مریم اکبری منفرد، از قدیمیترین زندانیان سیاسی زن در ایران، ۱۵ سال بدون حتی یک روز مرخصی در زندان بوده است. دوران محکومیت و حبس او، روز ۲۰ مهر در زندان سمنان به پایان رسید اما با اجرای حکم دو سال حبس دیگر بابت پروندهای که در ایام زندان برایش گشوده شد، همچنان زندانی خواهد ماند.
حسین تاج، وکیل مدافع اکبری منفرد، روز ۲۰ مهر ماه با انتشار مطلبی در حساب ایکس خود نوشت که ۱۵ سال حبس با تبعید و بدون حتی یک روز مرخصی موکلش تمام شد.
تاج با بیان این که طی این سالها چند پرونده علیه اکبری منفرد باز شد که با حکم برائت مختومه شدند، گفت که آخرین پرونده، بدون ارائه مستندات، منجر به محکومیت دو سال حبس اجرایی شد.
او نوشت که بر اساس قانون، محل تحمل دو سال حبس باید تهران باشد.
این وکیل دادگستری تیر ماه امسال با بیان این که مهر امسال ۱۵ سال حبس اکبری منفرد به پایان میرسد، به «شبکه شرق» گفت موکلش به دو سال حبس بابت پرونده دیگری محکوم شده و خبر داد که «ستاد اجرای فرمان امام»، درخواست توقیف و تملک اموال خانواده و بستگان اکبری منفرد را ارائه داده است.
تاج همان زمان گفت که پرونده تازه این زندانی سیاسی به شعبه شش دادگاه انقلاب که مخصوص رسیدگی به موارد مرتبط با اصل ۴۹ قانون اساسی است ارجاع و برای مرداد ماه وقت نظارت برای پروندهاش تعیین شده است.
اصل ۴۹ قانون اساسی و مقررات مربوط به آن یکی از بحثبرانگیزترین قوانین در ایران است.
دادگاههای انقلاب اسلامی در ۴۶ سال گذشته با استناد به این اصل، اموال بسیاری از مردم، از جمله دستاندرکاران حکومت پهلوی، بهائیان و زندانیان سیاسی سابق را در روندی غیرشفاف، مصادره کردهاند.
این اصل میگوید: «دولت موظف است ثروتهای ناشی از ربا، غصب، رشوه، اختلاس، سرقت، قمار، سوءاستفاده از موقوفات، سوءاستفاده از مقاطعهکاریها و معاملات دولتی، فروش زمینهای موات و مباحات اصلی، دایر کردن اماکن فساد و سایر موارد غیرمشروع را گرفته و به صاحب حق رد کند و در صورت معلوم نبودن او، به بیتالمال بدهد. این حکم باید با رسیدگی و تحقیق و ثبوت شرعی به وسیله دولت اجرا شود.»
مریم اکبری منفرد سال ۱۳۸۸ بازداشت و به اتهام «اقدام علیه امنیت ملی» به ۱۵ سال زندان محکوم شد.
جمهوری اسلامی سه برادر و یک خواهر او را در دهه ۶۰ به اتهام «عضویت در سازمان مجاهدین خلق» اعدام کرد.
اکبری منفرد، سه دختر دارد و پس از زینب جلالیان، قدیمیترین زندانی سیاسی زن در ایران است.
این زندانی سیاسی اسفند ۱۳۹۹ پس از تحمل سالها حبس در زندانهای رجاییشهر کرج، قرچک ورامین و اوین، به زندان سمنان تبعید شد.
به نوشته سایت هرانا، او بدون رعایت اصل تفکیک جرایم و عدم وجود امکانات بهداشتی در بند عمومی زندان سمنان به سر میبرد.
تیر ماه ۱۴۰۲، جمعی از زندانیان سیاسی زن و همبندیهای پیشین اکبری منفرد با انتشار نامهای به پروندهسازی علیه این زندانی سیاسی اعتراض کردند و از این روند با عنوان «انتقام دستگاه قضا از دادخواهی» نام بردند.
آنان خواستار آزادی فوری و بدون قید و شرط این زندانی سیاسی شدند.
سازمان عفو بینالملل و دیگر نهادهای حقوق بشری، بارها نسبت به زندانی بودن اکبری منفرد بدون یک روز مرخصی و محروم بودن او از خدمات درمانی اعتراض کردهاند.
قباد مرادی، سرپرست مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت، نسبت به شیوع بیماری تب دنگی در کشور هشدار داد و گفت از ابتدای امسال تاکنون، تعداد مبتلایان تب دنگی به ۲۲۶ مورد رسیده است. مرادی تاکید کرد ایران اکنون کاملا مستعد فراگیر شدن این بیماری و انتقال آن از فردی به دیگری است.
سرپرست مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، ۲۱ مهر ماه با بیان این که موارد تب دنگی در ایران افزایش پیدا کرده، گفت شمار مبتلایان به این بیماری از سال ۱۳۹۵ تا پایان سال ۱۴۰۲، ۷۵ مورد بوده و از پایان سال گذشته افزایش یافته است.
مرادی با اشاره به این که بسیاری از مبتلایان وارده از کشورهای مختلف از جمله امارات متحده عربی، پاکستان، عمان و کشورهایی دیگر بودهاند، گفت علت اشاره به کشورهای همسایه از این جهت است که این کشورها «آلوده به تب دنگی» هستند.
به گفته مرادی، در چابهار تاکنون بیش از ۹۰ مورد ابتلا به تب دنگی ثبت شده و موارد این بیماری در استانهای اصفهان، فارس، قزوین، گیلان و هرمزگان نیز گزارش شده و ممکن است بخشی از موارد وارده باشند.
شهنام عرشی، رییس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت، شهریور امسال گفت از ابتدای سال جاری تا روز ۱۸ شهریور، ۱۸۴ مورد ابتلا به «تب دنگی» در کشور شناسایی شده است.
