نسرین ستوده و برخی دیگر در خاکسپاری آرمیتا بازداشت شدند؛جو امنیتی در تهران و تجمع در لندن
رضا خندان همسر نسرین ستوده وکیل و فعال حقوقبشر خبر داد که او به همراه افرادی دیگر در مراسم تشییعپیکر آرمیتا گراوند در بهشتزهرا بازداشت و به بازداشتگاهی در شهرری منتقل شده است. در برخی نقاط تهران جو امنیتی برقرار است و در لندن نیز ایرانیان تجمع کردند.
گزارشهایی هم از ضرب و شتم ستوده به دست ماموران امنیتی هم منتشر شده است.
تصویری که از ستوده در این مراسم منتشر شده نشان میدهد که او بدون حجاب اجباری در خاکسپاری حاضر شده است.
منظر ضرابی مادر سهند صادقی و از خانوادههای دادخواه هواپیمای اوکراینی هم جزو بازداشتشدگان مراسم خاکسپاری آرمیتا گراوند است که به بازداشتگاهی در شهر ری منتقل شده است.
همچنین تصاویر و فایلهای صوتی رسیده به ایران اینترنشنال حاکی از برقراری جو امنیتی مقابل مسجد جابری، واقع در خیابان پیروزی تهران، محل برگزاری مراسم ختم آرمیتا گراوند است.
یک شهروند از تهران با ارسال یک فایل صوتی برای ایران اینترنشنال گفت که این منطقه در ساعات بعدازظهر روز یکشنبه پر از نیروهای لباس شخصی بود.
عصر روز یکشنبه نیز تجمعی در لندن مقابل سفارت جمهوری اسلامی در اعتراض به قتل آرمیتا گراوند برگزار شد.
گزارش یک شاهد عینی از خاکسپاری
در همین حال، پیشتر یک شاهد عینی با ارسال گزارش خود از مراسم خاکسپاری آرمیتا گراوند به ایران اینترنشنال، از حضور پرتعداد و غیرعادی نیروهای امنیتی و لباس شخصی در این مراسم خبر داد و گفت که تعدادی از شعاردهندگان در پایان مراسم بازداشت شدند.
این شاهد عینی در یک فایل صوتی که روز یکشنبه برای ایران اینترنشنال فرستاد، گفت که پیشتر ماموران تعداد زیادی از ونها را به بهشت زهرا آورده بودند و دوربینهای خود را نیز برای فیلمبرداری از شرکتکنندگان آماده کرده بودند.
او افزود که علاوه بر دوربینهای در دست، ماموران «سه دوربین ۳۶۰» را در جایی که قرار بود پیکر آرمیتا دفن شود نصب کرده بودند و این محوطه را با داربست پوشانده بودند.
بر اساس این گزارش، ماموران اجازه فیلمبرداری از مراسم از سوی مردم را نمیدادند و در صورت فیلمبرداری، موبایلها را توقیف میکردند.
این شاهد عینی گفت که هنگام قرائت قرآن برای دفن آرمیتا، تعدادی از زنهای شرکتکننده در مراسم فریاد «آرمیتا روحت شاد» سر دادند.
«این گل پرپر شده هدیه به میهن شده» از دیگر شعارهای سرداده شده در این مراسم بود.
این شاهد عینی افزود که هنگام شعاردادن، کسی دستگیر نشد، اما پس از پایان مراسم خاکسپاری، ماموران به سمت افرادی که شعار دادند حمله کردند و آنان را بازداشت کردند.
او تاکید کرد که تعداد ماموران به حدی زیادی بود که مردم قادر به نجات افرادی که قرار بود بازداشت شوند، نبودند. با این حال یکی از این افراد از دست ماموران نجات یافت.
پیشتر گزارشهای رسیده به ایران اینترنشنال حاکی بود که گروهی از مردم با وجود جو شدید امنیتی و استقرار ماموران در محوطه بهشت زهرا در مراسم خاکسپاری آرمیتا گراوند شرکت کردند و شعارهایی از جمله «آرمیتا روحت شاد» سردادند. همچنین گزارشهای رسیده به ایران اینترنشال حاکی از بازداشت تعدادی از شرکتکنندگان بود.
