جنگنده‌های اسرائیلی با نفوذ به آسمان تهران در حمله اخیر، اهدافی را بمباران کردند

شماری از مردم در پیام‌های ارسالی خود برای ایران‌اینترنشنال، با بیان این که با شنیدن صدای انفجارها از خواب بیدار شده‌اند، رهبر جمهوری اسلامی را مسئول به وجود آمدن وضع موجود و ایجاد استرس برای مردم دانستند.

آنان تاکید کردند که جمهوری اسلامی اهمیتی برای جان شهروندان قائل نیست.

مردم در روایت‌های خود از مشاهده موشک‌های اسرائیل بر فراز آسمان ایران خبر داده و تاکید کردند در پی انفجارهای ناشی از حملات اسرائیل، خانه‌هایشان به شدت لرزیده است.

آن‌ها در ویدیوهای ارسالی خود اظهار امیدواری کردند که در این بین، غیرنظامیان آسیب نبینند.

یکی از شهروندان با ارسال ویدیویی، دود شدید بر فراز آسمان جنوب تهران را نشان می‌دهد و می‌گوید: «احتمالا این دود در نزدیکی‌های قبر خمینی است و تازه در نور روز است که آثار حمله اسرائیل مشخص می‌شود.»

ویدیوهای ارسال‌شده به ایران‌اینترنشنال از شلوغ شدن پمپ‌ بنزین‌ها پس از شنیده شدن صدای انفجار‌ها حکایت داشتند.

یکی از شهروندان از تهران با ارسال ویدیویی درباره وضعیت جایگا‌ه‌های سوخت گفت: «مردم پس از شنیدن خبر حمله اسرائیل، در صف‌های طولانی پمپ بنزین‌ها هستند.»

برخی از شهروندان با ارسال ویدیو‌هایی از شهرهای مختلف کشور از جمله پایتخت، خاطرنشان کردند که دود ناشی از حملات اسرائیل دیده شده است.

یکی از مخاطبان ایران‌اینترنشنال در پیامی خطاب به هواداران جمهوری اسلامی که می‌گویند جمهوری اسلامی قدرت اول منطقه است، گفت: «قدرت اول منطقه بودن اقتصاد قوی می‌خواهد. از لحاظ علمی هم باید از کشورهای دیگر جلوتر باشید که نیستید.»

این شهروند با اشاره به این که جمهوری اسلامی بیش از ۴۵ سال است در ایران روی کار آمده، می‌گوید: «جنگ با عراق، تحریم و حالا هم اسرائیل زده پدرتان را درآورده است. به جای آن که در ایران بایستید و رجزخوانی کنید، بروید در سوریه و لبنان و عراق بجنگید.»

او در پایان با بیان این که مسئولان جمهوری اسلامی قدرت اول خانه‌هایشان هم نیستند، پرسید: «مردم ایران تا کی باید از دست شما و سیاست‌هایتان در عذاب باشند؟»

یکی از شهروندان نیز با ارسال ویدیویی برای ایران‌اینترنشنال گفت: «تلویزیون جمهوری اسلامی مدام زیرنویس می‌رود که اخبار را فقط از صدا و سیما پیگیری کنید و رسانه‌های دیگر را دنبال نکنید. خب، مردم دنبال خبرهای راست هستند و به صدا و سیما کاری ندارند.»

آمدند، زدند، رفتند

کاربران رسانه‌های اجتماعی از دقایق اولیه آغاز حملات اسرائیل به جمهوری اسلامی به این حملات واکنش نشان دادند و تاکید کردند اطلاع‌رسانی‌های دروغ رسانه‌های حکومتی درباره شدت خسارت‌های وارد شده به پایگاه‌های نظامی جمهوری اسلامی، نمی‌تواند واقعیت‌های موجود را پنهان کند.

یکی از کاربران در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «آمدند، زدند، رفتند. نه رهگیری شدند، نه آژیری به صدا درآمد. اصلا انگار اتفاق خاصی نیفتاد و تجاوزی رخ نداد. رهبری در سوراخش بود، مردم در خانه‌هایشان، سربازها در پادگان و تسنیم (رسانه سپاه) هم گفت اصلا درد نداشت.»