عرشی، همان زمان گفت که اکثر مبتلایان به تب دنگی در ایران سابقه سفر به خارج کشور داشتند.
خطر انتقال محلی تب دنگی در شمال و جنوب کشور
سرپرست مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت، نگرانیها در خصوص شیوع بیماری دنگی در خطههای شمالی و جنوبی کشور را به دلیل انتقال محلی آن، جدیتر قلمداد کرد.
مرادی گفت: «تب دنگی از جمله بیماریهای نوپدید است و صرفا منحصر به کشور ما نیز نیست.»
به گفته مرادی، تا کنون هفت میلیون ابتلا به تب دنگی در جهان گزارش شده و اکنون ۱۴۰ کشور دنیا درگیر این بیماری هستند.
او بر لزوم هوشیاری همه دستگاهها درباره شیوع و گسترش تب دنگی تاکید و تصریح کرد: «مردم و دولت باید فضاهای مستعد رشد این پشه از جمله گودالهای آب، فاضلابهای روباز و حتی ظروف گلدانها را پاکسازی کنند.»
این مقام وزارت بهداشت با بیان این که نزدیک به ۱۰۰ نفر در چابهار به این بیماری مبتلا شدند و انتقال محلی این بیماری در جریان است، گفت که تاکنون بیش از ۷۰۰ نقطه از مناطق عامل این بیماری شناسایی شده است.
عرشی، ۱۵ مرداد در مصاحبهای گفته بود: «نگران تب دنگی در شهریور و مهر هستیم.»
پیش از او و در نهم مرداد، حسین فرشیدی، معاون بهداشت وزیر بهداشت، نسبت به افزایش موارد ابتلا در پاییز هشدار داد و گفت: «کاهش دمای همراه با بارندگیهای فصل پاییز میتواند شروعی برای افزایش مجدد تراکم پشه آئدس باشد.»
تب دنگی یا «تب استخوانشکن» یک بیماری ویروسی است که از طریق گزش پشهای به نام «آئدس» به انسان منتقل میشود.
درصد کشندگی تب دنگی پایین است اما بیمار معمولا درد شدیدی را در استخوانها، مفاصل و ماهیچههای خود احساس میکند.
بر اساس گزارشها، در سال ۱۳۹۵ نظام مراقبت از این بیماری در ایران آغاز و در سال ۱۳۹۸ پشه آئدس شناسایی شد.
ایراناینترنشنال روز ۱۲ مرداد ۱۴۰۳ در گزارشی نوشت با افزایش نگرانیها از گسترش بیماری تب دنگی در ایران، بخشهایی از مدیریت بحران این بیماری به ارتش واگذار شده است.
چگونه از ابتلا به تب دنگی پیشگیری کنیم؟
به گفته کارشناسان، بهترین راه برای پیشگیری از ابتلا به بیماری «دنگی»، محافظت بدن در برابر نیش پشه است.
مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای ایالات متحده آمریکا برای پیشگیری از ابتلا به دنگی در توصیههای خود به شهروندان این کشور اعلام کرد: «دنگی از طریق نیش پشه آلوده به افراد منتقل میشود و بهترین راه برای جلوگیری از ابتلا به آن، محافظت از خود در برابر نیش پشه است.»
این مرکز به مردم توصیه کرد در صورت سفر به مناطق با شیوع بالا، در مکانهایی با تهویه مطبوع ساکن شوند و از دافع حشرات و لباسهای آستین بلند و شلوار برای جلوگیری از نیش پشه استفاده کنند.
مسئولان وزارت بهداشت در ایران نیز به شهروندان توصیه میکنند برای پیشگیری از ابتلا به این بیماری، لباس بلند بپوشند و از مواد دفعکننده حشرات استفاده کنند.
امیر رئیسیان و محمدرضا نظرینژاد، وکیلان دادگستری، از نقض حکم اعدام شریفه محمدی، فعال کارگری زندانی، در دیوان عالی کشور خبر دادند. به گفته رئیسیان، دیوان عالی پس از نقض حکم اعدام، پرونده محمدی را برای رسیدگی مجدد به شعبه هم عرض ارجاع داده است.
رئیسیان روز شنبه ۲۱ مهر ماه در گفتوگو با «شبکه شرق» با اشاره به آخرین وضعیت پرونده محمدی، تاکید کرد: «دیوان عالی کشور بعد از رسیدگی، حکم موکلم را نقض و پرونده را برای رسیدگی مجدد به شعبه هم عرض ارجاع داد.»
شریفه محمدی، فعال کارگری محبوس در زندان لاکان رشت، روز ۱۴ تیر ماه امسال با حکم شعبه اول دادگاه انقلاب این شهر با اتهام «بغی» به اعدام محکوم شد.
قاضی برای انتساب این اتهام به محمدی، به مخالفتهای او با اعدام در جمهوری اسلامی و گزارش وزارت اطلاعات مبنی بر عضویتش در «کمیته هماهنگی برای کمک به ایجاد تشکلهای کارگری» استناد کرد.
صدور این حکم با واکنش گسترده فعالان کارگری، مدنی و سیاسی و شماری از تشکلهای مستقل صنفی و نهادهای حقوق بشری مواجه شد.
«کمپین دفاع از شریفه محمدی»، روز ۲۲ تیر ماه با راهاندازی دادخواستی اینترنتی از مردم خواست با امضای این کارزار برای نجات جان او که «تنها گناهش ایستادن در کنار کارگران و زنان و کودکان این سرزمین است» تلاش کنند.
این کارزار که به زبانهای فارسی و انگلیسی منتشر شد، تاکنون به وسیله حدود پنج هزار و ۵۰۰ تن امضا شده است.
محمدی روز ۱۴ آذر ۱۴۰۲ با اتهام «فعالیت تبلیغی علیه نظام» بازداشت و سپس با اتهام «بغی» مواجه شد.
