انفجار حاصل از حمله انتحاری «ارتش آزادیبخش بلوچستان» پاکستان در کویته، دستکم ۲۴ نفر را کشت. پاکستان مدتهاست درگیر حملات جداییطلبان در جنوب غرب و شبهنظامیان اسلامگرا در شمال غرب این کشور است. اوایل شهریور امسال همین گروه در همین شهر عملیاتی مشابه با ۷۳ قربانی انجام داد.
صبح روز شنبه ۱۹ آبان به وقت محلی، طی یک عملیات انتحاری در ایستگاه قطاری در شهر کویته پاکستان، دستکم ۲۴ نفر کشته شدند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، معظمجاه انصاری، از مقامات پلیس استان بلوچستان پاکستان، با اشاره به این که انفجار در ساعات شلوغ ایستگاه قطار رخ داده است، گفت هدف این حمله، کارکنان نظامی مدرسه پیادهنظام بوده است.
انصاری تاکید کرد حال بسیاری از مجروحان وخیم است.
وسیم بیک، سخنگوی بیمارستانی که مجروحان در آن تحت مراقبت هستند گفت تاکنون ۴۴ نفر زخمی به این بیمارستان منتقل شدهاند.
محمد بلوچ، از مقامات پلیس، گفت این انفجار زمانی رخ داد که قطار اکسپرس به مقصد پیشاور، آماده حرکت بود.
به گفته او، بمبگذاری به نظر انتحاری بوده است.
گروه «ارتش آزادیبخش بلوچستان» در پیامی که برای خبرگزاری رویترز ارسال کرده، مسئولیت این حمله را بر عهده گرفته است.
اوایل شهریور ۱۴۰۳، همین گروه در عملیاتی مشابه در ایستگاه قطار کویته، بیش از ۷۳ نفر را به قتل رساند.
ارتش آزادیبخش بلوچستان در سال ۲۰۰۰ میلادی تاسیس شد.
برخی منابع نوشتهاند زمینههای ایجاد این گروه در پاکستان از سوی سرویس امنیتی کا.گ.ب وابسته به شوروی سابق مهیا شده است. این گروه در کنار شش گروه دیگر، به دنبال استقلال و جدایی ایالت بلوچستان از کشور پاکستان و تشکیل «دولت-ملت بلوچ» است.
ارتش آزادیبخش بلوچستان به انجام حملات تروریستی، بمبگذاری و هدف قرار دادن غیرنظامیان، همچنین پاکسازی اقلیتهای قومی در بلوچستان پاکستان متهم است.
از سال ۲۰۰۴، این گروه حملاتی علیه گروههای اقلیت غیربلوچ «در جهت پاکسازی قومی» را آغاز کرد.
این گروه از سوی ایالات متحده آمریکا، بریتانیا و اتحادیه اروپا، به عنوان گروهی تروریستی شناخته شده است.
ایالت بلوچستان پاکستان که در جنوب غربی این کشور واقع شده است، از غرب با ایران و از شمال با افغانستان هممرز است. جمعیت این منطقه حدود ۱۵ میلیون نفر است.
ارتش آزادیبخش بلوچستان میگوید حکومت مرکزی، منابع غنی گاز و و معادن این استان را به نفع خود استفاده میکند.
سفارت جمهوری اسلامی محکوم کرد
رضا امیری مقدم، سفیر جمهوری اسلامی در پاکستان، انفجار صبح امروز کویته را «حمله تروریستی وحشتناک» توصیف کرد که منجر به کشته و زخمی شدن «دهها غیرنظامی بیگناه و بیدفاع و برخی از نیروهای امنیتی» شده است.
او این حمله را «بهشدت و قاطعانه» محکوم کرد.
امیری مقدم تاکید کرد: «پدیده تروریسم تهدید مشترکی است که متوجه منطقه میشود و مبارزه با آن، نیازمند همکاری متقابل، منطقهای و جمعی است.»
انتصابهای احتمالی دونالد ترامپ در سطوح عالی میتواند بیانگر جهتگیری سیاستهای دولت جدید آمریکا در قبال جمهوری اسلامی در آغاز دور دوم ریاست جمهوری او باشد، هرچند ترامپ تاکنون در مورد مقاصد فوری خود صحبتی نکردهاست.
حضور احتمالی برایان هوک، فرستاده ویژه سابق ترامپ در امور ایران، در تیم انتقالی وزارت امور خارجه، توجه ناظران ایران و ایرانیان آمریکایی را به خود جلب کردهاست.
این حضور را میتوان نشانهای از موضع سختتر در قبال تهران پس از چهار سال سیاستهای ملایمتر دولت بایدن دانست. با این حال، هوک تنها «تندرو مخالف جمهوری اسلامی» نیست که برای حضور در تیم ارشد سیاستگذاری ترامپ در نظر گرفته شدهاست.
ریچارد گرنل
ریچارد گرنل، سفیرپیشین ایالات متحده در آلمان که در دوره اول ترامپ خدمت میکرد، نقش فعالی در مبارزات انتخاباتی اخیر داشته است.
او در دیدار ترامپ با ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین در ماه سپتامبر حضور داشت. رسانههای آمریکایی از گرنل بهعنوان یکی از گزینههای اصلی برای رهبری وزارت امور خارجه یا مشاور ارشد رییسجمهوری نام میبرند.
گرنل اگرچه از حامیان سرسخت سیاستهای ترامپ است، اما دیپلمات باتجربهای نیز هست که بهخوبی با اروپا و روابط آنها با ایران آشناست.
