مهدی محمودیان، زندانی سیاسی پیشین، خبر داد در پی اعتراض زندانیان بند زنان زندان اوین به اعدام رضا رسایی و هجوم گارد حفاظت به بند زنان، تعدادی از زندانیان مجروح و به بهداری منتقل شدهاند. او اضافه کرد «با توجه به قعطی تماسهای تلفنی از حال زندانیان این بند خبری در دست نیست.»
فرمانده نیروهای دفاع هوایی اسرائیل در فاصله سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۸ به ایراناینترنشنال گفت که تهدید کنونی جنگ با ایران، از زمانی که جمهوری اسلامی در ماه آوریل اولین حمله مستقیم خود را به اسرائیل انجام داد، متفاوت است. زویکا هیموویچ معتقد است اینبار حزبالله نقشی حیاتی خواهد داشت.
نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی شامل حزبالله در جنوب لبنان و حوثیها در یمن، در سناریوی ۱۳ آوریل که جمهوری اسلامی پهپادهای انفجاری و موشکهایش را به سمت اسرائیل شلیک کرد، نقش نداشتند.
این حمله پس از چندین سال جنگ پنهان بین دو کشور به وقوع پیوست.
حمله جمهوری اسلامی به اسرائیل کمتر از دو هفته پس از حمله اسرائیل به سوریه انجام شد که در جریان آن دو فرمانده ارشد سپاه قدس، زیرمجموعه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در یک ساختمان کنسولگری ایران کشته شدند.
احتمال وقوع جنگ پس از کشته شدن اسماعیل هنیه، رییس دفتر سیاسی حماس که برای شرکت در مراسم تحلیف مسعود پزشکیان، رییسجمهوری جدید ایران در تهران بود، افزایش یافت.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، چهارشنبه ۱۰ مرداد وعده گرفتن انتقام از اسرائیل داد.
سپاه پاسداران هم اعلام کرد انتقام کشته شدن هنیه را خواهد گرفت.
ژنرال زویکا هیموویچ، رییس سابق شاخه دفاع هوایی اسرائیل معتقد است اینبار حزبالله لبنان نقشی حیاتی در انتقام جمهوری اسلامی خواهد داشت.
او گفت جز انتقام جمهوری اسلامی برای کشتن هنیه، هیچ وضعیت دیگری را نمیتوان متصور شد.
تهران این ترور را به اسرائیل نسبت داده است و اسرائیل تاکنون هیچ تایید یا تکذیبی در مورد هر گونه دخالت در آن نکرده است.
هیموویچ به ایراناینترنشنال گفت هنوز سوالات زیادی وجود دارند که پاسخشان تعیین میکند آیا جنگ تمامعیار رخ خواهد داد یا خیر.
اولین سوال این است که آیا جمهوری اسلامی به مرکز اسرائیل مانند تلآویو حمله خواهد کرد یا این که حملات به شمال، نزدیک شهر حیفا محدود خواهد شد؟
سوال دوم این است که آیا تهران از موشکهای دقیق و نقطهزن استفاده خواهد کرد یا به سلاحهای ساده متوسل خواهد شد؟
سومین سوال این است که آیا جمهوری اسلامی تمام راکتها را همزمان شلیک خواهد کرد؟
هیموویچ که سامانه گنبد آهنین در دوران فرماندهی او عملیاتی شد، گفت: «همه تحت فشار هستند؛ عمدتا غیر نظامیان و نیروهای نظامی که در مرز در آمادهباش کامل هستند. ارتش، نیروی دریایی، نیروی هوایی نیز همینطور. ما منتظر هستیم. منتظر چه چیزی؟ این یک سوال یک میلیون دلاری است.»
این که جمهوری اسلامی چه زمانی عمل خواهد کرد و تا چه حدی ممکن است پیش برود مشخص نیست و مردم در منطقه منتظرند.
به گفته هیموویچ، حمله «فوری» میتواند در کمتر از ۴۸ ساعت یا در روزهای آینده رخ دهد.
