شکست سیاست حکومتی فرزندآوری و کاهش میزان تولد در سال ۱۴۰۲

برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد روز یکشنبه ۱۹ فروردین با انتشار بیانیه‌ای ابراز امیدواری کرد که این افراد در روزهای آتی از زندان آزاد شوند.

حجت کرمانی وکیل این فعالان زندانی روز یکشنبه به خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی گفت که موکلانش مورد عفو قرار گرفته‌اند و قرار است به مناسبت عید فطر، عید مسلمانان در پایان ماه رمضان آزاد شوند.

زمستان سال ۹۶ نه نفر از فعالان محیط زیست ایران بازداشت و سپس به «جاسوسی» و «همکاری با دول متخاصم» متهم شدند.

کاووس سید امامی، یکی از این بازداشتی‌ها یک ماه پس از بازداشت در جریان بازجویی در بند ۲الف متعلق به سپاه پاسداران جان باخت که علت آن «خودکشی» اعلام شد.

مراد طاهباز و نیلوفر بیانی به ۱۰ سال زندان، هومن جوکار و طاهر قدیریان به ۸ سال زندان، سام رجبی، سپیده کاشان‌دوست، امیرحسین خالقی حمید به ۶ سال حبس و عبدالرضا کوهپایه به ۴ سال حبس محکوم شدند.

اکنون نیلوفر بیانی، هومن جوکار، طاهر قدیریان و سپیده کاشانی همچنان زندانی هستند.

عبدالرضا کوهپایه، سام رجبی و امیرحسین خالقی با پایان دوران محکومیت خود از زندان آزاد شدند.

آقای طاهباز که تابعیت بریتانیایی و آمریکایی هم دارد، شهریور سال گذشته در جریان یک مبادله زندانی با آمریکا آزاد شد.

سازمان ملل متحد تاکید کرد که همه این فعالان محیط زیست، زندگی خود را وقف حمایت از حیات وحش در ایران کرده‌اند.

بر اساس بیانیه برنامه محیط زیست سازمان ملل، خانم بیانی بین سال‌های ۲۰۱۲ و ۲۰۱۷، به عنوان مشاور در دفتر ژنو این برنامه کار می‌کرد و در سال ۲۰۱۷ به کشور خود بازگشت تا در تالش برای حفاظت از یوزپلنگ ایرانی یا آسیایی، یکی از در معرض خطرترین گونه‌های گربه‌سانان در جهان خدمت کند.

پیشتر نیز در حالی که قوه قضاییه اتهام این افراد را «جاسوسی» و همکاری با دولت‌های خارجی می‌دانست، محمود علوی، وزیر اطلاعات و عیسی کلانتری، رییس سازمان حفاظت محیط زیست در دولت حسن روحانی این اتهام را رد کردند.

مقامات محیط زیستی سازمان ملل تاکید کرده‌اند که طی شش سال گذشته، به طور پیوسته خواستار آزادی خانم بیانی و سایر فعالان محیط زیستی شده‌‌اند.

در بیانیه برنامه محیط زیست سازمان ملل آمده است: «از آنجایی که جهان طبیعی ما با تهدیدات جدی مواجه است و جهان از تأثیر تغییرات اقلیمی، از دست دادن طبیعت و تنوع‌زیستی، بیابان‌زایی و توفان‌های گرد و غبار، و آلودگی و زباله دست و پنجه نرم می‌کند، حامیان و حافظان محیط زیست متحدان مهمی در حفاظت از حق انسان برای داشتن یک محیط زیست پاک، سالم و پایدار هستند.»

سازمان ملل با یادآوری مشکلات محیط زیستی ایران ادامه داد: «از آنجایی که ایران، منطقه خاورمیانه و جهان همچنان با چالش‌های زیست محیطی جدی از جمله تغییرات اقلیمی، بیابان‌زایی و آلودگی مواجه هستند، واضح است که هیچ کشوری از اثرات مخرب تخریب محیط زیست مصون نیست.»

در پایان بیانیه این سازمان تاکید شده که «مادامی که ما به دنبال حمایت از محیط زیست و تنها سیاره‌ای هستیم که همه ما به آن وابسته هستیم، همه صداها باید شنیده شوند و از آنها حفاظت شود.»