در گفتگوی با شبکه نیوزمکس، گرنل در برابر دیدگاه جنجالی برخی حامیان ترامپ درباره واگذاری بخشی از خاک اوکراین به روسیه، رویکردی سنجیده و محتاطانه در پیش گرفت. هنگامی که مجری از او درباره امکان پایان جنگ از طریق امتیازدهی سرزمینی به روسیه پرسید، گرنل با قاطعیت بر ضرورت حفظ یکپارچگی سرزمینی اوکراین تاکید ورزید.
در بخش دیگری از این مصاحبه، گرنل به موضوع حضور مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی در نشست مجمع عمومی سازمان ملل پرداخت و از تصمیم دولت آمریکا برای صدور روادید به وی انتقاد کرد. او همچنین اشاره کرد که در تمام مدت اقامت پزشکیان در نیویورک، معترضان هر روز در مقابل محل اقامت او تجمع میکردند.
گرنل، منتقد شدید جمهوری اسلامی، نه تنها به دلیل برنامه هستهای و سیاستهای نظامی و خارجی، بلکه بهخاطر سابقه حقوق بشر، بهویژه در مورد حقوق دگرباشان جنسی بوده است.
او در آوریل ۲۰۲۲ در گفتوگو با ایراناینترنشنال اظهار داشت: «میدانیم که آنها هر روزبه طور سیستماتیک، حقوق اولیه بشر را برای زنان، همجنسگرایان و لزبینها و عموم مردم زیر پا میگذارند».
به گزارش ایراناینترنشنال، در آوریل ۲۰۲۲، جمهوری اسلامی سفیر پیشین آمریکا را به همراه ۲۳ شخصیت دیگر به اتهام «فعالیتهای تروریستی و نقض حقوق بشر» در فهرست تحریمهای خود قرار داد.
گرنل در واکنش به این اقدام، اظهار داشت که دلیل عدم تحریم دموکراتها از سوی تهران، نزدیکی آنها به حکومت ایران است.
او در ادامه، دولت بایدن را به ریاکاری متهم کرد و گفت: «آنها تظاهر میکنند که مدافع حقوق بشر هستند، اما در عمل، این موضوع برایشان اهمیتی ندارد. از یک سو درباره کمک مالی به حکومت ایران سخن میگویند و از سوی دیگر، تحریمهای اعمال شده علیه این رژیم را لغو میکنند.»
رابرت اوبراین مشاور پیشین امنیت ملی
رابرت اوبراین، از دستیاران ارشد پیشین امنیت ملی در دولت ترامپ، که اکنون از او به عنوان گزینه احتمالی وزارت امور خارجه یاد میشود، پیشتر در سمتهای مذاکرهکننده آزادی گروگانها و سپس مشاور امنیت ملی خدمت کردهاست.
یکی از موفقیتهای چشمگیر او در سال ۲۰۱۹ رقم خورد، زمانی که نقش کلیدی در آزادسازی ژیو وانگ، دانشآموخته دانشگاه پرینستون، ایفا کرد.
وانگ پس از یک محاکمه غیرعلنی و بدون برخورداری از دادرسی عادلانه، به ده سال حبس در ایران محکوم شدهبود.
نکته قابل توجه این است که آزادی وانگ از طریق تبادل زندانی و بدون پرداخت هرگونه امتیاز مالی صورت گرفت. این در حالی است که دولت بایدن در سال ۲۰۲۳ برای آزادی پنج گروگان، ناگزیر به آزادسازی شش میلیارد دلار از داراییهای مسدود شده ایران شد.
رابرت اوبراین، وکیلی با تجربه در عرصه سیاست خارجی، عنصری کلیدی در تقویت و تعمیق تیم امنیت ملی و سیاست خارجی دولت ترامپ به شمار میرفت.
او که تسلط ویژهای بر مسائل ایران دارد، در سخنرانی خود در شورای روابط خارجی در دسامبر ۲۰۲۲، به شدت از موضع منتقدان توافق هستهای ۲۰۱۵ دولت اوباما حمایت کرد.
اوبراین با اشاره به سخنرانی مشهور اوباما در مراسم تحلیف که گفتهبود: «اگر مشت خود را باز کنید، ما دست خود را دراز میکنیم»، انتقاد تندی را مطرح کرد.
او گفت: «ما دست خود را با ۱۵۰ میلیارد دلار به سوی رژیم ایران دراز کردیم. اما نتیجه چه شد؟ این مبلغ هنگفت صرف تامین مالی گروههایی چون کتائب حزبالله، حوثیها، حماس و رژیم اسد شد و جز مرگ و بیثباتی در سراسر خاورمیانه حاصلی نداشت.»
او این اقدام را «هدیهای ۱۵۰ میلیارد دلاری» در ازای یک توافق ضعیف توصیف کرد.
به نظر اوبراین، ماهیت ایدئولوژیک حکومت ایران تغییرناپذیر است.
او با نقد دیدگاههای لیبرال غربی که معتقدند تقویت مالی میتواند به گشایش سیاسی بینجامد، چنین استدلال میکند که این تصور که با گسترش روابط تجاری و اعطای امتیازات، ایران ثروتمندتر شده و به الگوی غربی نزدیکتر میشود، از اساس اشتباه بود.
برخلاف این انتظار، جمهوری اسلامی نه تنها خودکامهتر شد، بلکه به صدور بیشتر تروریسم روی آورد، بیثباتی جهانی را افزایش داد و جان آمریکاییها و دیگر ملتها را گرفت. این رویکرد از همان آغاز محکوم به شکست بود.
اوبراین، مشاور پیشین امنیت ملی، با اشاره به ضرورت دستیابی به توافقی جامع با ایران، بر این باور است که باید فراتر از مسئله هستهای، امتیازات قابل توجهی در زمینه موشکهای بالستیک و سیاستهای منطقهای از تهران گرفته شود، همان نکات کلیدی که ترامپ هنگام خروج از برجام بر آنها تاکید داشت.