بعدازظهر دوشنبه ۱۵ مرداد، جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا و کامالا هریس، معاون او با تیم امنیت ملی در اتاق وضعیت کاخ سفید ملاقات کردند.
سخنگوی پنتاگون گزارش داد آمریکا تاکنون هیچ حرکت خاصی در ایران که نشاندهنده حملات احتمالی به اسرائیل در ساعات آینده باشد، مشاهده نکرده است.
پس از این که چندین نیروی آمریکایی در حمله راکتی به پایگاه عینالاسد در عراق مجروح شدند، آمریکا وعده پاسخ داد.
صابرین نیوز وابسته به سپاه پاسداران، اعلام کرد شبهنظامیان مورد حمایت جمهوری اسلامی پشت این حمله بودهاند.
به گزارش بلومبرگ، اعضای گروه جی-۷ به جمهوری اسلامی نزدیک شدهاند تا انتقامش را به حداقل برسانند و از وقوع یک درگیری منطقهای مخربتر جلوگیری کنند.
این فرمانده سابق اسرائیلی گفت این که اسرائیل چگونه به انتقام جمهوری اسلامی پاسخ خواهد داد، کاملا بستگی به نحوه و ماهیت حمله تهران دارد،.
در مصاحبهای اختصاصی با ایراناینترنشنال، دیوید پترائوس، رییس سابق سیآیای و فرمانده پیشین ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) گفت که ایران و اسرائیل با توجه به ترس از ویرانیهایی که میتواند برای هر دو طرف ایجاد شود، تلاش خواهند کرد از یک جنگ تمامعیار جلوگیری کنند.
پترائوس به ایراناینترنشنال گفت: «من فکر میکنم [جمهوری اسلامی] باید پاسخ دهد. این یک ضربه عظیم به حیثیت ایران است. این یک شکست بزرگ اطلاعاتی و امنیتی است. بنابراین، آنها باید پاسخ دهند. اما من فکر نمیکنم که آنها بخواهند وارد یک جنگ واقعی مستقیم با اسرائیل شوند. و صادقانه بگویم، من فکر نمیکنم که اسرائیل هم بخواهد وارد یک جنگ کامل با حزبالله یا ایران شود.»
هیموویچ گفت حمله تلافیجویانه اسرائیل در آوریل پیامی قوی به جمهوری اسلامی فرستاد اما ممکن است «کافی نبوده» باشد.
او گفت حمله به سیستم راداری پیشرفته در اصفهان، چند روز پس از این که تهران بیش از ۳۰۰ پهپاد و موشک به سمت اسرائیل شلیک کرد، نشان داد توان دفاعی ایران نمیتواند با قدرت نظامی اسرائیل برابری کند.
هیموویچ گفت: «پس از پاسخ اسرائیل در ماه آوریل، رژیم جمهوری اسلامی دقیقا فهمید که قابلیتهای اسرائیل چیست.»
به گفته هیموویچ، اهداف استراتژیک اسرائیل شامل بازگرداندن گروگانها و جنگ با حماس است و بنابراین برای هر جنگ منطقهای بزرگتر، برنامههای کوتاه و بلند مدت دولت باید در نظر گرفته شود.
هیموویچ با اشاره به جبهههای چندگانه جنگ اسرائیل در غزه، لبنان، سوریه، کرانه باختری، عراق، یمن و جمهوری اسلامی گفت: «این بسیار پیچیده است. من فکر میکنم که در کوتاهمدت، ما باید جنگ چند جبههای را که با آن درگیر هستیم به پایان برسانیم.»
ورود به جنگ با جمهوری اسلامی میتواند توجه را به سوی یک درگیری منطقهای گستردهتر جلب کند.
این مقام ارشد نظامی سابق اسرائیل در پایان گفت: «در بلندمدت، من فکر میکنم ما باید بر دیدگاه و توانمندیهای هستهای جمهوری اسلامی تمرکز کنیم و یک ائتلاف قوی و باثبات به رهبری آمریکا و همچنین کشورهای سنی عرب علیه جمهوری اسلامی بسازیم.»