ایران در سال‌های اخیر با بحران‌های زیست‌محیطی مختلفی از جمله کم‌آبی شدید در مناطق مختلف، خشک شدن رودخانه‌ها و دریاچه‌ها، ورود فاضلاب به دریاها، فرونشست زمین، آلودگی هوا در شهرهای مختلف کشور، از بین رفتن آبزیان در دریاها و آتش‌سوزی‌های گسترده جنگل‌ها روبه‌رو بوده است.

با این حال، جمهوری اسلامی فشار علیه فعالان مدنی و صنفی از جمله فعالان محیط زیستی را افزایش داده و با اتهام‌های سیاسی آنان را دستگیر و تحت شرایط ناعادلانه محاکمه کرده است.

رییس قوه قضاییه جمهوری شب یکشنبه ۱۹ فروردین در نشستی با جمعی از مدیران رسانه‌های داخل کشور گفته از همان ابتدا تاکید کرده بودم که باید با به کارگیری قوانین فعلی از جمله قوانین ناظر بر مسوولیت اتحادیه‌ها، صنوف، اماکن و … در راستای بهبود وضع عفاف و حجاب اقدام کنیم.

او با اشاره به لایحه حجاب اجباری که برای رفع ایرادات از سوی شورهای نگهبان به مجلس فرستاده شده گفته کماکان معتقد است با عمل به همین قوانین موجود، می‌توان وضعیت عفاف و حجاب را تا قبل از تصویب قانون مربوطه در این حوزه بهبود بخشید.

این صحبت‌های اژه‌ای، پنج روز پس از سخنرانی علی خامنه‌ای در دیدار با مسئولان جمهوری اسلامی مطرح شده که ضمن تاکید دوباره بر تحمیل حجاب اجباری به زنان، گفته بود کسانی نقشه کشیده‌اند که حجاب در کشور ما به یک مساله تبدیل شود، دشمن عده‌ای را استخدام کرده تا هنجارشکنی کنند و حرمت حجاب را بشکنند.

خامنه‌ای در میان مقام‌های جمهوری اسلامی مساله حجاب را «چالش تحمیلی» خوانده و گفته بود پیش از این در کشور مساله حجاب وجود نداشت.

او از حجاب به عنوان حکم مسلم شرعی نام برده و تاکید کرده بود که زنان و کسانی که به شرع معتقدند یا معتقد نیستند باید آن را رعایت کنند.

امیرحسین بانکی‌پور، نماینده اصفهان و از حامیان قانون حجاب اجباری، روز یکشنبه ۱۹ فروردین در گفت‌وگو با همشهری‌آنلاین خبر داد که لایحه‌ حجاب و عفاف سه ایراد داشت که جمع‌بندی‌های لازم برای رفع آنها ازسوی نمایندگان انجام شد و پس از تصویب کمیسیون حقوقی و قضایی، برای تصویب نهایی به شورای‌نگهبان می‌رود.

این عضو شورای‌عالی انقلاب فرهنگی درباره روند اجرایی‌سازی این لایحه گفته تا قبل از تابستان عملیاتی خواهد شد.

غلامرضا تاجگردون، نماینده منتخب مجلس آینده، روز پنج‌شنبه ۹ فروردین در گفت‌وگو با خبرآنلاین با اشاره به لایحه عفاف و حجاب گفت: کسی حاضر نیست این لایحه را گردن بگیرد، مجلس را هم به شکل برآیند کلی کسی گردن نمی‌گیرد. چند نفر دارند از این موضوع دفاع می‌کنند چند نفر هم از درون مجلس دارند مقاومت می‌کنند.

پیش از این و در شهریور امسال، شماری از کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل متحد از جمله جاوید رحمان، گزارشگر ویژه حقوق بشر این سازمان در امور ایران، ضمن ابراز نگرانی از لایحه حجاب اجباری جمهوری اسلامی و مجازات‌های آن برای شهروندان، آن را «آپارتاید جنسیتی» و اعمال تبعیض سیستماتیک علیه زنان و دختران خوانده بودند.

سازمان عفو بین‌الملل روز ۳۰ شهریور با انتشار متنی نسبت به مصوبه مجلس شورای اسلامی برای اجرای آزمایشی قانون حجاب اجباری به مدت سه سال واکنش نشان داد. دیانا الطحاوی، معاون خاورمیانه و شمال آفریقای این سازمان، لایحه مذکور را «تجاوزی نفرت‌انگیز» به حقوق زنان در ایران دانست.