بیش از یک ماه پس از بازداشت او، شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان در روز ۲۳ دی ۱۴۰۲ خبر داد محمدی به دست بازجوهای وزارت اطلاعات برای اعتراف اجباری علیه خود هدف ضرب و جرح قرار گرفته است.
هشت نهاد جمهوریخواه روز ششم مرداد در بیانیهای تاکید کردند محمدی از زمان دستگیری تحت انواع شکنجههای جسمی و روانی قرار گرفته، مدتی طولانی در سلول انفرادی محبوس و حتی از تماس با خانواده خود نیز محروم بوده است.
۳۱ سازمان بینالمللی حقوق بشری هم مرداد ماه در بیانیهای مشترک خواستار آزادی فوری این فعال کارگری شدند.
این سازمانهای حقوق بشری با بیان این که اتهامات به محمدی به دلیل فعالیتهای او در دفاع از حقوق کارگران وارد شده، تاکید کردند اقدامات این فعال مدنی نه تنها مسالمتآمیز بوده بلکه قانونی و در چارچوب قوانین کشور انجام شده است.
جمهوری اسلامی از زمان روی کار آمدن همواره فعالان مدنی، کارگری و سیاسی منتقد حکومت را بازداشت، شکنجه و زندانی کرده است.
از آغاز خیزش سراسری ایرانیان علیه جمهوری اسلامی از شهریور ۱۴۰۱ تاکنون، سرکوب فعالان مدنی، صنفی، سیاسی و دیگر معترضان، از سوی حکومت شدت گرفته و کماکان ادامه دارد.
یک سال از قتل داریوش مهرجویی و همسر فیلمنامهنویس او، وحیده محمدیفر گذشت. مانوش منوچهری، وکیل اولیای دم مهرجویی و محمدیفر با بیان این که چهار متهم این پرونده، انگیزه کافی برای قتل نداشتند، تاکید کرد «حتما پای یک آمر دیگری» در میان است و آنها تنها اجرا کننده اوامر او بودهاند.
روزنامه اعتماد در شماره روز شنبه ۲۱ مهر ماه خود در گزارشی با عنوان «چه کسی دستور قتل مهرجویی و همسرش را داده است؟» آخرین وضعیت پرونده قتل مهرجویی و محمدیفر را تشریح کرد.
در این گزارش، وکیل اولیای دم با اشاره به برگزاری دور دوم جلسات رسیدگی به این پرونده گفت که به موجب رای دیوان عالی کشور تحقیقات در سه مورد ناقص بود و تقاضای تکمیل تحقیقات شد.
منوچهری با بیان این نواقص به اعتماد گفت: «تقاضای اینجانب مبنی بر این بود که متهمان انگیزه کافی برای جنایت علیه این دو نفر نداشتند. بنابراین حتما پای یک آمر دیگری به میان است که این چهار متهم فقط اجرا کننده اوامر آن آمر بودهاند.»
این وکیل دادگستری با اشاره به این که دادگاه طی دو جلسه و به صورت غیرعلنی برگزار شد اما نظری بر انجام تحقیقات بیشتر یا توجه به ایرادات وکلای اولیای دم برای شناسایی معاون یا معاونان احتمالی نداشت، گفت: «به احتمال زیاد همان حکم مجدد تایید میشود.»
مهرجویی و همسرش شامگاه ۲۲ مهر ۱۴۰۲ در ویلای شخصی خود در زیبادشت فردیس استان البرز با ضربات متعدد چاقو به قتل رسیدند.
پس از آن در بهمن ۱۴۰۲ متهم ردیف اول پرونده با حکم شعبه اول دادگاه کیفری یک استان البرز به اعدام و سه متهم دیگر این پرونده به حبس، شلاق و پرداخت دیه محکوم شدند.
این احکام در حالی برای این افراد صادر شد که بسیاری همچنان بر این باورند متهمان اصلی پرونده از سوی فرد یا افراد دیگری اجیر شدهاند.
اکنون وکیل اولیای دم پرونده به اعتماد گفته است غیر از انگیزه متهمان و انکار شدید «کریم»، متهم ردیف اول پرونده، موارد بسیار ابهامبرانگیز دیگری نیز در این پرونده وجود دارد.
پیدا نکردن آلت قتالهای که مهرجویی با آن به قتل رسیده، عدم وجود رد خون مهرجویی روی آلت قتاله کشف شده، پاک کردن اپلیکیشنهای گوشی بهطوری که خود اداره آگاهی هم نتوانست آنها را بازگرداند (چرا کارگران باید فقط گوشیهای محمدیفر را سرقت و اپلیکیشنهای گوشی را پاک کنند و هیچ چیز ارزشمندی را سرقت نکنند)، برخی از این موارد هستند.
منوچهری از ساعت مراجعه متهمان به خانه مهرجویی و مشهود و قابل پذیرش نبودن عنصر معنوی جرم در پرونده، به عنوان برخی دیگر از موارد مشکوک نام برد.
به گفته این وکیل دادگستری، اثر انگشت متهمان بررسی نشده و یکی از آلات قتاله یعنی چوبی که متهم ردیف دوم (میر ویس) با آن بر سر مهرجویی ضربه وارد کرده، به عنوان یکی از آلات جرم تا مدتها ضبط نشده بوده.
او اضافه کرد که جز رد یکی از متهمان که او هم زیر ۱۸ سال دارد، هیچ مدرکی دال بر حضور متهمان در صحنه جرم وجود ندارد.
بسیاری ماجرای قتل مهرجویی و محمدیفر را شبیه پرونده قتلهای زنجیرهای در دهه ۷۰ دانسته و گفتهاند حکومت خواسته است با این سلاخی، به تمامی جامعه حس ناامنی و ترس تزریق کند.