شهروند دیگری در حساب ایکس خود با اشاره به سرنگونی هواپیمای اوکراینی با موشک‌های سپاه پاسداران در سال ۱۳۹۸ خاطرنشان کرد: «تا اینجا معلوم شد پدافند هوایی جمهوری اسلامی تنها توانایی شلیک به هواپیمای مسافربری را دارد.»

کاربران رسانه‌های اجتماعی با کنار هم گذاشتن ویدیوهایی از اتاق‌های فرماندهی عملیات جمهوری اسلامی و اسرائیل در زمان حملات به یکدیگر، به مقایسه رفتار فرماندهان پرداختند.

یکی از کاربران شبکه ایکس نیز با بیان این که جمهوری اسلامی زنان ایرانی را با دوربین، نیروی انتظامی و لباس‌شخصی‌ها کنترل و سرکوب می‌کند، نوشت: «۱۲۰ هواپیما آمده نقاط مختلف ایران را زده و رفته‌اند. آقایان خواب بودند. خاک بر سر سپاه، بسیج و ارتش با هم.»

شماری از کاربران با اشاره به پیامدهای اقتصادی حملات اسرائیل به جمهوری اسلامی یادآور شدند که انفجار اصلی در ساعت‌ها و روزهای آینده با قیمت دلار حس خواهد شد.

کامیار بهرنگ، عضو تحریریه ایران‌اینترنشنال، با اشاره به این که مردم در رسانه‌های اجتماعی روایت حملات اسرائیل را منتشر کردند، گفت که آن‌ها به این سادگی سانسور حکومت را در خبررسانی شکستند.

جمهوری اسلامی مردم ایران را تهدید کرد

ارتش اسرائیل بامداد شنبه پنجم آبان ۱۴۰۳ (به وقت ایران)، مجموعه‌ای از حملات هوایی را علیه مواضع جمهوری اسلامی در خاک ایران انجام داد.

این حملات، اولین حمله گسترده خارجی به خاک ایران پس از پایان جنگ ایران و عراق در سال ۱۳۶۷ بود.

به دنبال این حمله‌ها، «مرکز بررسی جرائم سازمان‌یافته سپاه پاسداران» در اطلاعیه‌ای تهدیدآمیز خطاب به مردم نوشت هر گونه ارسال تصویر یا خبر برای رسانه‌های خارج کشور، «جرم» است.

این اطلاعیه با اشاره به موادی از قانون مجازات اسلامی، شهروندان را به زندان تهدید کرد و نوشت: «هر فرد یا گروهی با دول خارجی متخاصم به هر نحو علیه جمهوری اسلامی ایران همکاری نماید، در صورتی‌ که محارب شناخته نشود، به یک تا ۱۰ سال حبس محکوم می‌گردد.»

نهادهای امنیتی و قضایی جمهوری اسلامی در موارد بسیاری از جمله پس از کشته شدن اسماعیل هنیه در تهران، ابراهیم رئیسی، رییس دولت سیزدهم و نیز برخی فرماندهان سپاه پاسداران و جنگ بین جمهوری اسلامی و اسرائیل، برای افرادی که درباره این موضوعات اظهار نظر کردند، پرونده قضایی تشکیل داد یا آن‌ها را تهدید کرد.

در یکی از این موارد، سازمان اطلاعات سپاه پاسداران روز ۱۱ مهر با صدور اطلاعیه‌ای شهروندان را تهدید کرد در صورت «حمایت از دولت اسرائیل در فضای مجازی» با آن‌ها برخورد خواهد کرد.

روز ۱۳ مهر نیز خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه جمهوری اسلامی در همین زمینه به نقل از دادستانی تهران نوشت با رصد فضای مجازی، علیه برخی افراد اعلام جرم شده است.

شماری از فعالان حقوق بشر از این اقدامات حکومت به عنوان نمونه‌هایی واضح از نقض آزادی بیان در ایران تحت حاکمیت جمهوری اسلامی نام می‌برند.