با وجود تصویب قوانین محدود کننده و تلاش حکومت در راستای سرکوب شهروندان، طی یک سال گذشته و از زمان قتل حکومتی مهسا ژینا امینی در بازداشت گشت ارشاد، نافرمانی مدنی زنان گستردگی بیشتری پیدا کرده و هر روز تصاویری از زیست روزمره آنان بدون حجاب اجباری منتشر می‌شود.

پناهیان روز دوشنبه در یک برنامه تلویزیونی حاضر شد و گفت که به خاطر این «جسارت» عذرخواهی و «استغفار» می‌کند.

دو روز پیش، این سخنران دفتر خامنه‌ای در یک برنامه صداوسیما گفته بود: «پیامبر وضعیتی درست کرده بود که حتی یک رفیق نه برای خودش و نه برای امام‌ علی نمانده بود.»

او افزود: «فکر نکنیم که پیامبر مهربان بود. امام‌علی خشن و گوشت‌تلخ بود و پیامبر به‌خاطر گوشت‌تلخی همه را از خود می‌تاراند.»

پناهیان گفته بود: «من مانده‌ام که رسول خدا چرا یک باندی برای خودش درست نکرد و خیلی ها را تاراند. ۱۳ سال به خاطر همین گوشت تلخی طول کشید.»

بر اساس قوانین جمهوری اسلامی توهین و اهانت به پیامبر مسلمانان که از آن به عنوان «سب‌النبی» نام می‌برند، می‌تواند مجازاتی تا اعدام داشته باشد.

حکومت مذهبی ایران در بیش از چهار دهه گذشته، بسیاری از شهروندان را با این اتهام بازداشت کرده و برخی را نیز به اعدام محکوم کرده است.

اردیبهشت سال گذشته، یوسف مهرداد و صدر الله فاضلی زارع دو کابر شبکه‌های اجتماعی به اتهام «سب النبی و اهانت به مقدسات اسلامی» اعدام شدند.

با این حال، پناهیان یک روز بعد از این اظهارات، ادعا کرد که آنها را از جانب خودش نگفته، «بلکه از زبان حسودان» گفته بود.

در شرایطی که اظهارات پناهیان در دو روز گذشته واکنش‌های زیادی در پی داشت، او روز دوشنبه تایید کرد عذرخواهی‌اش پس از فشار از سوی حسین انصاریان، از روضه‌خوان‌های نزدیک به حکومت صورت می‌گیرد.

روز یکشنبه، یک فایل صوتی از انصاریان منتشر شد، که او در آن درباره اظهارات پناهیان گفته است: «دیگر ناسزایی از این بالاتر بود که به پیامبر و امیرالمؤمنین گفته شود؟ توجیهات بیان‌شده روز بعد یک قران ارزش ندارد؛ چون دفاع از خود بوده نه از امیرالمؤمنین و پیغمبر. شما را به‌خدا بلد نیستید روی منبر پیغمبر ننشینید، حرام است.»

پناهیان از چهره‌های نزدیک به رهبر جمهوری اسلامی و در سال‌های گذشته بارها علیه اعتراضات مردمی و به ویژه علیه خیزش «زن، زندگی، آزادی» موضع گرفته است.

پیشتر ایران اینترنشنال براساس اسنادی که در هک نهاد ریاست‌جمهوری به دست آمده، گزارش داد حقوق پایه پناهیان ماهیانه ۲۴ میلیون تومان است.

جنجال اظهارات او علیه پیامبر مسلمانان پس از جنجال اخیر بر سر فساد مالی یک سخنران دیگر دفتر خامنه‌ای به وجود آمد.

کاظم صدیقی نیز که از سخنرنان دفتر رهبر جمهوری اسلامی و دارای چندین مقام در جمهوری اسلامی است، به دلیل زمین‌خواری در شمال تهران «عذرخواهی» کرده است.

با وجود این جنجال‌ها، چهره‌های نزدیک به خامنه‌ای از مجازات مصون هستند و دفتر خامنه‌ای به صدیقی اجازه داد که پس از رسوایی زمین‌خواری‌اش در یک مراسم رسمی خامنه‌ای حاضر شود.