او با تایید ضرورت رسیدن به یک توافق نهایی با ایران، شروط اصلی را چنین برمیشمارد: «برنامه موشکهای بالستیک که نه تنها اسرائیل، بلکه متحدان اروپایی و در نهایت آمریکا را تهدید میکند، باید محدود و متوقف شود. علاوه بر توقف کامل برنامه هستهای، حمایت از تروریسم در منطقه نیز باید پایانیابد. همچنین، تلاشهای ایران برای ترور مقامات پیشین آمریکایی و مخالفان در خاک آمریکا و اروپا باید متوقف شود.»
سناتور بیل هاگرتی
رسانههای آمریکایی از سناتور جمهوریخواه بیل هاگرتی به عنوان گزینه احتمالی وزارت امور خارجه، خزانهداری یا بازرگانی نام میبرند.
هاگرتی که پیشتر سمت سفیر آمریکا در ژاپن در دوره ترامپ و مشاور اقتصادی کاخ سفید در دوران جورج دبلیو بوش را بر عهده داشته، در سنا موضعگیریهای صریحی درباره مسائل ایران دارد.
به گزارش ایراناینترنشنال او که همصدا با دیگر جمهوریخواهان خواستار اعمال فشار بیشتر بر تهران است، همواره از سیاستهای دولت بایدن در قبال خاورمیانه انتقاد کرده است.
انتقاد شدید او از دولت در اوایل امسال، به عدم شفافیت درباره پرونده رابرت مالی، نماینده ویژه در امور ایران، مربوط میشد که در سال ۲۰۲۳ به اتهام نقض امنیتی از کار تعلیق شد.
هاگرتی در جلسهای با هیات سنا، مالی را متهم کرد که پشت پرده عدم اجرای تحریمها قرار دارد.
او ادعا کرد که نماینده ویژه امور ایران، دولت آمریکا را متقاعد کرده تا در برابر فروش نفت بیشتر ایران به چین، در ازای محدودسازی فعالیتهای هستهای، چشمپوشی کند. به گفته هاگرتی، این اقدام «مایه شرمساری» است.
علاوه بر این، هاگرتی از توافق شش میلیارد دلاری برای آزادی پنج زندانی در ایران به شدت انتقاد کرده و در موارد متعددی نیز نقض حقوق بشر در ایران را محکوم کردهاست.
مارکو روبیو
سناتور مارکو روبیو از فلوریدا،یکی دیگر از نامهای مطرح برای تصدی وزارت امور خارجه است. او که به حمایت قاطع از اسرائیل شهرت دارد، همواره حکومت ایران را عامل اصلی بیثباتی در منطقه معرفی کرده است.
روبیو در مصاحبهای با شبکه سیانان در پی حمله موشکی جمهوری اسلامی به اسرائیل در ماه آوریل، گفت: «حکومت ایران به خوبی میداند که در نبرد نظامی قادر به شکست اسرائیل نیست. هدف اصلی تهران این است که اسرائیل را به سرزمینی غیرقابل سکونت تبدیل کند، جایی که حتی گردشگران نیز تمایلی به بازدید از آن نداشتهباشند».
یون سوک یول، رییسجمهوری کره جنوبی اعلام کرد این کشور آماده است تا در چارچوب اتحاد با ایالات متحده در صورت تلاش کره شمالی برای حمله هستهای، پاسخ قاطعانهای به این کشور بدهد.
به گزارش رویتز، او در یک کنفرانس مطبوعاتی تصمیم برای حمله هستهای به جمهوری کره را منطقی ندانست و گفت در صورت انجام چنین حملهای، اتحاد هستهای کره جنوبی و ایالات متحده بلافاصله با استفاده از سلاح هستهای آمریکا به کره شمالی پاسخ خواهد داد.
یول گفت که کره جنوبی میتواند به سلاحهای هستهای آمریکا برای دفاع از کشور تکیه کند.
آزمایش موشکی جدید کره شمالی و نگرانیها
در تاریخ ۹ آبان، کره شمالی یک موشک بالستیک قارهپیمای سوخت جامد با نام هواسونگ-۱۹ را آزمایش کرد.
این اقدام در حالی انجام شد که واشینگتن و سئول این کشور را به اعزام نیرو برای حمایت از روسیه در جنگ اوکراین متهم کردهاند.
وزارت دفاع کره جنوبی ۱۵ آبان اعلام کرد که بیش از ۱۰ هزار نیروی نظامی کره شمالی در روسیه حضور دارند تا از جنگ مسکو علیه اوکراین حمایت کنند.
حمله با بالن زباله
بالنهای حامل زباله از کره شمالی برای دومین بار در روز پنجشنبه دوم آبان در محوطه کاخ ریاستجمهوری کره جنوبی در سئول سقوط کردند. این اقدام نگرانیها درباره آسیبپذیری نقاط کلیدی کره جنوبی را افزایش داد.
سرویس امنیتی ریاستجمهوری کره جنوبی اعلام کرد که هیچ شیء خطرناکی در میان زبالههای پراکنده شده از بالن که بر فراز محوطه ریاستجمهوری منفجر شد، پیدا نشده است.
این حادثه پس از آن اتفاق افتاد که کره شمالی در روزهای گذشته سئول را به ارسال پهپادهایی برای پخش اعلامیههای تبلیغاتی در پایتخت خود متهم کرد.
یول در برابر کرهشمالی
یول، که رویکرد سختگیرانهتری نسبت به پیشینیان خود در برابر کره شمالی دارد، تاکید کرده است که این کشور باید در برابر توسعه تسلیحات هستهای و موشکی کره شمالی مقاومت کند.