این مقایسه، همان زمان قوه قضاییه را برآشفت و سخنگویش آن را «شایعهسازی مغرضانه» با اهداف سیاسی و امنیتی دانست.
یکی از نخستین رسانههایی که از این شباهت صحبت کرد، روزنامه کیهان بود که مدیرمسئولش را علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی انتخاب میکند.
در جریان قتلهای زنجیرهای از سال ۱۳۶۹ تا سال ۱۳۷۷، داریوش فروهر و همسرش پروانه اسکندری، محمد مختاری، محمدجعفر پوینده، احمد تفضلی، حمید حاجیزاده و فرزند خردسالش کارون، علیاکبر سعیدی سیرجانی، احمد میرعلایی و شماری دیگر به شکلی فجیع کشته شدند.
داریوش مهرجویی، متولد آذر ۱۳۱۸ و از برجستهترین فیلمسازان و نویسندگان سینمای ایران بود و به عنوان یکی از چهرههای جریان موسوم به موج نو از او یاد میشود.
این کارگردان سینما در سال ۱۳۹۳ جایزه شوالیه ادب و هنر فرانسه را از سفیر این کشور در ایران دریافت کرد.
از مهمترین آثار او فیلمهای «گاو»، «آقای هالو»، «پستچی»، «دایره مینا»، «سنتوری»، «هامون»، «لیلا» و «پری» هستند.
روزنامه الشرق الاوسط به نقل از منابع دیپلماتیکی که نامشان اعلام نشد، نوشت که جمهوری اسلامی پیامی به کشورهای اروپایی فرستاده که در حقیقت مخاطب اصلیاش اسرائیل است و در آن گفته شده که اگر حمله اسرئیل محدود باشد، از آن چشم خواهد پوشید و پاسخی نخواهد داد.
به نوشته الشرق الاوسط، جمهوری اسلامی در این پیام به واکنش خود به حمله قریبالوقوع اسرائیل پرداخته است.
این روزنامه روز جمعه ۲۰ مهر به نقل از منابع خود نوشت: «در پیام جمهوری اسلامی که عمدتا بهطور غیرمستقیم خطاب به اسرائیل است، گفته شده است که تهران بر حمله محدود اسرائیل چشم میپوشد و به آن پاسخ نخواهد داد.»
به نوشته الشرقالاوسط، در ادامه این پیام گفته شده است: «اگر اسرائیل حملهای موثر به تاسیسات نفتی و هستهای ایران کند، تهران چارهای جز شکستن خطوط قرمز نخواهد داشت.»
الشرق الاوسط تاکید کرده که آمریکا در جریان این پیام قرار گرفته اما توضیح نداده است که جمهوری اسلامی در این پیام چه نوع حملهای را «محدود» قلمداد کرده و یا چگونه پاسخی به حمله اسرائیل را «شکستن خطوط قرمز» دانسته است.
الشرق الاوسط در حالی از پیام غیرمستقیم جمهوری اسلامی به اسرائیل برای تشویق این کشور به انجام یک «حمله محدود» که شامل تاسیسات نفتی و انرژی و هستهای نشود، خبر داده است که شبکه انبیسی نیوز، روز جمعه ۲۰ مهر به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد اسرائیل به تصمیم مشخصتری برای حمله تلافیجویانه به جمهوری اسلامی رسیده است و در نظر دارد به اهداف نظامی و انرژی ایران حمله کند.
طبق این گزارش، هیچ نشانهای مبنی بر اینکه اسرائیل تاسیسات هستهای یا مقامهای حکومتی را هدف قرار دهد، وجود ندارد، اما مقامهای اسرائیل تاکید کردهاند هنوز درباره چگونگی و زمان پاسخ تلافیجویانه، تصمیم نهایی را نگرفتهاند.
شبکه انبیسی نیوز به نقل از مقامهای آمریکایی گفت ایالاتمتحده اطلاع ندارد که اسرائیل چه زمانی حمله میکند، اما ارتش اسرائیل در حال آمادگی کامل است تا به محض صدور دستور، اقدام کند.
پیشتر نیز در روز جمعه، شبکه سیانان گزارش داد که به نقل از منابع آگاهی که نامشان را اعلام نکرد گزارش داد که که جمهوری اسلامی بهشدت عصبی و نگران است و خود را درگیر تماسهای فوری دیپلماتیک با کشورهای خاورمیانه کرده تا بسنجد که آیا آنها میتوانند از شدت و حجم حمله نظامی اسرائیل بکاهند یا خیر.
پاسخ اسرائیل به حملات موشکی جمهوری اسلامی که در روز ۱۰ مهر انجام شد، تقریبا حتمی و غیرقابل اجتناب بهنظر میرسد. یوآو گالانت، وزیر دفاع اسرائیل، روز چهارشنبه ۱۸ مهر گفت که حمله کشورش به جمهوری اسلامی مرگبار، دقیق و غافلگیرکننده خواهد بود. با این حال، هنوز مشخص نیست که این حمله چه زمانی و در چه ابعادی صورت خواهد گرفت.
سیانان به نقل از منابع خود افزود جمهوری اسلامی از همسایگان خود خواسته که به تهران برای محافظت از خود کمک کنند.
به گزارش سیانان، نگرانی رهبران جمهوری اسلامی ناشی از آن است که مطمئن نیستند که آیا ایالات متحده میتواند اسرائیل را متقاعد کند که به سایتهای هستهای و تاسیسات نفتی ایران حمله نکند یا خیر،
در این گزارش، دلیل دیگر جمهوری اسلامی برای نگرانی این واقعیت است که مهمترین گروه شبهنظامی نیابتی آن در منطقه، یعنی حزبالله، بهدلیل عملیات نظامی اسرائیل در هفتههای اخیر بهطور قابل توجهی تضعیف شده است.