سهراب لقایی، زهرا گلابیان، فواد لقایی، امیلیا فنائیان، حسین فنائیان، نسیم صمیمی، سهیل حقدوست، راکوئل عطائیان، بنفشه اسدیان، کیومرث اکبری، آناهیتا کوشک‌باغی، ملودی صمیمی، ۱۲ شهروند بهائی هستند که با دریافت ابلاغیه‌های جداگانه برای محاکمه به شعبه اول دادگاه انقلاب ساری احضار شده‌اند.

100%

بر اساس احضاریه‌های صادر شده، این افراد قرار است بایت اتهامات «فعالیت آموزشی و تبلیغی انحرافی مغایر یا مخل به شرع مقدس اسلام» از سوی قاضی ذوقی محاکمه شوند.

بنابر اطلاعات رسیده به ایران اینترنشنال، فارس فنائیان، هومن طائف و شیرین کثیری، سه هم‌پرونده‌ای دیگر این افراد در اسفندماه ۱۴۰۲ از سوی قاضی میرقلی‌نسب در شعبه دوم دادگاه انقلاب ساری محاکمه و به ترتیب به ۳۰ میلیون تومان، ۴۰ میلیون تومان و ۳۰ میلیون تومان جریمه نقدی محکوم شدند.

اتهام مطرح شده علیه این افراد «فعالیت آموزشی و تبلیغی انحرافی مغایر یا مخل به شرع مقدس اسلام» بود و قاضی از شرکت کردن آنها در مراسم شامی که با تولد سیدعلی‌محمد باب و میرزا حسین‌علی نوری، ملقب به بَهاءُالله، بنیان‌گذاران آیین بهائی، مصادف شده بود، به عنوان مصداق اتهام استناد کرده بود.

جلسات آخرین دفاع این ۱۵ شهروند بهائی ساکن قائمشهر، طی روزهای ۱۷ تا ۲۹ بهمن ۱۴۰۲ به صورت جداگانه در شعبه ششم بازپرسی دادسرای این شهر برگزار شد و پس از آن پرونده به دادگاه انقلاب ساری ارجاع داده شد.

خانه‌های شماری از این شهروندان بهائی روز ۲۴ مهر ۱۴۰۲ به دنبال یورش نیروهای امنیتی تفتیش شد.

یک منبع نزدیک به خانواده این شهروندان، همان زمان درباره جزییات این رخداد به ایران‌اینترنشنال گفته بود: «در حمله‌های اخیر به خانه شهروندان بهائی، ماموران وزارت اطلاعات مجموعا ۳۷ دستگاه موبایل، سه دستگاه تبلت، دو دستگاه لپ‌تاپ، چندین فقره اسناد ملکی، اسناد زمین، اسناد مربوط به خودرو شخصی و تعدادی لوازم قیمتی متعلق به آنان و مهمانانشان را توقیف کردند.»

در یک سال گذشته فشار نهادهای امنیتی و قضایی بر شهروندان بهائی تشدید شده است.

سازمان دیده‌بان حقوق بشر روز ۱۳ فروردین امسال در گزارشی با عنوان «چکمه روی گردنم: جنایت مقام‌های ایران در آزار و اذیت بهائیان» اعلام کرد که اقدام‌های جمهوری اسلامی علیه بهائیان به عنوان بزرگ‌ترین اقلیت دینی به رسمیت شناخته‌نشده در ایران، جنایت علیه بشریت است.

جامعه جهانی بهائی در آذرماه ۱۴۰۲ هشدار داد حکومت ایران برای اعمال فشار بر این اقلیت دینی به روش‌های خشن‌تری روی آورده است که این موضوع نشان‌دهنده تشدید سیاست سرکوب سیستماتیک علیه بهائیان است.

در اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۲، کمیسیون آزادی‌ بین‌المللی مذاهب آمریکا در گزارش سالانه خود از دولت این کشور خواست موضوع سرکوب اقلیت‌های دینی در ایران را به دادگاه کیفری بین‌المللی ارجاع دهد و بخواهد مقام‌های جمهوری اسلامی به خاطر نقض حقوق بشر و جنایت علیه بشریت مورد پیگرد قرار بگیرند.

منابع غیررسمی می‌گویند بیش از ۳۰۰ هزار شهروند بهائی در ایران زندگی می‌کنند. قانون اساسی جمهوری اسلامی تنها ادیان اسلام، مسیحیت، یهودیت و زرتشتی‌گری را به رسمیت می‌شناسد.