در همین حال وبسایت ههنگاو هم خبر داده دو نفر از بستگان آرمیتا و همچنین چند زن که هویتشان تاکنون معلوم نیست، در محوطه بهشت زهرا از سوی نیروهای امنیتی بازداشت شدند.
تصاویر منتشر شده نشان میدهد که پیکر آرمیتا در میان فریاد و شیون خانواده و نزدیکانش به خاک سپرده شده است.
همزمان منابع آگاه به ایراناینترنشنال گفتند فشار ماموران امنیتی بر خانواده این نوجوان تشدید شده است.
بر اساس اعلامیهای که خانواده آرمیتا گراوند منتشر کردهاند. او در قطعه ۹۹ «بهشت زهرا»ی تهران دفن خواهد شد.
در همین حال، سازمان حقوق بشری ههنگاو گزارش داد نهادهای امنیتی با افزایش فشار بر خانواده آرمیتا گراوند، اعلامیههای نصب شده در حوالی منزل خانوادهاش در خیابان پیروزی تهران را از دیوارها برداشته و از نصب بنر در مقابل خانه جلوگیری کردند.
در حالی که واکنشها به جان باختن آرمیتا همچنان ادامه دارد، نسرین ستوده فعال حقوق بشر خواستار محاکمه عاملان «قتل» آرمیتا گراوند شد و نرگس محمدی دیگر فعال حقوق بشر نیز در پیامی از زندان گفت: «آرمیتای پر از شور زندگی ما را به خاطر موهای زیبایش که قصد نداشت با حجاب اجباری پنهانش کند، به گام مرگ فرستادند.»
پس از انتشار خبر جان باختن آرمیتا، شهروندان در شامگاه شنبه ششم آبانماه در شهرهای مختلف از جمله تهران، کرج و شیراز به شعاردهی علیه حکومت پرداختند.
ویدیوهای ارسال شده به ایراناینترنشنال نشان میدهد شهروندان در تهران در شهرک اکباتان، سعادتآباد و چیتگر در اعتراض به قتل حکومتی آرمیتا گراوند، از خانهها شعار «مرگ بر دیکتاتور»، «میکشم، میکشم هر آنکه خواهرم کشت» و «مرگ بر حکومت بچهکش» سر دادند.
ویدیوهای رسیده به ایران اینترنشنال همچنین از شعاردهی مردم در شیراز و کرج حکایت دارد.
آبرام پیلی، قائم مقام نماینده ویژه آمریکا در امور ایران ضمن ابراز همدردی با مرگ آرمیتا گراوند نوشت: «خشونت تحت حمایت دولت ایران علیه زنان و دختران برای بسیاری از خانوادهها در ایران و خارج از این کشور ویرانگر بوده است.»
آرمیتا گراوند، نوجوان ۱۶ ساله، روز ۹ مهر در ایستگاه متروی شهدای تهران بیهوش شد و از آن زمان تاکنون زیر نظر نهادهای امنیتی در بیمارستان نظامی فجر بستری و در کما بود.
بر اساس گزارشها او به دلیل حمله یک زن چادری آسیب دید. برخی این زن را «حجاببان» و برخی دیگر «آتش به اختیار هوادار حکومت» معرفی کردند.
ایرنا، خبرگزاری رسمی دولت جمهوری اسلامی درباره علت مرگ آرمیتا نوشت: «پس از به ثمر ننشستن معالجات گسترده پزشکی و ۲۸ روز بستری در بخش مراقبهای ویژه، به دلیل آسیبهای مغزی وارده درگذشت.»
باور شهروندان به قتل حکومتی او
رسانههای وابسته به حکومت بیهوشی و به کما رفتن آرمیتا گراوند را ناشی از «افت ناگهانی فشار خون» اعلام کردهاند اما بر اساس گزارشهای برخی سازمانهای حقوق بشری و گزارشی که گاردین در گفتوگو با دو شاهد عینی منتشر کرد، دلیل بیهوش شدن آرمیتا، حمله به او به دلیل بر سر نداشتن حجاب اجباری بوده است.