او روز پنجشنبه، ۲۵ مرداد، در یک سخنرانی به مناسبت «روز آزادی» که در آن پایان اشغال شبهجزیره کره از استعمار ژاپن در ۱۵ آگوست ۱۹۴۵ جشن گرفته میشود، گفت که اگر پیونگیانگ «گامی به سمت خلع سلاح اتمی بردارد»، آماده است همکاری اقتصادی و سیاسی با کره شمالی را آغاز کند.
این اظهارات در حالی مطرح شده که در ماههای اخیر تنش در روابط میان دو کشور بیش از پیش افزایش یافته است.
کره جنوبی به دنبال تقویت روابط خود با ایالات متحده و بهرهمندی از اتحاد ۷۰ ساله امنیتی با این کشور است؛ اتحادی که با توجه به انتخاب مجدد دونالد ترامپ بهعنوان رییسجمهوری آمریکا، توجه جدیدی را به خود جلب کرده است.
جنگ دو کره در سال ۱۹۵۳ با آتشبس خاتمه یافت و معاهده صلحی به امضا نرسید. بههمین دلیل دو کشور همچنان از لحاظ فنی در جنگ به سر میبرند.
پیروزی تاریخی دونالد ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، به احتمال فراوان معادلات سیاسی و اقتصادی جهان را دستخوش تغییرات اساسی خواهد کرد. در این میان، چین به عنوان دومین اقتصاد بزرگ جهان با چشماندازی مبهم و غیرقابل پیشبینی روبهرو شده است.
بازگشت ترامپ به کاخ سفید میتواند هم فرصتهای بیسابقهای برای پکن فراهم کند و هم چالشهای جدی برای این کشور به همراه داشته باشد.
بر اساس گزارش سیانان، شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، در پیام تبریک خود به ترامپ، بر ضرورت یافتن «راه درست» برای همزیستی در «دوران جدید» تاکید کرده است.
این لحن محتاطانه نشان میدهد پکن به خوبی از پیچیدگیهای پیش روی خود آگاه است.
اگرچه ترامپ در دوره قبلی ریاست جمهوریاش بارها از پینگ به عنوان «دوست بسیار خوب» یاد کرده اما سیاستهای عملی او در قبال چین، روابط دو کشور را به پایینترین سطح در دهههای اخیر رسانده است.
بازگشت ترامپ احتمالا با وضع تعرفههای سنگین ۶۰ درصدی بر کالاهای چینی همراه خواهد بود که این اقدام میتواند به رشد اقتصادی چین به عنوان دومین اقتصاد بزرگ جهان آسیب جدی وارد و تنشهای موجود میان این دو ابرقدرت را بیش از پیش تشدید کند.
از سوی دیگر، رویکرد معاملهگرایانه ترامپ در عرصه سیاست خارجی، میتواند به تضعیف پیمانهای آمریکا و جایگاه رهبری این کشور در جهان بینجامد.
این وضعیت میتواند فرصتی در اختیار پکن قرار دهد تا خلاء ناشی از عقبنشینی آمریکا را پر کرده و نظم جهانی جدیدی را پایهگذاری کند.
شن دینگلی، تحلیلگر سیاست خارجی مستقر در شانگهای، در این باره به سیانان میگوید: «بازگشت ترامپ به قدرت بیتردید هم فرصتهای بیشتر و هم خطرات بزرگتری را برای چین به همراه خواهد داشت. این که کدام یک از این دو، خطرات یا فرصتها، غالب شود، به چگونگی تعامل دو کشور با یکدیگر بستگی دارد.»
تعرفههای سر به فلک کشیده
در دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ، او که وعده «شکوه دوباره آمریکا» را داده بود، جنگ تجاری شدیدی علیه چین به راه انداخت.
ترامپ، هوآوی، غول مخابراتی چینی را به بهانه امنیت ملی تحریم کرد و چین را مسئول همهگیری کووید-۱۹ دانست.
در پایان دوره چهار ساله ریاست جمهوری او، روابط دو کشور به پایینترین سطح خود در چند دهه اخیر رسید.
اکنون ترامپ در کارزار انتخاباتیاش تهدید کرده تعرفههای ۶۰ درصدی بر کالاهای چینی وضع خواهد کرد که این اقدام میتواند ضربه سنگینی به اقتصاد چین وارد کند که هماکنون با بحران مسکن، کاهش مصرف، روند نزولی قیمتها و افزایش بدهیهای دولتهای محلی دستوپنجه نرم میکند.
بانک سرمایهگذاری مککواری تخمین میزند که تعرفههای ۶۰ درصدی، رشد اقتصادی چین را تا دو درصد، چیزی کمتر از نصف نرخ رشد پنج درصدی فعلی این کشور، کاهش خواهد داد.
لری هو، اقتصاددان ارشد چین در مککواری میگوید: «جنگ تجاری جدید میتواند به الگوی رشد چین که متکی بر صادرات و تولید است، پایان دهد.»
تعرفهها که در واقع نوعی مالیات بر واردات هستند، نه تنها به مصرفکنندگان کشور وضعکننده آسیب میزنند، بلکه به کسبوکارهایی که برای تولید محصولات نهایی به مواد اولیه و کالاهای واسطهای وارداتی نیاز دارند نیز ضربه میزنند.
تشدید تنشهای تجاری جهانی فراتر از چین و آمریکا، به همه کشورهای درگیر در زنجیره تامین جهانی، آسیب خواهند رساند.
دانیل راسل، معاون امنیت بینالملل و دیپلماسی موسسه سیاست جامعه آسیا میگوید: «ترامپ دوره نخست ریاستجمهوری خود را با ستایش شی جین پینگ آغاز کرد اما در ادامه به وضع تعرفهها و تحقیر پکن در دوران همهگیری پرداخت.»