ایالات متحده در حال رایزنی با اسرائیل بر سر نحوه واکنش به حمله ۱۰ مهر جمهوری اسلامی به اسرائیل است. مقامات آمریکایی به روشنی گفتهاند که نمیخواهند اسرائیل سایتهای هستهای یا میادین و تاسیسات نفتی ایران را هدف قرار دهد. جو بایدن، رییسجمهوری ایالات متحده، روز چهارشنبه، ۱۸ مهر، تلفنی با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، به او گفت که حمله تلافیجویانه اسرائیل باید «متناسب» باشد. این اولین گفتوگوی آنها در تقریبا دو ماه گذشته بود.
یک دیپلمات عرب به سیانان گفت که متحدان ایالات متحده در خلیج فارس، از جمله امارات متحده عربی، بحرین و قطر نیز به آمریکا گفتهاند که از حمله احتمالی به تاسیسات نفتی ایران را که میتواند تاثیرات منفی اقتصادی و زیست محیطی برای کل منطقه به دنبال داشته باشد، نگران و بیمناک هستند.
نشریه پولیتیکو، در گزارشی مفصل، به تلاشهای جمهوری اسلامی برای کشتن دونالد ترامپ و دیگر مقامات ارشد نظامی و دولتی آمریکا پرداخته و نوشته است مقامات آمریکایی در مورد تهدیدهای مکرر جمهوری اسلامی به درک نگران کنندهای رسیدهاند: «تهران بلوف نمیزند و به این زودیها تسلیم نمیشود.»
و نوشته است مقامات آمریکایی در مورد تهدیدهای مکرر جمهوری اسلامی به درک نگران کنندهای رسیدهاند: «تهران بلوف نمی زند و به این زودیها تسلیم نمیشود.»
جمهوری اسلامی از دی ماه ۱۳۹۸، زمانی که ترامپ دستور حمله پهپادی به قاسم سلیمانی، قدرتمندترین فرمانده نظامی وقت جمهوری اسلامی را صادر کرد، آشکارا ترامپ و کسانی را که بر استراتژی امنیت ملی او نظارت داشتند، تهدید کرده است. تهران ویدیوهایی را منتشر کرده است که در آنها وعده مرگ ترامپ و دیگرانی را داده که به سازماندهی حمله به سلیمانی کمک کردند.
مقامات جامعه اطلاعاتی ایالات متحده ماه گذشته به کارزار انتخاباتی ترامپ اطلاعاتی درباره تهدید به مرگ او از سوی جمهوری اسلامی را دادند. کارزار انتخاباتی ترامپ گفت که به آنها هشدار داده شده است که تهدید «در چند ماه گذشته افزایش یافته است.» این جلسه توجیهی به دنبال دو تلاش نافرجام برای ترور ترامپ در تابستان امسال انجام شد. هیچ مدرکی مبنی بر ارتباط این دو سوءقصد نافرجام با تهران ارائه نشده است.
پولیتیکو در گزارش خود نوشته است: «به گفته ۱۲ مقام آشنا با تهدیدهای جمهوری اسلامی برای ترور مقامات آمریکایی، تلاشهای حکومت ایران برای کشتن ترامپ و مقامات ارشد سابق این کشور که در کشته شدن سلیمانی نقش داشتهاند، گستردهتر و تهاجمیتر از آن چیزی است که قبلا گزارش شده بود.»
مت اولسن، دستیار دادستان کل ایالات متحده در امور امنیت ملی، گفت: «این تهدیدها فوقالعاده جدی است. ایران بهوضوح اعلام کرده است که مصمم است بهدنبال انتقامجویی از مقامات سابقی باشد که با کشته شدن سلیمانی ارتباط داشتهاند.»
بهنوشته این نشریه، در حالی که دولت آمریکا برای محافظت از بسیاری از این مقامات تلاش بیسابقهای کرده است، برخی از آنها تهدیدهای مشابهی را تجربه میکنند اما از حمایت دولتی برخوردار نیستند.
پولیتیکو با ۲۴ نفر که بهطور مستقیم از حمله سلیمانی یا تهدید به ترور متعاقب آن حمله مطلع بودند، از جمله قانونگذاران فعلی و سابق آمریکا، ماموران سرویس مخفی، دستیاران کنگره و مقامات ارشد ایالات متحده صحبت کرده است. برخی از آنها بهدلیل تهدیدهای مداوم یا حساسیت شغلی نخواستهاند که نامشان برده شود.
به نوشته پولیتیکو، آنها بهطور جمعی تصویری از یک تهدید ترور فراگیر ترسیم کردند که بسیار ملموستر از ویدیوهای گرافیکی، اعلامیههای تند و بیپروا . پستهای تهدیدآمیز در رسانههای اجتماعی است که به انظار عمومی راه یافته است. این افراد در گفتوگو با پولیتیکو، جزئیات تلاشهای هک و نظارت دیجیتال علیه مقامات سابق و اعضای خانواده آنها، هشدارهای شخصی افبیآی در مورد تهدیدات جدید از سوی جمهوری اسلامی، بحثهای پرتنش و فزاینده درباره چگونگی محافظت از افراد در میان توطئههای مداوم، و تلاش عوامل مظنون ایرانی برای تعقیب یک مقام آمریکایی در طول سفر به خارج از کشور، را شرح دادند.
بسیاری از کسانی که با پولیتیکو صحبت کردهاند استدلال میکنند که دولت ایالات متحده همچنان در حال مقابله با تهدیدهای جمهوری اسلامی است و هنوز راه پایداری برای محافظت از همه کسانی که در معرض خطر هستند پیدا نکرده است و این موضوع این فرصت را به تهران میدهد تا تهدیدهای خود را عملی کند.