با وجود تلاش حکومت برای تهدید و سرکوب شهروندان منتقد، مردم همچنان به شیوه‌های مختلف و از جمله در شبکه‌های اجتماعی، اعتراض خود را به سیاست‌های حکومت ایران نشان می‌دهند.

بر اساس ویدیوهای منتشر شده از منطقه شمس‌آباد، یکی از اهداف حملات تلافی‌جویانه اسرائیل به مواضع جمهوری اسلامی، کارخانه «شرکت مهندسی نوآوران تک‌ساز صنعت» در شهرک صنعتی شمس‌آباد تهران بوده است.

این شرکت که با نام «تایکو» شناخته می‌شود، از شرکت‌های اقماری مجموعه موسوم به «تلاشگران اقتصاد پایدار» است که در راستای نظرات علی خامنه‌ای و اقتصاد مقاومتی به راه افتاد.

تایکو سال ۱۳۷۰ تاسیس شده است. گرچه بعد از حمله اسرائیل گفته شده این شرکت در زمینه تولید پهپاد فعال است اما این مجموعه دست‌کم به طور رسمی در زمینه‌های صنايع نفت، گاز و پتروشيمی، سیمان، خودرو، معدن، فولاد، کشتارگاهی، سلولزی، غذایی، ماشین آلات کشاورزی و ساختمانی فعال است.

100%

گستره زمینه‌های فعالیت این شرکت، احتمال مرتبط بودن آن با مراکز خاص در جمهوری اسلامی را تقویت می‌کند. از طرفی، اعضای هیات مدیره آن با مجموعه‌های وابسته به «جهاد تحقیقات»، «جهاد نصر» و «جهاد استقلال» مرتبط هستند. مجموعه تایکو به عنوان شرکت مادر، چندین زیر مجموعه نیز دارد.

عباسعلی گرجی، مدیرعامل و رییس هیات مدیره تایکو، پیش از این و از سال ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۶، به نمایندگی از موسسه جهاد نصر، عضو هیات مدیره جهاد تحقیقات بوده است.

او سال ۱۳۹۴، به نمایندگی از سرمایه‌گذاری صنعت نفت، عضو هیات مدیره شرکت سوخت‌رسانی و خدمات فرودگاهی اوج بود.

این شرکت تنها شرکت خصوصی فعال در زمینه سوخت‌رسانی هواپیما در ایران است.

رحیم احسانی و بهمن عباسیان‌فرد، دو عضو دیگر هیات مدیره تایکو نیز در هیات مدیره شرکت‌های اقماری جهاد تحقیقات عضو هستند.

۳۰ کارفرمای تایکو، جزو مهم‌ترین مجموعه‌های اقتصادی جمهوری اسلامی هستند که در میان آن‌ها نام شرکت ملی حفاری ایران، شرکت حفاری شمال، شرکت صدرا و پتروشیمی‌های خارک و اروند به چشم می‌خورد.

یکی از پروژه‌های تایکو، همکاری در ساخت کارخانه سیمان در ونزوئلا بوده است.

این شرکت در پروژه‌های داخلی خود از ساخت تجهیزات گندله‌سازی تا پتروشیمی و صنعت نفت را دارد.

گرچه هنوز مشخص نیست که این شرکت در حوزه نظامی یا تسلیحاتی چه فعالیت‌ یا فعالیت‌هایی داشته است اما ترکیب هیات مدیره، کارفرمایان و پروژه‌های آن، این مجموعه را به عنوان یک شرکت صنعتی با ویژگی‌هایی برجسته و خاص در برابر افکار عمومی قرار می‌دهد.

روزنامه وای‌نت اسرائیل نوشت جنگنده‌های اسرائیلی اف-۳۵ به مدت بیش از سه ساعت از آسمان ایران به مجتمع‌های نظامی، سامانه‌های پدافند هوایی و تاسیسات تولید موشک و پرتاب‌کننده موشک در تهران، خوزستان و ایلام حمله کردند.

منابع اسرائیلی تاکید کردند این اهداف از میان هدف‌های موجود در بانک اهداف اسرائیل انتخاب شدند.

وب‌سایت آکسیوس نوشت موج اول حملات شب گذشته، سامانه‌های پدافندی را هدف قرار دادند و جنگنده‌های اسرائیل در موج دوم و سوم، روی اهداف نظامی و پایگاه‌های ساخت موشک متمرکز بودند.