راسل که پیشتر مشاور ارشد باراک اوباما، رییسجمهوری اسبق آمریکا در امور آسیا بوده، میافزاید: «از این رو، پکن احتمالا با احتیاط به رییسجمهوری منتخب [آمریکا] نزدیک خواهد شد تا از خواستههای ترامپ و فرصتهای احتمالی آگاه شود.»
چالشها و فرصتها
با این حال، سیاست خارجی معاملهمحور ترامپ میتواند فرصتهای استراتژیک مهمی را برای پکن فراهم کند.
تانگ ژائو، پژوهشگر ارشد بنیاد کارنگی برای صلح بینالمللی، معتقد است که اگرچه پکن عمیقا نگران غیرقابل پیشبینی بودن سیاستهای ترامپ است اما این چالشها میتوانند فرصتهای جدیدی را نیز به همراه داشته باشند.
به گفته او، با وجود نگرانی از آغاز دوباره جنگ تجاری، پکن بر این باور است که سیاستهای سختگیرانه تعرفهای ترامپ در اروپا با مخالفت شدید روبهرو خواهد شد.
این موقعیتی است برای چین تا روابط اقتصادی خود را با اروپا تقویت کند و با تلاشهای آمریکا برای محدودسازی فنآوری و جداسازی زنجیره تامین بین چین و کشورهای غربی مقابله کند.
موضع منفی ترامپ نسبت به ناتو و نهادهای بینالمللی نیز میتواند به نفع پکن تمام شود.
در شرایطی که جو بایدن، رییسجمهوری فعلی، تلاش گستردهای برای تقویت اتحادهای آمریکا در مقابله با چین انجام داده، رویکرد انزواگرایانه ترامپ میتواند این دستاوردها را تضعیف کند. این امر برای چین که از استراتژی واشینگتن در ایجاد «ناتوی آسیایی» نگران است، میتواند خبر خوشایندی باشد.
مساله تایوان و روابط با روسیه
مساله تایوان نیز یکی از محورهای اصلی روابط چین و آمریکا در دوره جدید خواهد بود. حزب کمونیست چین، با وجود آن که هرگز بر این جزیره حکومت نکرده، آن را بخشی از خاک خود میداند.
اظهارات اخیر ترامپ در مورد تایوان، از جمله متهم کردن این جزیره به «دزدیدن» صنعت تراشه از آمریکا و موضع مبهم او در خصوص حمایت نظامی از تایوان، نشاندهنده رویکرد معاملهگرایانه او نسبت به این موضوع است.
ژائو میگوید: «با توجه به بیمیلی نسبی ترامپ به دفاع از تایوان، پکن ممکن است با استفاده از مشوقها و اهرمهای فشار، به دنبال امتیازگیری از واشینگتن باشد تا حمایت نظامی و سیاسی آمریکا را از تایوان کاهش دهد.»
در عرصه روابط بینالمللی، بازگشت ترامپ میتواند پیچیدگیهای جدیدی در روابط سهجانبه چین، روسیه و آمریکا ایجاد کند.
روابط نزدیک ترامپ با ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه و احتمال پایان جنگ اوکراین میتواند معادلات موجود را تغییر دهد.
لیو دونگشو، استادیار امور بینالملل در دانشگاه سیتی هنگکنگ، معتقد است که بهبود روابط آمریکا و روسیه میتواند به کاهش وابستگی مسکو به پکن و شکاف میان روسیه و چین بینجامد.
از گفتههای ترامپ پیداست که او چین را دشمن اصلی میداند، نه روسیه.
روز پنجشنبه ۱۷ آبان، پوتین پیروزی ترامپ را تبریک گفت و برای تعامل با آمریکا، اعلام آمادگی کرد.
او در نشستی سیاسی در سوچی گفت که سخنان ترامپ درباره پایان جنگ اوکراین و بهبود روابط با روسیه «شایان توجه است» و در پاسخ به پرسش مجری درباره تمایل به گفتوگو با ترامپ گفت: «بله، این کار را خواهیم کرد. ما آمادهایم.»
با پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۴ آمریکا، گمانهزنیها درباره ترکیب کابینه او افزایش یافته است. اگرچه ترامپ در دوران مبارزات انتخاباتیاش گفتوگوهایی رسمی درباره اعضای کابینه نداشت اما در حین سفرهای انتخاباتی و تماشای رسانهها، از نامزدهای احتمالی سخن میگفت.
به گزارش پولیتیکو، رقابت برای دستیابی به مناصب کلیدی کابینه ترامپ از سوی نزدیکان او آغاز شده و برخی از آنها حتی تیمهای روابط عمومی مخصوص به خود را برای این هدف بهکار گرفتهاند.
روند کند تایید و تغییرات زیاد در کابینه اول
در دوره اول ریاستجمهوری ترامپ، تایید اعضای کابینه به دلیل مخالفتهای دموکراتها با کندی صورت گرفت و در طول چهار سال، تغییرات زیادی در سمتهای کلیدی رخ داد.
در دوره جدید انتظار میرود ترامپ گزینههای خود را از میان چهرههای وفادار و همراه انتخاب کند اما ممکن است در فرآیند تایید همچنان با چالشهایی مواجه شود.
وزارت امور خارجه
ترامپ در دوره اول خود رابطهای پرتنش با وزیر خارجهاش، رکس تیلرسون داشت. بعد از تیلرسون، مایک پمپئو به این سمت رسید و به یکی از نزدیکترین مشاوران ترامپ تبدیل شد و حالا ریک گرنل، بیل هگرتی، رابرت اوبراین و مارکو روبیو، به عنوان گزینههای احتمالی مطرح میشوند.
