور ویژه در دو سال اخیر برای به دست آوردن آزادی مقاومت کرده و بر باورهای خود برای ایجاد تغییر، پایدار ماندهاند.
«من، مریم، بچهها و ۲۶ نفر دیگر» جزو نخستین آثاری است که داخل ایران و بدون رعایت ممیزیها و محدودیتهای معمول سینمای داخل کشور، از جمله حجاب اجباری، ساخته شد.
این فیلم داستان زنی تنها و جوان در تهران است که خانهاش را به یک گروه فیلمسازی اجاره میدهد.
بهمن سال گذشته نیز «من، مریم، بچهها و ۲۶ نفر دیگر» توانست برنده جایزه اینگمار برگمان جشنواره فیلم گوتنبرگ سوئد شود.
شمار تولیدات سینمایی زیرزمینی و بدون مجوزهای رسمی جمهوری اسلامی در ایران در دو سال اخیر افزایشی چشمگیر داشته است که «دانه انجیر معابد» ساخته محمد رسولاف، «کیک محبوب من» ساخته مشترک مریم مقدم و بهتاش صناعیها و «شاهد» ساخته نادر ساعیور از جمله آنها هستند.
بلومبرگ با انتشار گزارشی تحقیقی هشدار داده یک گروه رو به رشد از کشتیهای «ناوگان تاریک» که مصون از پیگیری و مجازات در حاشیه یک گذرگاه دریایی شناختهشده فعالیت میکنند، در ماههای اخیر، صدها میلیون بشکه نفت تحریمشده ایران را جابهجا کرده و به چین قاچاق کردهاند.
بلومبرگ در گزارش خود هشدار داده که این جابهجایی نظارتنشده نفت میتواند منجر به یک فاجعه زیستمحیطی منجر شود. ناوگان اشباح، اصطلاحی است که برای اشاره به کشتیهای حامل نفت تحریمشده ایران به کار میرود.
بنا بر این گزارش، ۶۵ کیلومتری شرق شبهجزیره مالزی، بزرگترین نقطه تجمع نفتکشهای ناوگان تاریک در جهان قرار دارد. کشتیهایی قدیمی، که اغلب تحت پرچمهای مصلحتی و بدون بیمه فعالیت میکنند، روزانه به اینجا میآیند تا محمولههای خود را دور از چشمهای کنجکاو منتقل کنند.
این همان راهی است که میلیاردها دلار نفت تحریمشده ایران هر ساله به چین میرسد، حتی با وجود اینکه این کشور، رسما بیش از دو سال است که حتی یک قطره از ایران وارد نکرده است.
تحلیل بلومبرگ از نزدیک به پنج سال تصاویر ماهوارهای از شروع سال ۲۰۲۰ تا ۴ اکتبر ۲۰۲۴ از این منطقه نشان میدهد با وجود تحریمهای ایالات متحده، صنعت سایه وسیعی مبتنی بر نفت ایران در این بخش از جهان در حال توسعه است.
بر اساس تحلیل بلومبرگ، در ماههای اخیر احتمالا دستکم دو برابر بیشتر از سال ۲۰۲۰ در این منطقه بین کشتیها نفت جابهجا میشود، اما تخمین دقیق مقدار نفتی که از طریق این کانال جابهجا میشود، غیرممکن است.
۲۰ میلیارد دلار درآمد نفت تحریمشده
بلومبرگ نوشته با فرضیات محافظهکارانه درباره اندازه نفتکشها، دادهها نشان میدهد که حدود ۳۵۰ میلیون بشکه نفت در نه ماه نخست سال جاری در این منطقه دست به دست شده است.
به این ترتیب با در نظر گرفتن قیمت متوسط نفت در سال ۲۰۲۴ و تخفیف اعمالشده بر نفت تحریمشده، مبلغ پرداخت شده بیش از ۲۰ میلیارد دلار است، هرچند بلومبرگ تاکید میکند ارزش واقعی احتمالا بسیار بیشتر از این مقدار است.
بلومبرگ بر اساس گفته هفت نفر آشنا با موضوع که در صنعت نفت، کشتیرانی یا امنیت دریایی فعالیت میکنند گزارش داده بیشتر این نفت قاچاق از ایران میآید و کشتیهایی هم که بلومبرگ در گزارش خود بررسی کرده به محمولههای ایرانی مرتبط بودند.