اعدام رضا رسایی، جوان ۳۴ ساله در صبح روز سه شنبه ۱۶ مرداد موجی از خشم و عصبانیت را در بسیاری از شهروندان ایرانی و کاربران فضای مجازی برانگیخته است. رضا رسایی، به اتهام کشتن یکی از نیروهای سپاه پاسداران در روز ۲۷ آبان ۱۴۰۱ در شهرستان صحنه کرمانشاه بازداشت شده بود.
او درنهایت به اتهام «قتل عمد» نادر بیرامی، رییس اطلاعات سپاه پاسداران شهر صحنه، به اعدام (قصاص نفس) محکوم و بامداد روز سهشنبه ۱۶ مرداد کشته شد.
پیشتر سازمان عفو بینالملل روز ۱۲ اردیبهشت امسال با انتشار نامهای سرگشاده خطاب به غلامحسین محسنی اژهای، رییس قوه قضاییه جمهوری اسلامی هشدار داد همه راههای حقوقی ممکن برای لغو حکم اعدام این معترض بازداشتشده در جریان خیزش انقلابی «زن، زندگی، آزادی» بیجواب مانده و او ممکن است هر لحظه اعدام شود.
بر اساس این نامه، رسایی تحت شکنجههایی از جمله کتک، شوک الکتریکی، خفهسازی و خشونت جنسی مجبور به اعتراف اجباری شد.
فاطمه حیدری، از اعضای خانوادههای دادخواه، گفت ماموران امنیتی ساعت دو صبح سه شنبه، ۱۶ مرداد مقابل در خانه پدری رضا دوربین نصب کردند و به خانوادهاش اطلاع میدهند که رضا اعدام شده! به گفته حیدری خانواده رسایی پیش از اجرای حکم اعدام فرزندشان، امکان ملاقات با او را پیدا نکردند.
رضا رسایی، که پیرو آیین یارسان بود به اتهام کشتن یکی از نیروهای سپاه پاسداران در روز ۲۷ آبان ۱۴۰۱ در شهرستان صحنه کرمانشاه بازداشت شده بود.
شیرین عبادی، برنده نوبل صلح در خصوص اعدام رضا رسایی، معترض اهل کرمانشاه نوشت که رضا رسایی بیگناه بود. او تاکید کرد که توقف اعدام مخالفان، بهبود زندگی مردم و تحقق دادخواهی، بدون سرنگونی جمهوری اسلامی ناممکن است.
نگار کورکور، خواهر مجاهد کورکور، معترض محکوم به اعدام با اشاره به اجرای حکم اعدام رضا رسایی، در شبکه ایکس نوشت: «رضا رسایی را در سکوت و بیخبری اعدام کردند، نگذارید درسکوت خبری بلایی بر سر برادر من هم بیاورند»
معصومه احمدی، مادر محمد قبادلو، معترض اعدام شده در جریان خیزش انقلابی، عکس رضا رسایی و مادرش را منتشر کرد و نوشت: «ما مادران ایران هر روز شال سفید بر دست به استقبال مادر دادخواه دیگری میرویم که فرزندش را فدای این خاک کرده و با غمهای به دوش نشستهمان غمخوار همدیگر خواهیم شد.»
آتنا دائمی، فعال مدنی، در شبکه ایکس نوشت جمهوری اسلامی اثبات کرده است که هر زمان از انتقام سخت گفتند و نوشتند، بیشتر از هر چیز باید نگران جان شهروندان و زندانیانِ ایران بود.
او اعدام رسایی را پاسخ جمهوری اسلامی به کارزار سراسری مخالفت با اعدام توصیف کرد و نوشت: «۲۸ هفته است که هر سهشنبه زندانیان با باورها و عقاید گوناگون، با تنها سلاح خویش یعنی اعتصاب غذا در برابر مجازات اعدام ایستادهاند و هر هفته زندانیان زندانهای بیشتری به این کارزار پیوستند.»