مگان ریس، مشاور سابق سیاست امنیت ملی میت رامنی، سناتور جمهوریخواه از یوتا، که در کنگره روی تهدیدهای جمهوری اسلامی کار میکرد، به پولیتیکو گفت:« شماری از افرادی که احتمالا اهداف بسیار مهمی در نظر گرفته میشدند تقریبا هیچ حمایتی دریافت نمیکردند.»
قانونگذاران اخیرا بودجه بیشتری برای کمک به وزارتخانههای دفاع و امور خارجه برای محافظت بیسابقه از برخی از مقامات سابق اختصاص داده اند. تهدید جمهوری اسلامی برای کشتن این افراد سالانه نزدیک به ۱۵۰ میلیون دلار برای دولت فدرال هزینه دارد.
اما به نوشته پولیتیکو، مقامات سابق شورای امنیت ملی که برخی میگویند در فهرست ترورهای جمهوری اسلامی قرار دارند، عمدتا به تنهایی کار میکنند. آنها معتقدند بهدلیل آنکه برای کاخ سفید کار میکردند،سرویس مخفی باید از آنها محافظت کند؛ کاری که در گذشته و یا در حال حاضر صورت نگرفته و نمیگیرد.
به نوشته این نشریه، برخی از این مقامات اکنون سالانه صدها هزار دالار برای تامین امنیت خود و خانوادههایشان هزینه می کنند.
سرویس مخفی از پاسخ دادن به پولیتیکو در این زمینه خودداری کرده است.
شان ساوت، سخنگوی شورای امنیت ملی، گفت که دولت بایدن تهدیدهای جمهوری اسلامی را «موضوع امنیت ملی و داخلی با بالاترین اولویت» میداند. ساوت همچنین گفت که جمهوری اسلامی در صورت حمله به هر یک از شهروندان آمریکایی، از جمله کسانی که به دولت خدمت کردهاند، با «عواقب شدیدی» روبهرو خواهد شد.
حتی ترور یک مقام کمتر از رییسجمهوری سابق میتواند دو کشور را وارد بحرانی جدی کند. جیم همیز، نماینده دموکرات مجلس نمایندگان آمریکا گفت: «دولت آمریکا چنین اقدامی را بهعنوان یک اقدام جنگی در نظر میگیرد. در حال حاضر من نمیدانم که واکنش ما به چنین کاری چه خواهد بود، اما میدانم که آن روز، روز خوشایندی برای رژیم ایران نخواهد بود.»
"ایالات متحده آن را به عنوان یک اقدام جنگی در نظر می گیرد،" نماینده جیم هیمز (D-Conn.) ، عضو ارشد کمیته اطلاعات مجلس نمایندگان گفت. اکنون، من نمی دانم که چگونه به آن واکنش نشان خواهیم داد، اما روز خوشایندی برای رژیم ایران نخواهد بود.»
قمار کشتن سلیمانی
به نوشته پولیتیکو، دولت ترامپ میدانست که کشته شدن سلیمانی خطر انتقامی تلخ را به همراه دارد. سلیمانی بهعنوان فرمانده نیروی قدس، بازوی شبه نظامی جمهوری اسلامی، معمار جنگهای نیابتی تهران در سراسر خاورمیانه بود. او همچنین یکی از معتمدان نزدیک علی خامنهای، رهبر و قدرتمندترین فرد جمهوری اسلامی، بود.
علی واعظ، کارشناس امور ایران در گروه بین المللی بحران، به پولیتیکو گفته است: «سلیمانی تقریبا مانند پسر رهبر بود.»
پنتاگون در دوران ترامپ به این نتیجه رسید که قاسم سلیمانی مسئول مرگ یا معلول کردن هزاران آمریکایی در طول جنگ آمریکا در عراق بوده است. در این گزارش گفته شده بود که حمله پهپادی دولت ترامپ به او و ۹ شبه نظامی دیگر مورد حمایت جمهوری اسلامی، «برنامههای فعال» برای کشتار بیشتر آمریکاییها را متوقف کرد.
علی واعظ این حمله را نقض استثنایی حاکمیت جمهوری اسلامی توصیف کرده است.
در حالی که ایالات متحده نیروی قدس را یک سازمان تروریستی میداند، در داخل جمهوری از این نیرو بهعنوان بخشی رسمی از نیروهای مسلح جمهوری اسلامی یاد میشود. واعظ گفت: «از دیدگاه آنها، شما نمیتوانید اجازه دهید که قتل ارشدترین فرمانده نظامیتان بدون مجازات بماند.»
علیرغم ترس از شروع یک جنگ تمامعیار، پاسخ فوری جمهوری اسلامی به این حمله نسبتا آرام بود: حمله موشکی بالستیک به نیروهای آمریکایی مستقر در عراق که نتوانست حتی یک سرباز آمریکایی را بکشد.
این امر باعث شد که ترامپ و بسیاری از کسانی که از این حمله حمایت میکردند، به این نتیجه برسند که پیروز شدهاند و جمهوری اسلامی عقبنشینی کرده است، اما نیروهای نیابتی حکومت ایران تا ماهها پس از آن به حملات راکتی و پهپادی به نیروهای آمریکایی در عراق ادامه دادند و در یک مقطع تا آنجا پیش رفتند که مایک پمپئو، وزیر امور خارجه وقت، تهدید کرد که سفارت آمریکا را در بغداد خواهد بست.
به نوشته پولیتیکو، در همان زمان، جمهوری اسلامی اسلامی شروع به زمینهسازی برای تعقیب و هدف قرار دادن برخی از مقامات ارشد دولت ترامپ کرد.
بسیاری به پولیتیکو گفتند که سازمانهای اطلاعاتی آمریکا از قبل این را پیشبینی نکرده بودند که رژیم ایران به تلافی حمله به قاسم سلیمانی در صدد برآیند که یک مقام آمریکایی را ترور کنند.
اما جاسوسان ایالات متحده ارزیابی کردند که جمهوری اسلامی تقریبا بلافاصله پس از حمله به سلیمانی عزم خود را برای برداشتن این گام خارقالعاده جزم کرد .