بنا بر این گزارشها، آرمیتا پس از سقوط دچار «ضربه به مغز و به دنبال آن تشنج مداوم، کاهش اکسیژنرسانی مغزی و ادم مغزی» شد.
شماری از کاربران شبکههای اجتماعی در نخستین ساعت اعلام خبر درگذشت آرمیتا، آن را «یک قتل حکومتی دیگر» دانستند.
نسرین ستوده و نرگس محمدی در پیامهای جداگانه به «قتل حکومتی» آرمیتا گراوند واکنش نشان دادند. همزمان زهرا رهنورد در پیامی به حکومت هشدار داد که به «جنگ تن به تن با زنان و دختران» ایران پایان دهد.
زهرا رهنورد، استاد پیشین دانشگاه الزهرا که همراه با همسر خود، میرحسین موسوی همچنان در حصر خانگی است، روز یکشنبه در پیامی نوشت: «حاکمان ایران، متوهمانه، تثبیت قدرت خود را در گرو چند وجب پارچه و یک قانون مَندرآوردی بهنام "حجاب اجباری" خلاصه میبینند.»
او با اشاره به توجیههای حکومت درباره جان باختن دختران مخالف حجاب اجباری افزود: «دخترکان معصومی چون کشتهشدگان جنبش مهسا و اینک در ادامه آن نوجوان دانشآموز آرمیتا گراوند را به قربانی در مسلخ معبد خودکامگی میکشند و هر بار هم مرگ دخترکان را به گردن فیزیولوژی و سنکوپ و بیماری زمینهای یا خودکشی آنها میاندازند.»
رهنورد نوشت: «به حاکمان هشدار میدهم جنگ تنبهتن با زنان و دختران سرزمینمان ایران را پایان دهید و قانون منحوس حجاب اجباری را از فهرست قوانین کشور حذف کنید و گرنه همچون ایام جاهلیتِ زنده بهگور کردن دختران، داغ ننگ دختر کشی تا ابد، بر پیشانی حکومتتان باقی خواهد ماند.»
نسرین ستوده، وکیل دادگستری و فعال حقوق بشر، در پیامی در فیسبوک نوشت: «باز هم قتل حکومتی دیگر، این بار آرمیتا گراوند، قتلی که هر ایرانی، کنار گوش خود آن را احساس میکند.»
او افزود: «ما دو دختر جوانمان را در مترو از دست دادهایم، اکنون میتوانیم با حضور گسترده در متروها به حفاظت از جوانانمان بپردازیم. تا زمان محاکمه عادلانه عاملان و آمران این قتلهای حکومتی فرابرسد.»
همزمان نرگس محمدی، فعال حقوق بشر زندانی و برنده جایزه صلح نوبل در پیامی از زندان، نوشت: «آرمیتای پر از شور زندگی ما را به خاطر موهای زیبایش که قصد نداشت با حجاب اجباری پنهانش کند، به گام مرگ فرستادند.»
محمدی همچنین به محدودیتهای حکومت در زمینه اطلاعرسانی درباره وضعیت آرمیتا گراوند در بیمارستان اشاره کرد.
او جمهوری اسلامی را به «دغلکاری» در زمینه انتشار خبر جان باختن آرمیتا متهم کرد و نوشت: «خبر کشته شدن آرمیتا گراوند با مهندسی نهادهای امنیتی، زیر آوار پنهانکاری، فریبکاری و دروغگویی حکومت "زنستیز دینی استبدادی" در میان اخبار کشتهشدگان جنگ در خاورمیانه، نالهای در میان فریادهای گوشخراش بود.»
محمدی افزود: «آرمیتای ما با مظلومیتی بیش از مظلومیت دختران و پسران جان داده با تیر و گلوله جان داد. حکومت با چنگالهای امنیتی آن چنان بر آن "جنایت" چنبره زد که "حقیقت" زیر تلی از تهدید و فریب دفن شد.»
این فعال حقوق بشر زندانی تاکید کرد: «وقتی "حقیقت" دفن میشود و مظلوم بیپناه، یارای فریاد زدن نه برای "عدالتجویی"، بلکه حتی فریاد "درد" ندارد، مرگ، کمترین "درد" و" رنج" بشر است. درد، به واقع دروغ، نیرنگ و فریب حکومت است.»