مسیح علینژاد، روزنامه نگار و فعال سیاسی، در شبکه اجتماعی ایکس با اشاره به اعدام رضا رسایی نوشت رژیم شروع به اعدام معترضان و زندانیان کرده و ایرانیان خشمگین هستند.
او با تاکید بر اینکه فریادهای خانوادههای زندانیان بی گناه برای عدالت باید شنیده شود و برای نجات جان آنها اقدام فوری لازم است از جامعه بین المللی و رسانهها خواست که صدای خانوادههای این زندانیان بی گناه را که در انتظار اعدام هستند، تقویت کنند.
جمشید برزگر، روزنامهنگار و تحلیلگر سیاسی، هم با محکوم کردن قتل حکومتی رضا رسایی و ادامه کشتار شهروندان ایرانی در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت:« تا حکومت تبهکار اسلامی برجاست کشتار ایرانیان متوقف نخواهد شد. تا زمانی که سرنگونی جمهوری اسلامی و گذار از هر شکل استبدادی که تاریخ ما را رقم زده، به فصل مشترک ما با حفظ تمام تنوع و رنگارنگی جامعهمان بدل نشود، هر روز باید سوگوار جانی عزیز باشیم.»
حسین رزاق، فعال سیاسی و زندانی سیاسی سابق هم در این مورد نوشت: «چهارپایههای انتقام سخت از مردم هر روز برپاست…»
مجتبی نجفی، تحلیلگر و استاد علوم ارتباطات هم نوشت که فضای جنگی، بهترین فضا برای جمهوری اسلامی است تا سیاست حذف و اعدام را پیش ببرد. نجفی نوشت :«دیشب که همگی نگران جنگ بودیم یک معترض دیگر را اعدام کردند. گمان نکنید جمهوری اسلامی از این فضای امنیتی جنگی بدش می آید، بهترین فضای تنفس، برای تداوم سلطه و حذف است.»
همزمان سازمان حقوق بشر ایران از جامعهجهانی خواست تا در قبال کشتار زندانیان توسط جمهوری اسلامی واکنش نشان دهند. محمود امیریمقدم، مدیر این سازمان در این خصوص گفت: «مردم ایران مهمترین تهدید علیه رژیم جمهوریاسلامی محسوب میشوند. جامعه جهانی نباید اجازه دهد تا رهبران جمهوریاسلامی با سوءاستفاده از توجه جامعهجهانی به تنش میان ایران و اسرائیل، دست به کشتار دستهجمعی زندانیان و تشدید فضای خفقان در داخل کشور بزنند.»
پیشتر اخباری از فشار نهادهای امنیتی بر اعضای خانواده او منتشر شده بود.
ایران اینترنشنال در اردیبهشت سال جاری در گفتوگو با دو منبع نزدیک به خانواده رضا رسایی که در جریان دستگیری و محاکمه او قرار داشتند، روایت جدیدی را از نواقص قانونی فاحش، پروندهسازی، شکنجه و اعترافگیری اجباری برای متهم کردن او ارائه داد.
شهرداری تهران سالهاست از مافیای زباله میگوید و پای این مافیا به سریالهای تلویزیونی هم باز شده است. سوءاستفاده از کودکان کار بهانه پرداختن به موضوع است اما پیمانکاران شهرداری از این کودکان حق حساب میگیرند. زیبایی شهر، کودکان کار یا سه هزار میلیارد زباله تهران؛ مساله کدام است؟
عبدالمجید رحمانی، دبیر مرکز رصد، پایش و مدیریت آسیبهای اجتماعی کلانشهر تهران، گفت: «برخورد با افراد زبالهگرد در دستور کار قرار گرفته است و با آنها برخورد میشود.»