با گذشت زمان، این تهدیدها کمتر ظریف شدند.
خامنهای نزدیک به یک سال بعد از کشته شدن سلیمانی، در آذر ۱۳۹۹ در حساب کاربری خود در شبکههای اجتماعی نوشت: «کسانی که دستور قتل سردار سلیمانی را دادند و همچنین کسانی که این کار را انجام دادند باید مجازات شوند. این انتقام قطعا در زمان مناسب گرفته خواهد شد.»
«فتوای مادام العمر»
بسیاری از کسانی که با پولیتیکو صحبت کردند، هشدار دادند که جمهوری اسلامی فاقد تیمهای ضربت پیچیده است و احتمالا نمیتواند به کسی که به خوبی از او دفاع میشود در داخل ایالات متحده ضربه بزند.
اما دو تلاش برای ترور ترامپ در تابستان امسال، پرسشهایی را در مورد توانایی دولت برای محافظت از مقامات ارشد سابق خود مطرح کرده است. برخی استدلال میکنند که ماشین دولت ایالات متحده فقط به آرامی در حال تطبیق با یک تهدید موذیانه جدید از سوی یک کشور خارجی است.
یک مقام ارشد سابق دولت ترامپ که از جزییات کشته شدن سلیمانی مطلع است، گفت: «این امری تاریخی و متفاوت و جدید است. پیش از این هرگز پیش نیامده بود که یکی از مقامات ارشد سابق امنیت ملی، یا یک عضو کابینه، آشکارا به این شکل از سوی یک دشمن خارجی تهدید شوند.»
کسانی که با پولیتیکو صحبت کردند، از جمله برخی از آنها که بهطور مستقیم از سوی حکومت ایران تهدید شدهاند، از تلاشهای تقریبا مداوم جمهوری اسلامی برای تحت نظر قرار دادن چند مقام سابق دولتی سخن گفتند که از جمله شامل کوشش برای مطلع شدن از برنامههای سفر و روزانه این افراد میشود. این پیگرد و نظارت عمدتا به صورت آنلاین صورت میگیرد اما صرفا محدود به آن نیست.
افبیآی برای کسانی که تهدید شدهاند جلسات توجیهی جداگانه گذاشته تا هم آنها را از تهدیدات آگاه کند و هم به آنها برای حفاظت از خود آموزش دهد.
یک مقام سابق پنتاگون گفت: «ایرانیها خوب نیستند، اما بسیار مشتاق هستند. و البته، آنها فقط باید یک بار خوش شانس باشند.»
با این حال، مشخص نیست که جمهوری اسلامی چه زمانی و چگونه ممکن است انتقام خود را بگیرد.
چهار نفر که با پولیتیکو صحبت کردند، سلمان رشدی، نویسنده برنده جایزه نوبل را مثال زدند. ۳۴ سال پس از آنکه رهبر سابق جمهوری اسلامی فتوای قتل رشدی را به خاطر رمانی که گفته شد در آن به پیامبر اسلام توهین شده، صادر کرد، یک قاتل احتمالی در مراسمی در نیویورک ۱۵ ضربه چاقو به او زد و باعث نابینایی یک چشم او شد.
یکی از مقامات ارشد سابق امنیت ملی، چنین فتواهایی را «مادامالعمر» مینامد.
فهرست بلند بالا و هزینههای سنگین
با گذشت بیش از چهار سال از کشتن قاسم سلیمانی، سایه این تصمیم هنوز بر دستگاه امنیت ملی در واشینگتن سایه افکنده است. علاوه بر ترامپ که بهعنوان رییسجمهوری سابق از حمایت سرویس مخفی برخوردار است، به گفته افرادی که با پولیتیکو صحبت کردند، حداقل هفت ژنرال سابق، دیپلماتها و مشاوران غیرنظامی از کاخ سفید حفاظت و جزییات امنیتی دولتی دریافت میکنند.
پولیتیکو نوشته است که علاوه بر ترامپ، مارک اسپر وزیر سابق دفاع، مارک میلی، رئیس سابق ستاد مشترک ارتش؛ پل ناکاسون رییس پیشین آژانس امنیت ملی NSA و فرماندهی سایبری ایالات متحده. کنت مک کنزی رئیس سابق فرماندهی مرکزی ایالات متحده، مایک پمپئو وزیر پیشین امور خارجه، و برایان هوک، نماینده ویژه وزارت امور خارجه در امور ایران از جمله کسانی هستند که در فهرست تهدیدهای مستقیم جمهوری اسلامی قرار دارند و دولت فدرال از آنها محافظت میکند.
جمهوری اسلامی همچنین تحریمهای مالی عمدتا نمادینی را بر فهرست گستردهتری متشکل از بیش از ۵۰ مقام سابق دولت ترامپ،اعمال و و برای دستگیری آنها «اعلان قرمز» اینترپل صادر کرده است.
برخی بر این باورند که این تهدید برای زیرمجموعه ای از مقاماتی که تصاویر آنها در کنار تصویر ترامپ در یک ویدیو تبلیغاتی از یک حساب کاربری مرتبط با سپاه پاسداران در دی ماه ۱۴۰۱ در شبکههای اجتماعی منتشر شد، قابل توجه است. در این ویدیو وعده انتقام «عاملان شهادت سردار سلیمانی» داده شده بود.
دو تن از مقاماتی که در آن ویدیو دیده می شود در دولت باقی ماندهاند و سه نفر از آنها بازنشسته شدهاند، اما از جمله کسانی هستند که اکنون خدمات حفاظتی و امنیتی را دریافت می کنند. آنها به پولیتیکو گفتند که چهار نفر باقیمانده از حمایت دولتی برخوردار نیستند، با آنکه در این ویدیو مشخص شدهاند و حداقل دو بار هشدار افبیآی در مورد تهدیدهای جمهوری اسلامی را دریافت کردهاند. هر چهار نفر در شورای امنیت ملی آمریکا کار میکردند.