ریچارد گرنل، دیپلمات صریح و شفاف
ریچارد گرنل، سفیر پیشین آمریکا در آلمان و مدیر موقت اطلاعات ملی در دولت ترامپ، به عنوان یکی از وفادارترین و تاثیرگذارترین مشاوران دیپلماتیک ترامپ شناخته میشود.
گرنل در فروردین ۱۴۰۱ اعلام کرد جمهوری اسلامی او را به خاطر کارزارهایش در حمایت از افراد متعلق به گروههای مختلف جنسی و لغو مجازات علیه همجنسگرایی تحریم کرده است.
او سیاستهای دولت جو بایدن را ریاکارانه دانسته و گفته بود: «آنها تظاهر میکنند که در مورد حقوق بشر صحبت میکنند اما حقوق بشر در محاسباتشان جایی ندارد.»
او در آبان ۱۴۰۱ در واکنش به کشته شدن مهسا ژینا امینی نوشت: «با خانواده مهسا امینی و همه زنان و مردان قهرمان ایران که در مقابل رژیم [علی] خامنهای ایستادگی میکنند اعلام همبستگی میکنم. مردم آمریکا لحظه لحظه وقایع ایران را دنبال و از جنبش شما حمایت میکنند.»
گرنل با صراحت لهجه و سبک برخورد خاص خود، اغلب موجبات نگرانی دیپلماتهای اروپایی را فراهم کرده و از سیاستهای ضد چین و ضد ناتو (سازمان پیمان نظامی آتلانتیک شمالی) ترامپ، به شدت حمایت میکند.
بیل هگرتی، سناتور جمهوریخواه و حامی سیاستهای محافظهکارانه
بیل هگرتی، سناتور ایالت تنسی و سفیر سابق آمریکا در ژاپن، یکی از گزینههای جدی برای وزارت امور خارجه دولت بعدی آمریکا است. این عضو کمیته روابط خارجی سنا، سابقهای طولانی در حمایت از سیاستهای محافظهکارانه بهویژه در برابر چین دارد.
او ۳۰ شهریور امسال با اشاره به این که هکرهای وابسته به جمهوری اسلامی به دنبال ارائه اطلاعات هک شده از ستاد انتخاباتی ترامپ به ستاد کامالا هریس بودهاند، گفت تهران میخواهد که هریس در انتخابات آمریکا رای بیاورد.
هگرتی اسفند سال گذشته هم استراتژی بایدن را در برابر جمهوری اسلامی سازشکارانه خواند و گفت او با این کار جان آمریکاییها را به خطر انداخته است.
هگرتی آبان سال گذشته هم سفر حسین امیرعبداللهیان، وزیر سابق و کشته شده امور خارجه جمهوری اسلامی به نیویورک را «شرمآور» توصیف کرد و با اشاره به کشته شدن دستکم ۳۳ آمریکایی به دست حماس، گفت: «دولت بایدن به وزیر امور خارجه ایران، بزرگترین حامی تروریسم در جهان که تروریستهای فلسطینی را تعلیم، مسلح و حمایت مالی کرده، ویزا داده است.»
او از معدود سناتورهایی بود که به بسته کمک امنیتی به اوکراین رای مخالف داد و دلیل آن را عدم توجه به امنیت مرزی آمریکا عنوان کرد.
رابرت اوبراین، گزینهای محبوب در ناتو و حامی اوکراین
رابرت اوبراین که به عنوان مشاور امنیت ملی ترامپ بدون علنی کردن اختلافات داخلی به کار خود پایان داد، از دیگر گزینههای احتمالی برای وزارت امور خارجه است.
او به تازگی در یک مصاحبه با شبکه فاکسنیوز، جمهوری اسلامی را بیشتر تهدیدی نمادین توصیف کرد و گفت که آنها فاقد توان نظامی واقعی برای مقابله با اسرائیل هستند.
او اشاره کرد که نیروی هوایی ایران قدیمی و محدود است و حملات موشکی این کشور هم خسارات جدی به همراه نداشته است.
اوبرایان انتقاد کرده که تحریمها علیه جمهوری اسلامی بهدرستی اجرا نشدهاند و در صورت جدی بودن تهدید تهران، باید این تحریمها بهطور کامل اعمال میشدند.
این مقام آمریکایی به دلیل روابط خوب با ناتو و حمایت قوی از اوکراین در میان جمهوریخواهان، مورد توجه کشورهای اروپایی قرار دارد.
او سابقهای خاص در دیپلماسی دارد و با اقداماتی همچون کمک به آزادی آساپ راکی، رپر آمریکایی که در سوئد زندانی بود، توجهها را به خود جلب کرد
مارکو روبیو، سناتور سرسخت در برابر جمهوری اسلامی و کوبا
مارکو روبیو، سناتور ایالت فلوریدا، با مواضع سختگیرانه خود در سیاست خارجی بهویژه در برابر کوبا و جمهوری اسلامی شناخته میشود.
او ۱۰ مهر ماه در شبکه ایکس بر لزوم «تهدید بقای رژیم از طریق فشار حداکثری و اقدامهای مستقیم و نامتناسب» تاکید کرد و نوشت: «رژیم جمهوری اسلامی میخواهد اسرائیل را نابود کند تا به قدرت مسلط در خاورمیانه تبدیل شود. سیاست مماشات رفتار آنها را تغییر نخواهد داد.»
روبیو، ۲۷ تیر در سخنرانی در گردهمایی ملی جمهوریخواهان گفت: «در زمان ترامپ، جمهوری اسلامی ورشکسته بود اما در زمان بایدن برای حمایت از تروریسم پول دارد.»