بهائیان بزرگ‌ترین اقلیت دینی غیرمسلمان ایران هستند که از زمان انقلاب اسلامی سال ۱۳۵۷ به طور سیستماتیک هدف آزار و اذیت قرار گرفته‌اند.

بهائیان بزرگ‌ترین اقلیت دینی غیرمسلمان ایران هستند که از زمان انقلاب اسلامی سال ۱۳۵۷ به طور سیستماتیک هدف آزار و اذیت قرار گرفته‌اند.

رفیعی گفت: «این امر هم طبیعی است چرا که شرایط اقتصادی مردم نسبت به سال گذشته بد‌تر شده و دستشان کمتر به جیبشان می‌تواند برود و سفر هم اولویت اول عموم جامعه نیست.»

در سال‌های اخیر تورم سنگین و ادامه‌دار و کاهش شدید ارزش پول ملی باعث گسترش بیشتر فقر شده و اوضاع اقتصادی مردم ایران را به شدت تضعیف کرده است.

وب‌سایت اقتصادنیوز روز شنبه ۱۸ فروردین گزارش داد ایران بالاترین نرخ تورم را در خاورمیانه ثبت کرده است.

به دنبال افزایش تنش‌ها میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، قیمت دلار آمریکا در بازار آزاد تهران روز شنبه برای اولین بار از مرز ۶۵ هزار تومان گذشت.

رفیعی در ادامه سخنان خود به «سیاست‌گذاری غلط» مسوولان در حوزه حمل و نقل ریلی اشاره کرد و افزود بر اثر این سیاست‌‌های نادرست، آمار سفر با خودروی شخصی در تعطیلات نوروزی امسال افزایش یافت و به ۳۵ درصد رسید.

به گفته او، «نباید فراموش کرد که بخش عمده مسافران حوزه سفرهای ریلی قشر متوسط به پایین و حتی ضعیف جامعه هستند. از آنجا که بخش ریلی نتوانست پاسخگوی نیاز این مسافران باشد، از این رو بخش عمده‌ای از مسافران این بخش به حوزه جاده روی آوردند و با ماشین خود سفر کردند.»

رییس انجمن دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی ایران تاکید کرد افزایش سفر با خودروی شخصی پدیده‌ای «قابل ستایش» نیست زیرا این نوع سفر «رشد چرخه گردشگری اقتصادی» را در پی نخواهد داشت.

رفیعی افزود صرف سفر کردن کافی نیست و اینکه مردم «با چه کیفیت و چگونه سفر کرده‌اند» نیز حائز اهمیت است.

سوانح جاده‌ای در سفرهای نوروزی ۱۴۰۳، در مجموع ۸۱۳کشته و ۲۱ هزار مصدوم بر جای گذاشت. این در حالی است که سال پیش از آن، ۸۲۱ نفر در تصادفات نوروزی جان خود را از دست دادند و ۱۶ هزار نفر نیز مصدوم شدند.

مقایسه آمار این دو سال نشان می‌دهد تعداد قربانیان حوادث رانندگی در نوروز ۱۴۰۳ کاهشی یک درصدی داشته اما شمار مصدومان حدود ۲۵ درصد افزایش یافته است.

روزنامه دنیای اقتصاد روز ۱۶ فروردین در گزارشی درباره سفرهای نوروزی و چشم‌انداز گردشگری نوشت عواملی از جمله افزایش تورم، سفرها را به سمت «گردشگری فقیرانه و چادر سفر» پیش برده است.

بر اساس این گزارش، مردم در سفرهای خود به خانه اقوام می‌روند یا کمپ و چادرزنی را به جای اقامت در هتل‌ها انتخاب می‌کنند.

رفیعی اضافه کرد به دلیل طولانی بودن مدت تعطیلات نوروزی ۱۴۰۳ و بازه حدودا یک‌ماهه آن، از «فشار پیک سفر» کاسته و امکان سفر در روزهای مختلف فراهم شد.

او پیش‌بینی کرد میزان سفرها در تعطیلات عید فطر نیز با کاهش همراه باشد و افزود: «حتی سفرهای خارجی نیز در این مقطع اکثرا خالی هستند و مقاصدی مانند ترکیه و مالزی و سایر مقاصد توریست‌پذیر حتی عراق و سایر مقاصد زیارتی رونق خوبی ندارند.»