مراجع رسمی و رسانه‌های داخلی در ایران در تلاش برای کم‌اهمیت جلوه دادن حملات اسرائیل گفتند که «حملات محدود اسرائیل به وسیله سامانه پدافند جمهوری اسلامی با موفقیت رهگیری شده» است.

هم‌زمان پدافند جمهوری اسلامی تایید کرد اسرائیل به پایگاه‌های نظامی در سه استان از جمله تهران حمله کرده که این حملات «خسارات محدودی» بر جای گذاشته است.

صبح روز شنبه پنجم آبان، رسانه‌ها در ایران با انتشار تصاویری، از کشته شدن دو نیروی ارتش جمهوری اسلامی در حملات بامداد پنجم آبان اسرائیل خبر دادند.

شمس‌آباد تهران هدف قرار گرفت

تصاویری که به وسیله شهروندان ضبط شده است، نشان می‌دهند شهرک صنعتی شمس‌آباد در جنوب تهران یکی از اهداف حملات شب گذشته بوده است.

بر اساس ویدیوهای منتشر شده از این منطقه، یکی از اهداف حملات تلافی‌جویانه اسرائیل به مواضع جمهوری اسلامی، کارخانه «شرکت مهندسی نوآوران تک‌ساز صنعت» در شهرک صنعتی شمس‌آباد تهران بوده است.

گزارش‌های تایید نشده‌ای نیز از هدف قرار گرفتن سامانه پدافندی در حوالی حسن‌آباد در جنوب تهران منتشر شده است.

ویدیوهایی هم از مشاهده فعالیت پدافند و انفجار در حوالی پتروشیمی آبادان در استان خوزستان منتشر شدند.

چندین شهروند از تهران، فعالیت سامانه پدافندی را در شرق پایتخت گزارش کرده‌اند.

علاوه بر این، در ویدیوهای منتشر شده از شرق تهران، دود غلیظی از پادگان هوافضای خجیر متعلق به وزارت دفاع جمهوری اسلامی دیده می‌شود.

در چندین ویدیو، انفجار در اسلام‌شهر به چشم می‌خورد. جایی که پدافند تیپ «حضرت امیر» اسلامشهر تهران مستقر است.

هزار و ۶۰۰ کیلومتر فاصله و سه ساعت عملیات

اگرچه هنوز ابعاد دقیق و فهرست اهداف حملات شب گذشته اسرائیل به مواضع جمهوری اسلامی مشخص نشده است اما جزییاتی از چگونگی این عملیات منتشر شده است.

وب‌سایت والانیوز نوشته است جنگنده‌های اسرائیلی فاصله هزار و ۶۰۰ تا دو هزار کیلومتری اسرائیل تا اهداف در ایران را طی کردند.

با این که مقام‌های رسمی جمهوری اسلامی اعلام کردند سامانه‌های پدافندی در ایران «در رهگیری حملات موفق بودند» اما تمامی جنگنده‌های اسرائیلی پس از اجرای عملیات، سالم به این کشور بازگشتند.

یوآو گالانت، وزیر دفاع اسرائیل، روز چهارشنبه دوم آبان در دیدار با خلبانان پایگاه هوایی هازرتیم گفته بود جهان بعد از عملیات نیروی هوایی اسرائیل در ایران خواهد فهمید «آمادگی ما» تا چه حد بوده است: «پس از حمله ما در ایران، چه در کشور اسرائیل و چه در جاهای دیگر متوجه خواهیم شد که روند آماده‌سازی شما (خلبانان) شامل چه مواردی می‌شود و حاضر و آماده بودن شما چگونه است.»

اگرچه جمهوری اسلامی از ابتدای امسال، در دو عملیات موسوم به «وعده صادق-۱ و ۲» مستقیما از خاک ایران به اسرائیل حمله کرد اما این اولین حمله اسرائیل به خاک ایران است که مسئولیت آن را صراحتا پذیرفته است.

از طرفی، این اولین تجربه حمله خارجی در این حجم برای جمهوری اسلامی پس از پایان جنگ ایران و عراق به شمار می‌رود.