بنا بر این گزارش، برای تهران که به درآمد نیاز دارد و در نتیجه تحریمها به شدت با کمبود خریدار مواجه است، قمار دریای چین جنوبی وسیلهای برای بقا است. در همین حال برای چین، که به تحریمهای اعمالشده ایالات متحده پایبند نیست، این شبکه پیچیده از واسطهها و کشتیهای متعلق به شرکتهای صوری، به پالایشگاههای کوچک این کشور امکان میدهد به نفت ارزان دسترسی پیدا کنند.
این وضعیت و ناوگان تاریک، تهدید مستقیمی برای تلاشهای غرب برای کاهش درآمدهای تهران، مسکو و کاراکاس است و نشان میدهد که چرا تحریمها به سختی اجرا میشوند.
ناوگان در حال رشد
وزارت خارجه چین، بدون اظهار نظر مشخص درباره انتقال نفت ایران به چین، به بلومبرگ گفت تجارت این کشور با ایران اصولی و در چهارچوب قانون است و باید مورد احترام و حفاظت قرار گیرد.
کارشناسان امنیت دریایی به بلومبرگ گفتهاند نتیجه فعالیت گسترده یک گروه متنوع از کشتیها، که بدون نظارت نفت جابهجا میکنند، میتواند یک نشت فاجعهبار زیستمحیطی باشد و فقط مسئله زمان است.
در همین حال، صاحبان کشتیهای قانونی، نگران خطرات ناشی از تعداد زیادی کشتیهای بدون بیمه و فعال در ناوگان تاریک هستند که از طریق آبراهههای شلوغ با فرستندههای خود که اغلب خاموش است، عبور میکنند.
این امر، شناسایی آنها را مثلاً در شب یا در هوای طوفای بسیار سخت میکند و خطر برخورد را افزایش میدهد.
از زمان تهاجم به اوکراین و اقدامات متعاقب غرب برای محدود کردن درآمدهای انرژی روسیه، ناوگان تاریک جهانی بهطور چشمگیری گسترش یافته است و فعالیت در نقاط کلیدی انتقال فراساحلی از جمله در امتداد سواحل یونان، خلیج عمان و درست فراتر از این نوار نازک آب بین مالزی و اندونزی، افزایش یافته است.
بلومبرگ گزارش داده در اینجا گروهی که به ایران خدمت میکند رشد کرده است. مانند همتایان خود در جاهای دیگر، آنها به دنبال اجتناب از بنادر و آبهای سرزمینی هستند که نظارت یا رصد در آنها تهاجمیتر است.
فروش نفت ایران به نام نفت مالزی
بر اساس دادههای گمرک چین، این کشور از اواسط سال ۲۰۲۲ حتی یک قطره نفت از ایران وارد نکرده است. اما در عالم واقع، برآوردهای تحلیلگران و دانشگاهیان و دادههای ردیابی کشتیها نشان میدهد شرکتهای چینی نزدیک به ۹۰ درصد از صادرات نفت ایران را خریداری میکنند که این مقدار نزدیک به ۱۰ درصد از واردات نفت چین است.
شواهد دیگر این قاچاق وسیع نفت را تائید میکند. در نه ماه اول امسال، واردات نفت از مالزی که بخش زیادی از این نفت جابهجا شدهی ایران به نام آنجا ثبت میشود، تقریبا هشت برابر این میزان در همان دوره در سال ۲۰۱۸، درست قبل از اعمال مجدد کامل تحریمهای ایالات متحده علیه ایران، بوده است.
بر اساس دادههای گمرک چین، این کشور در سال ۲۰۲۳، روزانه بیش از ۱٫۱ میلیون بشکه نفت از مالزی وارد کرده است، در حالیکه تولید نفت خام مالزی روزانه تنها ۵۰۸ هزار بشکه است.
ناوگان تاریک به طور کامل از ابهامات بهره میبرد. کشتیها نفت را حمل میکنند، محمولهها را منتقل میکنند و در صورت لزوم، با کمک واسطهها و تعمیرکاران، تدارکات و خدمه دریافت میکنند.
بلومبرگ مینویسد با شروع به کار ترامپ انتظار میرود فشار بر تهران افزایش یابد و دولت ترامپ با وضع تحریمهای سختتر برای ایران و هر کسی که با آنها تجارت میکند، هزینهها را افزایش میدهد، موانع را بالا میبرد و تجارت را بیشتر به سمت کشتیهای قدیمی و سایهدار سوق میدهد، اما بعید است که مانع از رفتن نفت به چین شود.