به گزارش خبرگزاری ایلنا، رحمانی درباره طرح ساماندهی آسیبهای اجتماعی و تمدید سه ماهه دستور قضایی برای اجرای این طرح گفت: «اقدامات ما در این طرح در حوزه زبالهگردی است. ما با دستگاههایی که در شهرداری تهران در این زمینه مسئولیتی بر عهده داشتند از جمله معاونت خدمات شهری، سازمان مدیریت پسماند، شرکت شهربان حریمبان و شرکت ساماندهی مشاغل اقداماتمان را ادامه میدهیم و کاری که از حوالی عید در این زمینه شروع شده است، همچنان ادامه دارد.»
این مقام شهرداری تهران درباره «زبالهگردهای غیر ایرانی» گفت: «اگر افراد زبالهگرد از اتباع باشند با هماهنگی اداره کل اتباع و سازمان خدمات اجتماعی شهرداری تهران این افراد به مرکز غربال اعزام شده و در آنجا تعیین تکلیف میشوند.»
دبیر مرکز رصد، پایش و مدیریت آسیبهای اجتماعی کلانشهر تهران، وابسته به شهرداری تهران در پاسخ به این سوال که در دورهای که ساماندهی صورت گرفته است چه تعداد از اتباع شناسایی و به اداره کل امور اتباع و مهاجران تحویل داده شدهاند، گفت: «در مرحله گذشته حدود هزار و ۲۰۰ نفر از اتباع را شناسایی و تعیین تکلیف کردیم.»
رقابت بر سر سه هزار میلیارد تومان زباله تهران
موضوع برخورد با زبالهگردان پایتخت تازگی ندارد. سالهاست که شهرداری تهران به دنبال در اختیار گرفتن زبالههای شهر است. مقامات شهرداری از «مافیای زباله» میگویند اما این مافیا هرگز معرفی نشده است.
دامنه افسانه مافیای زباله به آثار هنری هم کشیده شده است؛ از جمله در سریال تلویزیونی «عروس تاریکی» در سال ۱۳۹۸ و سریال شبکه خانگی «یاغی» در سال ۱۴۰۱.
شهرداری تهران با وجود سالها تلاش نتوانسته است دست آنچه را مافیای زباله مینامد از سفره زبالههای پایتخت کوتاه کند. سفرهای که به گفته رضا محمدی، مدیرعامل سازمان مدیریت پسماند شهرداری تهران، ارزش آن سالانه سه هزار میلیارد تومان است.
او بهمن ماه ۱۴۰۲ گفت: «مافیای زباله گرچه به هیچ جا وصل نیست اما دغدغه برخورد انتظامی ندارد.»
محمدی درباره تلاش شهرداری برای در اختیار گرفتن بازار زباله تهران گفت: «برای اینکه اقتصاد این بستر را به هم بزنیم باید تعدد قراردادها و پیمانکاران را اصلاح میکردیم. ما یک پیمانکار را برای پاسخگویی درباره همه پیمانکاران، از طریق مناقصه تعیین کردیم تا مجموعه را هدایت کند و امروز کلا ۱۴ پیمانکار کلان داریم.»
درآمد ۳۰ میلیونی از هر زبالهگرد
محمدی اردیبهشت امسال با اشاره به درآمد ۳۰ میلیون تومانی ماهانه مافیای زباله از هر زبالهگرد گفت: «تا پیش از اجرای قراردادهای جدید حدود شش هزار زبالهگرد داشتیم که در حال حاضر به حدود هزار زبالهگرد کاهش پیدا کرده است.»
به گزارش خبرگزاری ایسنا، محمدی در نشست خبری ۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۳ گفت: «یکهزار و ۵۰۰ تن زباله خشک وجود دارد که متاسفانه به دست مافیای زباله میافتاد. از طریق بهکارگیری "کولی کتفیها" این زباله را از مخازن جمعآوری میکردند و چهره شهر را به هم میزدند.»
سود مالی شهرداری تهران و پیمانکاران تفکیک زباله یک وجه ماجراست اما سوی دیگر مساله زبالهگردی در تهران، استفاده سایتهای تفکیک زباله از کودکان و معتادان به مواد مخدر است.