تاکید دانیل هاگاری، سخنگوی ارتش اسرائیل بر این نکته که حالا اسرائیل از «آزادی عمل گسترده‌تری» در آسمان ایران برخوردار است، می‌تواند هشداری روشن برای جمهوری اسلامی باشد.

ارتش اسرائیل بامداد شنبه پنجم آبان ۱۴۰۳ (به وقت ایران)، مجموعه‌ای از حملات هوایی را علیه مواضع جمهوری اسلامی در خاک این کشور انجام داد. این حملات، اولین حمله گسترده خارجی به خاک ایران پس از پایان جنگ ایران و عراق در سال ۱۳۶۷ بود.

پیش از این در یک مورد (۲۸ دی ماه ۱۴۰۲)، حمله محدودی از سوی پاکستان به خاک ایران در واکنش به حمله جمهوری اسلامی به پاکستان انجام شده بود.

حملات انفجاری اسرائیل که صدا و تصویرشان در تهران از سوی شهروندان شنیده و دیده شد، چند هفته پس از آن رخ داد که ایران موجی از موشک‌های بالستیک را به سمت اسرائیل شلیک و میلیون‌ها اسرائیلی را مجبور به پناه گرفتن در پناهگاه‌ها کرد.

تهران اعلام کرد این حمله اوایل ماه جاری را به تلافی کشته شدن یک فرمانده سپاه پاسداران (عباس نیلفروشان) و چندین رهبر گروه‌های نیابتی مورد حمایت جمهوری اسلامی در منطقه و در راس آن‌ها، حسن نصرالله، دبیرکل‌ حزب‌الله لبنان به دست اسرائیل انجام داد.

چه اتفاقی افتاد؟

ارتش اسرائیل در بیانیه‌ای که در ساعت ۲:۳۰ بامداد روز شنبه به وقت محلی منتشر شد، اعلام کرد «حملاتی دقیق و هدفمند به اهداف نظامی در ایران انجام می‌دهد» و عنوان کرد که این حملات در پاسخ به بیش از یک سال حملات ایران و متحدانش علیه اسرائیل در سراسر خاورمیانه انجام می‌شود.

تایید رسمی فعالیت نظامی در خاک ایران از سوی اسرائیل، اقدامی نادر و از معدود تاییدیه‌های رسمی اسرائیل در چنین مواردی به شمار می‌رود.

هم‌زمان با انتشار این اطلاعیه، ساکنان تهران از شنیده شدن صداهای انفجار در سطح شهر و اطراف آن خبر دادند.

کمی بعد از ساعت شش صبح به وقت محلی، ارتش اسرائیل اعلام کرد حملات خود را علیه مواضع جمهوری اسلامی در ایران به پایان رسانده است.

مقام‌های اسرائیلی اظهار داشتند این عملیات تا حدود ساعت پنج صبح ادامه یافته و در جریان آن، ۲۰ هدف مورد اصابت قرار گرفته‌اند.

به نوشته نیویورک تایمز، اسرائیل تنها پنج روز پس از حمله‌ای مشابه از سوی جمهوری اسلامی در ماه آوریل گذشته (اواخر فروردین ماه)، به این حمله واکنش نشان داد اما این بار، عوامل مختلفی سبب تاخیر در واکنش اسرائیل به دومین حمله موشکی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به اسرائیل شد.

جمهوری اسلامی شامگاه ۲۵ فروردین با بیش از ۳۰۰ موشک کروز، موشک بالستیک و پهپاد به اسرائیل حمله کرد. این اولین حمله مستقیم جمهوری اسلامی به خاک اسرائیل بود.

شش ماه بعد و در عصر سه‌شنبه ۱۰ مهر، سپاه پاسداران در بیانیه‌ای اعلام کرد با ده‌ها موشک بالستیک، «اهداف مهم نظامی-امنیتی» را در «قلب» اسرائیل هدف قرار داده است.