بنا بر این گزارش، نقطه شروع افزایش نظارت خواهد بود: قانون دریایی مستلزم آن است که کشتیهایی که درگیر انتقال کشتی به کشتی هستند، کشورهای ساحلی را از قصد خود مطلع کرده و از روشهای توافقشده پیروی کنند.
حسین رونقی در مطلبی با عنوان «مسئله من نیستم! مسئله سرکوب، اعدام، زندان و فقر است»، در شبکه ایکس، خبر داد که ماموران یگان ویژه نیروی انتظامی هنگام بازداشت او در میدان ولیعصر تهران در روز دوشنبه، این فعال سیاسی متحصن را مورد آزار و اذیت جنسی و فحاشی جنسی قرار دادهاند.
رونقی در ادامه مطلبش نوشته ماموران این آزارهای جنسی را تا زمان تحویل او به مامورانی که دوربین داشتند، ادامه دادند. او رفتار ماموران را مانند «اراذل و اوباش و متجاوزان» توصیف کرد.
حسین رونقی، فعال سیاسی ساکن تهران، پیشتر اعلام کرده بود در اعتراض به سرکوبها و تا تحقق خواسته های کیانوش سنجری، فعال سیاسی که به زندگی خود پایان داد، لبهای خود را دوخته و در گوشهای از چهارراه ولیعصر به صورت فردی تحصن میکند.
او دوشنبه ۲۸ آبان، پس از شروع تحصن خود در چهارهراه ولیعصر تهران، با اعمال خشونت به دست ماموران یگان ویژه نیروی انتظامی بازداشت شد.
کیانوش سنجری، روزنامهنگار، چهارشنبه شب در حرکتی اعتراضی به زندگی خود پایان داد. او روز سهشنبه در ایکس نوشته بود اگر تا غروب چهارشنبه فاطمه سپهری، نسرین شاکرمی، توماج صالحی و آرشام رضایی از زندان آزاد نشوند، «در اعتراض به دیکتاتوری خامنهای و شرکایش» به زندگی خود پایان میدهد.
حسین رونقی در ادامه مطلب خود نوشته این ماموران که «به هر زنی در خیابان فحاشی رکیک میکردند»، همانهایی هستند «که سارینا و نیکا را کشتند.»
به نوشته رونقی، داخل اتومبیل، ماموران دو دست او را گرفته و ضمن فحاشی جنسی به مادرش، یکی از ماموران دست چپ او را «به زور به میان پایش برده بود و میگفت برام بمال.»
رونقی در ادامه نوشته ماموران در حین ضربوشتم او در ماشین، از خودشان سلفی میگرفتند. این فعال سیاسی با تاکید بر اینکه ماموران در تمام طول مسیر به او فحاشی جنسی کردهاند، نوشته یکی از ماموران دستش را به زیر لباس او برده و با لمس بدنش، او را تهدید به تجاوز کردند.
سنجری با اشاره به این بخش از رفتار ماموران نیروی انتظامی با شهروندان نوشته از این پس به آنها میگوید «دسته اراذل و اوباش و متجاوزان.»
او در ادامه نوشته «من مقاومت میکنم برای اینکه مساله من نیستم، مساله ستمی است که بر هر شهروند ایرانی توسط حکومت و اراذل و اوباشش روا داشته میشود. اینها همانها هستند که از بچههای اکباتان و آنها که محکوم به اعدام شدند یا کشته شدند با همین روشها اعتراف میگیرند و بعد قوه قضاییه که کانون بیعدالتی است با همین اعترافات حکم اعدام صادر کرده و آن را اجرا میکند.»
ادامه تحصن حسین رونقی
این فعال سیاسی در مطلبی دیگر در شبکه ایکس خبر داده به تحصن خود با لبهای دوخته، در جاییکه کیانوش سنجری به زندگی خود پایان داده، ادامه خواهد داد.
او با اشاره به اینکه به تنهایی تحصن خواهد کرد نوشته «خواستههای من، خواستههای کیانوش است. یقین دارم از بچههای اکباتان هم با روشهای غیراخلاقی و غیرانسانی که شاهد بودم اعتراف گرفتهاند تا در کانون بیعدالتی به آسانی حکم اعدام صادر کنند.»