استفاده از این افراد به خصوص کودکان، راهحلی آسان برای کارفرمایان است تا نیروهای زبالهگرد آنها بازداشت نشوند.
موضوع کودکان زبالهگرد، علاوه بر تهران به کلانشهرهای دیگر هم سرایت کرده است.
مهر ماه سال گذشته، غلامعباس ترکی، معاون دادستان کل کشور از اجرای طرحی برای ساماندهی کودکان زبالهگرد خبر داد.
هر چند شهرداری تهران میگوید هدفش از انعقاد قرارداد با پیمانکاران، مقابله با مافیای زبالهگردی است اما به نظر میرسد قراردادها تنها یک واسطه به نام «پیمانکار» به بازار زباله تهران اضافه کردند.
سال ۱۴۰۲، وبسایت جماران گزارشی با موضوع زبالهگردی کودکان و نوجوانان در تهران منتشر کرد.
این گزارش به نقل از نوجوان زبالهگردی نوشت: «من و دیگر زبالهگردان ماهانه ۱۰ میلیون تومان به پیمانکار منطقه پرداخت میکنیم تا بتوانیم در سطح منطقه آزادانه پسماند خشک جمع کنیم. این ۱۰ میلیون تومانی که به پیمانکار میدهیم، مجوز برداشت زباله خشک از سطلهای زباله منطقه است.»
در حالی که انتظار میرود ایران به اسرائیل حمله کند، ژنرال دیوید پترائوس، رییس سابق سازمان سیا و فرمانده سابق سنتکام، در مصاحبهای اختصاصی به ایراناینترنشنال گفت، جمهوری اسلامی و اسرائیل به دلیل تخریب وسیع ناشی از یک جنگ گسترده، سعی خواهند کرد از جنگی تمامعیار پرهیز کنند.
تنش و جنگ پنهان بین دو کشور، از هفته گذشته و با کشتهشدن اسماعیل هنیه، رییس دفتر سیاسی حماس، در تهران شدت گرفت. مقامات جمهوری اسلامی از جمله علی خامنهای، وعده دادهاند انتقام سختی خواهند گرفت که بسیاری معتقدند به زودی اتفاق خواهد افتاد.
پترائوس به ایراناینترنشنال گفت: «من فکر میکنم [ایرانیها] باید پاسخ دهند، این یک ضربه عظیم به حیثیت ایران است ... یک شکست بزرگ اطلاعاتی و یک شکست امنیتی است. بنابراین، آنها باید پاسخ دهند. اما من فکر نمیکنم ایران بخواهد وارد یک جنگ واقعی مستقیم و متقابل با اسرائیل شود و صادقانه بگویم، من فکر نمیکنم که اسرائیل هم بخواهد وارد یک جنگ کامل با حزبالله یا با ایران شود. من فکر نمیکنم آنها بخواهند وارد چنین جنگی شوند زیرا آسیب به هر دو طرف بسیار بسیار قابل توجه خواهد بود.»
همزمان با تشدید تنشها، دولتهای منطقه و شماری از کشورهای دیگر در سطح جهان تلاشهای دیپلماتیک خود را برای جلوگیری از حمله جمهوری اسلامی به اسرائیل که بیم آن میرود باعث کشیده شدن آنها به یک جنگ دیگر در خاورمیانه شود، شدت بخشیدهاند.
منابع اطلاعاتی و نظامی غرب میگویند جزییات و ماهیت انتقام وعده داده شده ایران در این مرحله چندان مشخص نیست اما بسیاری از این نگران هستند که از آخرین حمله تلافیجویانه در فروردین سال جاری جدیتر باشد.