سپاه پاسداران با اشاره به اقدامات اسرائیل در غزه و لبنان، ترور اسماعیل هنیه در تهران و کشته شدن حسن نصرالله و عباس نیلفروشان در ضاحیه بیروت، افزود که حمله موشکی به اسرائیل «پس از یک دوره خویشتن‌داری در برابر نقض حاکمیت جمهوری اسلامی» انجام شده است.

پاسخ اسرائیل به این حمله تقریبا ۲۵ روز به طول انجامید. از جمله عوامل موثر در این تاخیر در واکنش، مذاکرات میان اسرائیل و دولت جو بایدن، ورود سامانه دفاع هوایی ایالات متحده به منطقه و تعطیلات یهودیان عنوان شد.

به نوشته نیویورک تایمز، نزدیکی انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا در پنجم نوامبر ۲۰۲۴ نیز ممکن است بر زمان‌بندی اسرائیل برای این حمله، تاثیرگذار بوده باشد.

دو سند طبقه‌بندی‌شده‌ اطلاعاتی ایالات متحده که هفته گذشته درز کردند، تصاویر ماهواره‌ای از آمادگی‌های نظامی اسرائیل را برای حمله احتمالی به ایران نشان می‌دادند و به نگرانی‌های واشینگتن درباره این طرح‌ها اشاره داشتند.

اسرائیل و ایران چگونه به این نقطه رسیدند؟

دهه‌هاست که جمهوری اسلامی و اسرائیل درگیر آنچه به «جنگ در سایه» معروف است، بوده‌اند. تهران با استفاده از شبکه‌ای از گروه‌های متحد خود، از جمله حماس و حزب‌الله به منافع اسرائیل حمله کرده است و اسرائیل نیز به ترور مقام‌های ارشد جمهوری اسلامی و دانشمندان هسته‌ای و حملات سایبری علیه ایران پرداخته است.

از سال گذشته و پس از حمله هفتم اکتبر حماس به اسرائیل، روند این درگیری‌ها از سایه درآمد و آشکارتر از گذشته شد.

در ماه آوریل، تهران با شلیک موشک‌ها و پهپادهایی به اسرائیل که اولین حمله مستقیم جمهوری اسلامی به این کشور بود، به «حمله اسرائیل به ساختمان کنسولگری جمهوری اسلامی در دمشق» پاسخ داد. این حمله منجر به کشته شدن سه فرمانده ارشد ایرانی شده بود.

اسرائیل با کمک دفاع هوایی خود و همچنین ایالات متحده و دیگر متحدانش، حمله اول سپاه پاسداران را خنثی کرد و سپس با حمله‌ای متقابل، واکنش نشان داد.

اواخر ماه ژوییه بود که جنگنده‌های اسرائیلی یک فرمانده ارشد حزب‌الله (فواد شکر) را در بیروت، پایتخت لبنان، از بین برد.

یک روز بعد، اسماعیل هنیه، رییس دفتر سیاسی حماس که برای شرکت در مراسم تحلیف مسعود پزشکیان به عنوان رییس دولت چهاردهم جمهوری اسلامی به ایران سفر کرده بود، در انفجاری در تهران کشته شد.

دولت ایران و حزب‌الله لبنان وعده انتقام دادند اما برخلاف انتظار بسیاری، تهران به‌ سرعت واکنش نشان نداد اما سرانجام در تاریخ اول اکتبر، حدود ۲۰۰ موشک‌ به سوی اسرائیل شلیک کرد که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی آن را پاسخی به ترور هنیه، نصرالله و نیلفروشان عنوان کرد.

اهداف اسرائیل کجاها بودند؟

به گزارش نیویورک تایمز، پس از تضعیف شدید حزب‌الله و حماس، گروه‌های مورد حمایت جمهوری اسلامی، اسرائیل سعی کرد اهداف استراتژیک خود را با نگرانی‌های متحدانش، به‌ویژه ایالات متحده، متوازن کند چون این احتمال وجود داشته و دارد که حمله‌ای جدید به جنگی منطقه‌ای گسترده‌تری بینجامد.

نیویورک تایمز از قول دو مقام که خواسته‌اند نامشام فاش نشود، دولت اسرائیل به دولت بایدن اطلاع داده بود از حمله به تاسیسات غنی‌سازی هسته‌ای و تولید نفت ایران خودداری خواهد کرد و تمرکز حملاتش بر اهداف نظامی خواهد بود.