سابقه آزار جنسی بازداشتیها و زندانیها
آزار جنسی بازداشتیها و زندانیان در جمهوری اسلامی سابقهای طولانی دارد و سازمانهای حقوقبشری موارد متعددی از آزار نسی و تجاوز سیستماتی به مردان و زنان زندانی و بازداشتی را مستندسازی کردهاند.
در یک مورد، سندی که گروه هکری عدالت علی از هک سازمان زندانها در اختیار ایراناینترنشنال قرار داد، نشان میداد دو مامور سپاه پاسداران به دو دختر ۱۸ و ۲۳ ساله شرکتکننده در تجمعات پس از کشته شدن ژینا مهسا امینی در تهران و در یک خودروی ون سپاه، تجاوز کردهاند.
این سند قضایی نشان میداد چگونه دستگاه قضایی جمهوری اسلامی چگونه بر تجاوز و تعدی مامورانش سرپوش میگذارد و آنها را از هر گونه پیگردی مصون میکند.
در ادامه گزارشها از اعمال خشونت جنسی علیه معترضان در ایران، سازمان عفو بینالملل نیز در گزارشی تایید کرد کودکان و نوجوانان بازداشت شده در اعتراضات که برخی از آنان ۱۲ سال سن داشتند، هدف شکنجه، تجاوز و سایر خشونتهای جنسی قرار گرفتهاند.
در گزارش سازمان عفو بینالملل که روز پنجشنبه ۲۵ اسفند ۱۴۰۱ منتشر شد، به مواردی از تجاوز و آزار جنسی کودکان بازداشت شده از جمله تجاوز با شلنگ به یک پسر، زدن شوک الکتریکی به اندامهای تناسلی، دست زدن به اندام تناسلی و تهدید کودکان به تجاوز اشاره شده است.
این سازمان تاکید کرد که تحقیقاتش در این زمینه، شیوههای شکنجهای را افشا میکند که سپاه پاسداران، شبهنظامیان بسیج، پلیس امنیت عمومی و سایر نیروهای امنیتی و اطلاعاتی جمهوری اسلامی علیه دختران و پسران در بازداشت برای تنبیه و تحقیر آنها و گرفتن «اعترافهای اجباری» به کار میبردند.
دیدهبان حقوق بشر نیز ۳۰ آذر ۱۴۰۱ با انتشار گزارشی درباره سرکوب خیزش انقلابی در سنندج، از تخلفات جدی ماموران جمهوری اسلامی علیه زندانیان از جمله زنان و کودکان خبر داد. این سازمان حقوق بشری از آزار جنسی زنان بازداشت شده و تهدید آنها به تجاوز پرده برداشت.
در گزارش سازمان دیدهبان حقوق بشر که روز چهارشنبه ۳۰ آذر منتشر شد، آمده است: «این تخلفات شامل دستگیریهای خودسرانه، محرومیت از مراقبتهای پزشکی و شکنجه و سایر بدرفتاریها، از جمله تهدید، ضرب و شتم، آزار و اذیت و تجاوز جنسی بوده است.»
روزنامه نیویورکتایمز هم ۲۷ آذر ۱۴۰۱ در گزارشی با عنوان «حکومت ایران از تجاوز برای تحمیل عفاف استفاده میکند» به مواردی از تعرض جنسی به زندانیان زن اشاره کرد..
نیویورکتایمز در این گزارش به روایت سیانان از تجاوز به یک زن ۲۰ ساله اشاره کرده که به اتهام رهبری اعتراضات بازداشت و سپس به بیمارستانی در کرج منتقل شد.
رها بحرینی، پژوهشگر امور ایران در سازمان عفو بینالملل، هم پیشتر در ۲۰ آبان ۱۴۰۰ در گزارشی درباره سرکوب اعتراضات آبان ۹۸ گفت که به بازداشتشدگان، از جمله کودکان، تجاوز شده است.
بحرینی گفت که نیروهای امنیتی صدها کودک را در استانهای خوزستان، کرمانشاه، کردستان و ایلام بازداشت کردند و برخی بازداشتشدگان تحت انواع شکنجه، از جمله تجاوز و آزار جنسی، آویزان شدن از سقف و اعدام نمایشی قرار گرفتند.