او سال گذشته پس از ارائه طرح «قانون مهسا امینی» به سنای آمریکا، «نقض سیستماتیک حقوق بشر در ایران به دست آیتاللهها را وحشیانه» خواند و گفت: «رژیم تهران به عنوان یک حامی تروریسم دولتی، به صورتی فعالانه در حال به خاک و خون کشیدن مردم این کشور و ملتهای متعدد دیگر است.»
روبیو، هر چند حامی ترامپ است اما سابقه همکاری با دموکراتها را برای تصویب قانونی دارد که خروج آمریکا را از ناتو سختتر میکند.
روبیو با حمایت از اوکراین سعی کرده موضع میانهرویی در مقابل دموکراتها داشته باشد اما همواره بر لزوم مذاکره اوکراین با روسیه برای پایان دادن به جنگ تاکید کرده است.
مایک والتز، کهنهسرباز و نماینده حامی امنیت ملی
مایک والتز، کهنهسرباز ارتش و نماینده کنگره از فلوریدا، از حامیان سرسخت سیاستهای ضد چین و حامی کمکهای نظامی به اوکراین است.
او زمستان سال گذشته خواهان تغییر ۱۸۰ درجهای سیاستهای بایدن در قبال جمهوری اسلامی شد و آن را بزرگترین کاری توصیف کرد که دولت آمریکا میتواند برای کمک به اسرائیل انجام دهد.
به گفته والتز، آمریکا باید به موضع فشار حداکثری برگردد و مانع از پر شدن خزانه کسانی شود که به «تروریسم در سراسر منطقه» دامن میزنند.
والتز همچنین یکی از منتقدان خروج شتابزده آمریکا از افغانستان از سوی بایدن بوده و در میان جمهوریخواهان بهعنوان یکی از گزینههای کلیدی برای پستهای وزارت امور خارجه و دفاع مطرح شده است.
وزارت دفاع و چهرههای آشنا با رویکردهای قاطع و وفادار به ترامپ
ترامپ برای وزارت دفاع به دنبال شخصی است که ضمن وفاداری کامل، دیدگاههای انزواطلبانه او را در برابر دستگاه امنیت ملی و ارتش ایالات متحده، نمایندگی کند.
چهرههایی مانند مایک والتز، تام کاتن و مایک پمپئو از گزینههای احتمالی برای این سمت در دولت ترامپ هستند.
مایک پمپئو، دیپلمات باسابقه و حامی سیاستهای ترامپ در امور بینالمللی
مایک پمپئو، رییس سابق سیآیای و وزیر امور خارجه دوران ترامپ، از گزینههای برجسته برای وزارت دفاع است.
پومپئو از سال ۲۰۱۵ یکی از منتقدان اصلی توافق هستهای «برجام» بود.
او در ۲۶ آوریل ۲۰۱۸ به کابینه ترامپ پیوست و در کمتر از ۱۰ روز، در هشت ماه می، دولت آمریکا خروج یکطرفه خود را از برجام اعلام کرد.
پمپئو در سال ۲۰۱۶ به همراه دو نماینده دیگر جمهوریخواه برای نظارت بر انتخابات و بازدید از تاسیسات هستهای ایران، از جمهوری اسلامی درخواست روادید کردند اما درخواست آنها از سوی تهران رد شد.
در دوره وزارت پمپئو، تحریمهای تسلیحاتی علیه تهران افزایش یافت و فشارها بر جمهوری اسلامی به بالاترین حد خود رسید.
در همین دوره، ترامپ دستور کشتن قاسم سلیمانی را صادر کرد و آن را یک حمله بازدارنده و بخشی از راهبرد تازه آمریکا برای مقابله با تهدیدات جمهوری اسلامی عنوان کرد.
واشینگتن فریبیکن در هشتم آبان در گزارشی به نقل از وزارت امور خارجه آمریکا نوشت جمهوری اسلامی همچنان فعالانه در حال توطئه برای ترور دو مقام ارشد دولت ترامپ، از جمله پمپئو، وزیر سابق امور خارجه ایالات متحده است.
وزیر خزانهداری، آماده برای نبردهای مالی حساس در واشینگتن
وزیر خزانهداری نقشی کلیدی در مواجهه با چالشهایی همچون سقف بدهی و قانون مالیات جمهوریخواهان ایفا خواهد کرد و مسیر سیاستهای اقتصادی آمریکا را تحت تاثیر قرار میدهد.
ترامپ برای اجرای سیاستهای اقتصادی خود احتمالا به یک چهره آشنا و وفادار از میان هاوارد لاتنیک، رابرت لایتهایزر و لری کودلو تکیه خواهد کرد.
هاوارد لاتنیک، گزینهای مطمئن با تجربهای طولانی
هاوارد لاتنیک، مدیر یک شرکت سرمایهگذاری و یکی از نزدیکترین افراد به ترامپ، بهعنوان یکی از گزینههای اصلی برای هدایت تیم اقتصادی مطرح شده است.
لاتنیک که سابقهای طولانی در حمایت مالی از ترامپ دارد، بیش از ۱۰ میلیون دلار به کمپین او کمک کرده و برای جمعآوری بیش از ۷۵ میلیون دلار نیز نقشی کلیدی ایفا کرده است.
رابرت لایتهایزر، معمار تغییرات تجاری
رابرت لایتهایزر، مسئول سابق تجاری ترامپ در دوره اول ریاستجمهوری، گزینهای جدی برای پستهای کلیدی اقتصادی دولت بعدی بهشمار میرود.
او در دوره اول ترامپ با سیاستهای تجاری حمایتگرایانه خود و اعمال تعرفههای سنگین، تغییرات بزرگی در تجارت جهانی ایجاد کرد.
لایتهایزر به ترامپ نزدیک است و به دلیل موضع سختگیرانهاش بر تجارت بینالمللی، احتمال میرود در دولت بعدی به ریاستجمهوری ترامپ نیز نقش پررنگی داشته باشد.