مقام‌های آمریکایی به‌ویژه با توجه به نزدیک بودن انتخابات ریاست‌جمهوری در آمریکا، نگران کشیده شدن پای ایالات متحده به این درگیری‌اند که می‌تواند به یک جنگ بزرگ‌تر در خاورمیانه منجر شود.

در حمله‌ روز شنبه، اسرائیل اعلام کرد جنگنده‌هایش تاسیسات تولید موشک، سامانه‌های موشکی زمین به هوا و دیگر پایگاه‌های نظامی جمهوری اسلامی را هدف قرار داده‌اند.

نیروی دفاع هوایی (پدافند) جمهوری اسلامی اعلام کرد که اسرائیل به پایگاه‌های نظامی در سه استان از جمله تهران حمله کرده که این حملات «خسارات محدودی» بر جای گذاشته است.

اکنون اسرائیل با خودداری از حمله به تاسیسات هسته‌ای یا نفتی ایران، احتمال وقوع یک جنگ همه‌جانبه را کاهش داده است. جنگی که می‌تواند برای منطقه ویرانگر باشد.

توانایی‌ نظامی اسرائیل چقدر است؟

اسرائیل اخیرا نشان داده که قادر به انجام حملات هوایی در فواصل طولانی است. در حملاتی علیه حوثی‌ها در یمن در اواخر ماه سپتامبر، نیروهای اسرائیلی با پرواز بیش از هزار مایل به نیروگاه‌ها و زیرساخت‌های حمل‌ونقل این گروه مورد حمایت جمهوری اسلامی حمله کردند.

در این عملیات از هواپیماهای شناسایی و ده‌ها جنگنده که در میانه راه سوخت‌گیری کردند، استفاده شد.

تهران که حدود هزار مایل با اسرائیل فاصله دارد، در محدوده‌ای مشابه قرار گرفته است.

جمهوری اسلامی از دفاع هوایی قوی‌تری نسبت به لبنان و یمن برخوردار است اما اسرائیل نشان داده که ممکن است در این زمینه نیز برتری داشته باشد.

در ماه آوریل، در پاسخ به حمله موشکی ایران، یک حمله هوایی اسرائیل به سامانه پدافند هوایی اس-۳۰۰ در نزدیکی نطنز، شهری حیاتی برای برنامه هسته‌ای ایران، آسیب زد.

مقام‌های غربی و ایرانی اعلام کردند که اسرائیل در این حمله از پهپادها (ریزپرنده‌ها) و حداقل یک موشک شلیک شده از جنگنده استفاده کردند.

به نوشته نیویورک تایمز، این حمله نشان داد که اسرائیل می‌تواند سامانه‌های دفاعی ایران را دور زده و آن‌ها را مختل کند.

طبق گزارش مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی که یک موسسه تحقیقاتی در واشینگتن است، اسرائیل گزینه‌های بیشتری نیز در اختیار دارد: موشک‌های بالستیک میان‌برد که می‌توانند اهدافی را در محدوده حدود دو هزار مایلی بزنند و موشک‌های بالستیکی که قادر به رسیدن به اهدافی در فاصله بیش از چهار هزار مایلی هستند.

موضع دولت ایالات متحده چیست؟

جو بایدن، رییس‌جمهوری ایالات متحده، پیش از این گفته بود از حمله به تاسیسات هسته‌ای ایران حمایت نخواهد کرد.

کاخ سفید روز شنبه با بیان این که عملیات حمله اسرائیل به جمهوری اسلامی «هدفمند و متناسب» است، از آن حمایت کرد.

یک مقام آمریکایی نیز گفت که اسرائیل پیش از این حملات، مقامات دولت بایدن را مطلع کرده بود. این مقام اما مشخص نکرد که این اطلاع‌رسانی چه مدت قبل از حمله صورت گرفته است.

به گزارش نیویورک تایمز، برخی تحلیلگران بر این باورند که انتخابات پیش روی ریاست‌جمهوری آمریکا و این واقعیت که بایدن دیگر رییس‌جمهور نخواهد بود، ممکن است توانایی کاخ سفید را برای تاثیرگذاری و محدود کردن اقدامات اسرائیل، کاهش داده باشد.