ژنرال پترائوس درباره اهداف احتمالی عملیات ایران گفت: «یک لیست کامل وجود دارد. مطمئنم آنها به همه چیز از تلاش برای ضربه زدن به یک سایت نظامی تا ضربه زدن به زیرساختهای حیاتی یا یک بندر بزرگ یا چیزی شبیه به آن فکر میکنند. اگر این ایدهها عملی شده و موفق انجام شود، اسرائیل مجبور خواهد شد به طرز گستردهای به آن پاسخ دهد، کمابیش شبیه به روشی که به حمله پهپادی حوثیها پاسخ داد. آنها آسیب بزرگی به بندر حدیده در یمن وارد کردند.»
دور فعلی تشدید تنشها در منطقه از چهارشنبه گذشته آغاز شد؛ زمانی که هنیه در حالی که برای شرکت در مراسم تحلیف مسعود پزشکیان، رییسجمهوری جدید ایران در تهران بود، ترور شد.
انگشت اتهام تهران بلافاصله به سوی اسرائیل نشانه رفت که در چنین مواردی به طور معمول هیچ اظهار نظری نمیکند.
پترائوس درباره عملیات کشتن هنیه گفت: «به نظر من سرویسهای اطلاعاتی اسرائیل بار دیگر نشان دادند که چقدر به بخشهای مختلف داخل ایران نفوذ کردهاند. محتملترین توضیحی که درباره نحوه انجام این عملیات شنیدهام این است که این نتیجه یک بمب بود که ماهها پیش در مهمانخانهای که هنیه در آن اقامت کرد، کار گذاشته شده بود. این در کشوری که از بسیاری جهات برای سرویسهای اطلاعاتی دیگر، به عنوان یک فضای نفوذناپذیر محسوب میشود، واقعا نمونهای از عملیاتی فوقالعاده است.»
مواضع ایران با حضور پزشکیان تغییر نخواهد کرد
ژنرال پترائوس در پاسخ به سوال ایراناینترنشنال درباره چشمانداز درگیریها در خاورمیانه و اینکه آیا دولت جدید ایران تحت رهبری پزشکیان ممکن است بتواند اوضاع را تغییر دهد، گفت: «جنبههای واقعا نگرانکننده در رفتار جمهوری اسلامی، پهپادها و موشکهایی است که به روسیه میفروشند و حمایت و پشتیبانی تهران از نیروهای مسلح در غزه، حزبالله در جنوب لبنان، شبهنظامیان شیعه در عراق و سوریه و حوثیها در یمن است. من فکر نمیکنم پزشکیان هیچ کنترلی بر این موارد داشته باشد. آنچه که او ممکن است بتواند انجام دهد، کاهش نقش گشت ارشاد برای تحمیل حجاب اجباری است و این در واقع میتواند به مردم اندکی آرامش بدهد. پزشکیان ممکن است همچنین بتواند اصلاحات محدود اقتصادی انجام دهد.»
پزشکیان در جریان تبلیغات انتخاباتی وعده داد که به وضعیت اقتصادی ایران رسیدگی کند. با این حال بسیاری از کارشناسان معتقدند اعمال تغییرات معنادار، بدون انجام تغییرات اساسی در سیاست خارجی منطقهای و برنامه هستهای ایران که در نتیجه آن تحریمهای اقتصادی پایان یابد، تقریبا غیرممکن است.
اما ژنرال پترائوس درباره پیشرفت در گفتوگوهای هستهای و اراده جمهوری اسلامی برای تغییر سیاستهایش در این حوزه، چندان خوشبین نیست.
او هشدار داد دولت بعدی آمریکا ممکن است انگیزه کمی برای نشان دادن نرمش مقابل ایران داشته باشد.
سیاست سختگیرانهتر در دوره بعدی با ترامپ یا هریس
مدیر سابق سازمان سیآیای با اشاره به اینکه تحلیل سیاست دولت بعدی آمریکا بدون دانستن این که چه کسی رییسجمهوری میشود بسیار دشوار است، گفت: «دونالد ترامپ گفته او برخی از تحریمها را دوباره اعمال خواهد کرد. من فکر میکنم هریس هم رییسجمهوری شود، همین کار را خواهد کرد. در ایالات متحده، در سال انتخاباتی، شما طبعا نگران قیمت بنزین در پمپ بنزین هستید و اگر مثلا تحریمهایی اعمال کنند که توانایی ایران برای صادر کردن ۱/۵ میلیون بشکه نفت و فرآوردههای نفتی در روز را محدود کند، قیمت بنزین بالا خواهد رفت.»