جی کلیتون، آرامشبخش برای والاستریت
جی کلیتون، رییس پیشین کمیسیون بورس و اوراق بهادار، گزینهای است که انتخاب او میتواند نگرانیهای بازارهای مالی را در دوره دوم قدرت ترامپ کاهش دهد.
کلیتون که بهعنوان وکیل باسابقه در والاستریت شناخته میشود، میتواند انتخابی مطمئن برای مدیریت اقتصاد ناپایدار و هدایت وزارت خزانهداری و در دولت بعدی آمریکا باشد.
به دنبال خشونتهای شامگاه پنجشنبه ۱۷ آبان در آمستردام علیه هواداران تیم فوتبال مکابی تلآویو، ارتش اسرائیل اعلام کرد در حال آماده شدن برای اعزام فوری یک گروه امداد و نجات به هلند است. اسحاق هرتزوگ، رییسجمهوری اسرائیل، خشونتهای آمستردام را هشداری برای همه کشورها دانست.
هرتزوگ در پیامی درباره خشونت علیه هواداران تیم فوتبال مکابی تلآویو پس از بازی این تیم با آژاکس آمستردام نوشت: «با وحشت، تصاویر و ویدیوهای تکاندهندهای را میبینیم که از هفتم اکتبر امیدوار بودیم دیگر هرگز نبینیم».
رییسجمهوری اسرائیل تاکید کرد که این یک حادثه جدی و یک هشدار برای هر کشوری است که میخواهد ارزشهای آزادی را حفظ کند.
دفتر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، بامداد جمعه ۱۸ آبان اعلام کرد که او پس از اطلاع از جزییات حملههای خشونتبار به شهروندان اسرائیل در آمستردام، دستور داده است دو هواپیمای امدادی فورا برای کمک به این شهروندان عازم آمستردام شوند.
دیک شوف، نخستوزیر هلند، در گفتوگوی تلفنی با نتانیاهو اعلام کرد که حملات یهودیستیزانه علیه اسرائیلیها «کاملا غیرقابل قبول» است و مهاجمان «شناسایی و محاکمه» خواهند شد.
نخستوزیر اسرائیل نیز گفت که این حمله یهودیستیزانه را بسیار جدی میگیرد و خواستار افزایش امنیت جامعه یهودی در هلند است.
گیدون سعار، وزیر امور خارجه اسرائیل نیز در رسانه اجتماعی ایکس گفت مقامهای اسرائیل در ارتباط با حملههای خشونتبار به طرفداران اسرائیلی تیم فوتبال مکابی تلآویو در آمستردام، در حال تعامل با مقامهای هلند هستند.
رسانههای اسرائیلی گزارش دادند تعدادی از طرفداران تیم فوتبال مکابی تلآویو که برای تماشای بازی این تیم در لیگ فوتبال اروپا به آمستردام رفته بودند، هدف حملههای خشونتبار قرار گرفتند.
ویدیوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی نشان میدهند پنجشنبه ۱۷ آبان ماه، افرادی، اشیایی را به سمت تماشاچیان تیم فوتبال مکابی تلآویو پرتاب کرده و به آنها حمله کردند.
یک ویدیو از صحنههای درگیری در آمستردام که در فضای مجازی منتشر شده، نشان میدهد گروهی از اسرائیلیها یک پرچم فلسطین را از یک ساختمان پایین کشیدند و آن را پاره کردند.
ویدیویی دیگر که در فضای مجازی منتشر شده است یکی از طرفداران اسرائیلی تیم فوتبال مکابی تلآویو را نشان میدهد که به داخل یک کانال آب در آمستردام پرتاب شده و حملهکنندگان او را مجبور میکنند بگوید: «فلسطین را آزاد کنید.»
گروهی از طرفداران اسرائیلی تیم فوتبال مکابی تلآویو به رسانه اسرائیلی ماکو گفتند پس از آن که آنها در حال خارج شدن از یک میکده در آمستردام بودند، کسانی، اشیایی را به سمت آنها پرتاب کردند و درگیری بین دو طرف آغاز شد.
دنی دانون، سفیر اسرائیل در سازمان ملل، با انتشار ویدیویی از حملههای خشونتبار به شهروندان اسرائیلی و یهودیان در آمستردام گفت: «این چهره واقعی همان تروریسم افراطی است که در حال مبارزه با آن هستیم.»
سفیر اسرائیل در سازمان ملل متحد افزود: «اکنون جهان غرب باید بیدار شود. سازمان ملل باید فورا و صراحتا خشونت فلسطینیان و حامیان آنها را محکوم کند. مقامهای هلند باید اکنون علیه تروریسم اقدام قاطع انجام دهند»
ایتامار بن گویر، وزیر امنیت اسرائیل در شبکه ایکس نوشت: «هوادارانی که برای دیدن یک بازی فوتبال رفتند، با یهودستیزی مواجه شدند و با ظلم غیرقابل تصوری، فقط به خاطر یهودی بودن و اسرائیلی بودنشان هدف حمله قرار گرفتند.»
نفتالی بنت، نخستوزیر پیشین اسرائیل، در واکنش به گزارشها از حملههای خشونتبار به طرفداران اسرائیلی تیم مکابی در آمستردام، از مقامهای هلند خواست فورا جلوی آسیب دیدن این افراد و وخیمتر شدن شرایط را بگیرند.
خیِرت ویلدرز، رهبر حزب راست افراطی هلند نیز که حزبش یکی از اعضای دولت این کشور است، در حساب ایکس خود نوشت: «ما غزه اروپا شدهایم و مسلمانان با پرچمهای فلسطین در حال شکار یهودیان هستند. من هرگز این را نمیپذیرم.»