اکثر مقاماتی که از حمایت دولتی برخوردار هستند، در وزارتخانههای دفاع و امور خارجه کار میکردند. هر دو وزارتخانه در سالهای اخیر بودجه بیشتری از کنگره دریافت کردهاند تا توانایی خود را برای جلوگیری از توطئههای ترور جمهوری اسلامی افزایش دهند.
قانونگذاران اخیرا ۴۰ میلیون دلار به وزارت امور خارجه دادهاند تا آن را صرف محافظت از مایک پمپئو و برایان هوک کند. کنگره سال گذشته نیز توانایی پنتاگون را برای بازپرداخت به مقامات سابق که نیاز به حفاظت دارند یا تمدید آن تا زمانی که تهدید فعال وجود دارد، افزایش داد. یکی از دستیاران کنگره تخمین زد که اقدامات سالی ۱۰۰ میلیون دلار هزینه دارد.
برخی استدلال میکنند که جمهوری اسلامی فقط به کشتن کسی که او را معادل سلیمانی میدانند، راضی می شود و هر مقامی که تهدید شده است نباید از جان خود بترسد.
پولیتیکو عدم حمایت از مقامات سابق شورای امنیت ملی را بهویژه نگرانکننده دانسته و نوشته است مقامات سابق کاخ سفید برخی از نزدیکترین برخوردها را با تهران داشتهاند.
علنیترین و اولین نشانه از تمایل جمهوری اسلامی برای کشتن یک مقام سابق دولت ترامپ زمانی دیده شد که طرحی برای کشتن جان بولتون، مشاور سابق امنیت ملی ترامپ برملا شد. بولتون قبل از حمله به قاسم سلیمانی سمت خود را ترک کرده بود. با این حال،او یکی از صریحترین سیاستگذاران ایالات متحده در مورد نیاز به اتخاذ موضع سخت در قبال جمهوری اسلامی بوده است و اغلب در رسانهها مواضعی تهاجمی را علیه حکومت ایران مطرح میکند.
دولت بایدن در دسامبر ۲۰۲۱ ارائه خدمات حفاظتی و امنیتی سرویس مخفی به بولتون را تمدید کرد. اما به نوشته پولیتیکو تقریبا خیلی دیر شده بود.
بر اساس یک شکایت کیفری که بعدا توسط وزارت دادگستری ارائه شد، یکی از اعضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در اوایل نوامبر همان سال، زمانی که بولتون هنوز از تدابیر امنیتی دولتی برخوردار نبود، شروع به جستو جو برای یافتن کسانی شده بود که بولتون را در خاک آمریکا بکشند.
رابرت او برایان، مشاور امنیت ملی ترامپ در زمان حمله به قاسم سلیمانی، در ژوئن ۲۰۲۲ برای دریافت جایزهای از دولت فرانسه به پاریس سفر کرد. به گفته یک مامور سابق سرویس مخفی و دو فرد آشنا با این موضوع، سرویس مخفی که در آن زمان برای محافظت از او برایان تعیین شده بود، دو فرد خاورمیانهای را مشاهده کرد که هر حرکت او برایان را در پاریس دنبال میکردند.
آخرین باری که آنها این دو مرد را دیدند، واکنش نشان دادند و او برایان را از جلسهای در هتل ریتز بیرون کشیدند و او را به اتاق هتل خود بازگرداندند.
مشخص نیست که آیا تهدیدها علیه او برایان از آن زمان کاهش یافته است یا خیر، اما او دیگر از حمایت دولت برخوردار نیست و این امر با انتقادهایی از جمله از سوی مایک ترنر، رییس جمهوریخواه کمیته اطلاعات مجلس نمایندگان، مواجه شده است.
افزایش تهدیدها علیه ترامپ
پولیتیکو در ادامه گزارش خود نوشته است که برخی استدلال می کنند خطر جمهوری اسلامی برای ترامپ نیز در حال افزایش است.
وزارت دادگستری گفته است که در ماه ژوئیه امسال، افبیآی یک عامل ایرانی را دستگیر کرد که در تلاش برای ترتیب دادن ترور «یک فرد سیاسی» به تلافی مرگ قاسم سلیمانی وارد ایالات متحده شده است. این فرد، یک شهروند پاکستانی است که با سپاه در تماس بوده است.
مارکو روبیو، سناتور جمهوریخواه و عضو ارشد کمیته اطلاعات سنا، در بیانیهای گفت: «شکی نیست که تهدید رژیم ایران برای هدف قرار دادن ترامپ واقعیتر از همیشه است.»
روز جمعه، ۲۰ مهر، کارزار انتخاباتی ترامپ با توجه به تهدید ترور از سوی جمهوری اسلامی، خواستار پرواز هواپیماهای نظامی و اعمال محدودیت های پروازی در اطراف تجمعات و اقامتگاههای او و افزایش سایر تدابیر امنیتی و حفاظتی شد.
ساوت، سخنگوی شورای امنیت ملی، گفت: «جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا، به سرویس مخفی ایالات متحده دستور داده است که باید همه منابع، تواناییها و اقدامات حفاظتی مورد نیاز برای محافظت از رییسجمهوری پیشین به کار گرفته شود.»
دولت بایدن می گوید همچنین به تهران هشدار داده است که از هرگونه توطئه علیه ترامپ و مقامات سابق ایالات متحده دست بردارد.
پولیتیکو، در ادامه گزارش خود به کسانی مثل او برایان پرداخته که از خدمات حفاظتی و امنیتی دولتی برخوردار نیستند و سالانه خود باید صدها هزار دلار خرج تامین امنیت خود و خانوادههایشان کنند.