پترائوس ایران را «دشمن» ایالات متحده خواند که هدف نهاییاش بیرون راندن این کشور از خاورمیانه است.
با این حال او هشدار داد ترک خاورمیانه برای هیچ رییسجمهوری نه آسان است و نه عملی است: «این تلاش مستمر آمریکا برای ترک خاورمیانه مانند تلاش مایکل کورلئونه (پدرخوانده در فیلم پدرخوانده) برای ترک مافیاست. شما فقط به این ماجرا کشیده میشوید و ممکن است بهتر باشد این را بپذیرید و تعیین کنید که کارآمدترین و موثرترین ساختار نیروها برای تضمین اهداف ما در منطقه چیست و سپس آن را حفظ و حمایت کنید و از ترساندن متحدانی که نگران ترک منطقه از سوی ما هستند، دست بردارید.»
مرکز مطالعات خاورمیانه در تحلیلی نوشت که جمهوری اسلامی با فاصله گرفتن از متحدان فارسیزبان سابق خود در افغانستان، به ویژه جبهه مقاومت ملی، روابط خود را با طالبان تقویت کرده است.
در این تحلیل آمده است که ایران از هر گونه فعالیت مسلحانه علیه طالبان خودداری کرده است.
این مرکز تحقیقاتی نوشت که جمهوری اسلامی با رویکرد جدیدی به حمایت از طالبان پرداخته و تلاش میکند با ایجاد روابط جدید با گروههای تندرو، به «یک قدرت اسلامی چندمذهبی» تبدیل شود.
به گفته احمد سیر داوودزی، نویسنده این تحلیل، تحویل دادن سفارت افغانستان در تهران به طالبان نمونهای از این رویکرد است.
بر اساس این تحلیل، حسن کاظمی قمی، نماینده ویژه ایران در امور افغانستان، گفته است روابط ایران با طالبان نسبت به حکومت قبلی افغانستان «بهتر» شده است.
در این تحلیل به نقل از مقامهای ایرانی گفته شده که جمهوری اسلامی «از مبارزه مسلحانه با طالبان حمایت نخواهد کرد» و این موضعگیری، جبهه مقاومت را مجبور کرده در جستوجوی حامیان جایگزین مانند تاجیکستان باشد.
این مرکز نوشت تغییر رویکرد تهران نسبت به متحدان فارسیزبان نگرانیهایی را در میان برخی گروههای فارسیزبان افغانستان برانگیخته است که طالبان را به سرکوب هویت فرهنگی و زبانی متهم میکنند.
بر اساس این تحلیل، این تغییرات میتوانند تاثیر قابل توجهی بر وضعیت داخلی افغانستان و روابط منطقهای طالبان داشته باشند.
نویسنده به نزدیکی روابط قم و قندهار نیز اشاره کرد و نوشت که هبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان، با گروهی به نام شورای هلمند که به عنوان طالبان ایرانی شناخته میشوند و پایگاههایی در ایران داشتهاند، ارتباط داشته است.
در این تحلیل تاکید شد که طالبان از الگوهای سپاه پاسداران در زمینههای نظامی و اقتصادی پیروی میکند و علیرغم اختلافات دو کشور بر سر حقابه و مدیریت مرزها، روابط قم و قندهار به قوت خود باقی مانده است.
تحلیل مورد نظر همچنین تاکید کرد کاهش نفوذ آمریکا در خاورمیانه باعث شده است کشورهای منطقه بیشتر به سمت ایران متمایل شوند و «جمهوری اسلامی فرصتهای بیشتری برای تحقق اهدافش پیدا کرده» است.