یک مقام دولت بایدن روز شنبه در جریان گفت‌وگو با خبرنگاران اظهار داشت که واشینگتن باور دارد حمله اسرائیل باید پایان رویارویی نظامی بین اسرائیل و حکومت ایران باشد اما اگر جمهوری اسلامی به این حمله پاسخ دهد، ایالات متحده بار دیگر از اسرائیل دفاع خواهد کرد.

نیویورک تایمز به نقل از منابع خود نوشته با توجه به این‌که مقامات جمهوری اسلامی شاهد نابودی متحدان خود در لبنان و غزه هستند، همچنین تلاش زیادی می‌کنند از وقوع جنگ جلوگیری کنند.

بر اساس این گزارش که به نقل از چهار مقام جمهوری اسلامی که به شرط ناشناس ماندن با نیویورک تایمز صحبت کردند، علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی به سپاه و ارتش دستور داده تا چندین برنامه نظامی عملیاتی برای پاسخ به حمله اسرائیل آماده کند.

مقاماتی که با نیویورک تایمز گفتگو کرده‌اند، تاکید کرده‌اند گستردگی هرگونه واکنش ایران، به شدت حملات اسرائیل به ایران بستگی دارد.

100%

آن‌ها گفته‌اند اگر حملات اسرائیل، که به عنوان پاسخ به شلیک موشک‌های ایران در اوایل ماه جاری در نظر گرفته می‌شود، خسارات گسترده به بار آورد و تلفات بالایی وارد کند، ایران تلافی خواهد کرد، اما اگر اسرائیل حملات خود را به چند پایگاه نظامی و انبارهای موشک و پهپاد محدود کند، ممکن است ایران واکنشی نشان ندهد.

نیویورک تایمز می‌گوید این مقامات همچنین گفته‌اند خامنه‌ای تاکید کرده است که پاسخ این به حمله اسرائیل قطعی خواهد بود اگر اسرائیل به زیرساخت‌های نفتی و انرژی یا تاسیسات هسته‌ای حمله کند، یا مقامات ارشد ایران را مورد هدف قرار دهد.

نوع واکنش جمهوری اسلامی به حمله احتمالی اسرائیل

این مقامات، از جمله دو مقام سپاه پاسداران به نیویورک تایمز گفته‌اند اگر حمله اسرائیل به ایران، خسارت‌های جدی به بار بیاورد، پاسخ‌های مورد نظر ایران شامل شلیک تا هزار موشک بالستیک، تشدید حملات گروه‌های شبه‌نظامی نیابتی ایران در منطقه و مختل کردن جریان تامین انرژی جهانی و حمل و نقل از طریق خلیج فارس و تنگه هرمز است.

100%

نیویورک تایمز نوشته جمهوری اسلامی به طور علنی اعلام کرده نمی‌خواهد جنگی رخ دهد، اما ضربات نظامی پی‌ در پی اسرائیل به نیروهای نیابتی تهران به چالشی برای مقامات جمهوری اسلامی بدل شده که مصمم هستند ضعیف و آسیب‌پذیر به نظر نرسند.

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی چهارشنبه در حاشیه نشست بریکس در کازان روسیه به رسانه‌های روسی گفت در صورت حمله اسرائیل، «شکل پاسخ ما متناسب و حساب‌شده خواهد بود.»

نیویورک تایمز یادآوری کرده در یک هفته اخیر، مقامات جمهوری اسلامی اظهارنظرهای متناقضی درباره چگونگی پاسخ ایران به حمله احتمالی اسرائیل داشته‌اند.

اما به گزارش نیویورک تایمز و به نقل از چهار مقامی که با این رسانه صحبت کرده‌اند، ایران هفته‌هاست منتظر حمله‌ی تلافی‌جویانه‌ی اسرائیل است و نیروهای مسلح در حالت آماده‌باش کامل قرار دارند و دفاع هوایی در سایت‌های حساس نظامی و هسته‌ای تقویت شده است.