محمدی در پایان نوشت که «مرگ مظلومانه آرمیتا را هرگز فراموش نخواهم کرد و به پاس خونش "حجاب اجباری" را برنخواهم تابید.»
جعفر پناهی و محمد رسولاف، دو فیلمساز منتقد جمهوری اسلامی، نیز در پیام مشترکی نوشتند: «سوگوار و بهتزده اما امیدوار، به نوری که از ایستادگی و آزادگی دختران و زنان ایران به این سرزمین میتابد خیره شدهایم. به آرمیتا گراوند و همه کشتهشدگان اینراه درود میفرستیم.»
این دو کارگردان که پیشتر به دلایل سیاسی زندانی شده بودند، افزودند: «به فاطمه سپهری و همبندان او در همه زندانهای ایران درود میفرستیم. به روزنامهنگاران زن که بهای روایت حقیقت را در زندان میدهند درود میفرستیم. به زنان ممنوع از فعالیت شده سینمای ایران که شجاعانه بازیگران روایت راستین آزادگی و شرافت ماندند درود میفرستیم. به امید فردای روشن، به زنان ایران، به پویایی و تداوم «زن، زندگی،آزادی» درود میفرستیم.»
شعار علیه حکومت پس از جان باختن آرمیتا گراوند
آرمیتا گراوند، نوجوان ۱۶ ساله، روز ۹ مهر در ایستگاه متروی شهدای تهران بیهوش شد و به کما رفت. بر اساس برخی گزارشها، این اتفاق به دلیل حمله یک زن چادری به او افتاد.
آرمیتا از آن زمان تا صبح روز شنبه ششم آبان، زیر نظر نهادهای امنیتی در بیمارستان نظامی فجر بستری و در کما بود.
ایرنا، خبرگزاری رسمی دولت جمهوری اسلامی درباره علت مرگ آرمیتا نوشت: «پس از به ثمر ننشستن معالجات گسترده پزشکی و ۲۸ روز بستری در بخش مراقبهای ویژه، به دلیل آسیبهای مغزی وارده درگذشت.»
پس از انتشار خبر جان باختن آرمیتا، شهروندان در شامگاه شنبه ششم آبانماه در شهرهای مختلف از جمله تهران، کرج و شیراز به شعاردهی علیه حکومت پرداختند.
ویدیوهای ارسال شده به ایراناینترنشنال نشان میدهد شهروندان در تهران در شهرک اکباتان، سعادتآباد و چیتگر در اعتراض به قتل حکومتی آرمیتا گراوند، از خانهها شعار «مرگ بر دیکتاتور»، «میکشم، میکشم هر آنکه خواهرم کشت» و «مرگ بر حکومت بچهکش» سر دادند.
ویدیوی رسیده به ایران اینترنشنال همچنین از شعاردهی مردم در شیراز و کرج حکایت دارد.
واکنش نهادهای حقوق بشری و چهرههای سیاسی ایرانی و بینالمللی
آبرام پیلی، قائم مقام نماینده ویژه آمریکا در امور ایران ضمن ابراز همدردی با مرگ آرمیتا گراوند نوشت: «خشونت تحت حمایت دولت ایران علیه زنان و دختران برای بسیاری از خانوادهها در ایران و خارج از این کشور ویرانگر بوده است.»
ائتلاف همگامی برای جمهوری سکولار دموکرات در ايران در بیانیهای گفت: آرمیتا گرواند مانند مهسا، نیکا، حدیث، مینو، سارینا، حنانه، آیلار و بسیاری دیگر از دختران جوان، قربانی یک حکومت استبدادی مذهبی شد. بايد يکصدا عليه اعمال خشونت سازمانیافته و نفی کرامت انسانی زنان به اعتراض برخاست.
بیانیه ائتلاف سازمانها و احزاب جمهوریخواه، با اشاره به اینکه آرمیتا گراوند در پی جنبش «زن، زندگی، آزادی» به دنبال اعتراض به تبعیض نهادینه شده علیه زنان در جمهوری اسلامی بود، تاکید کرد: ایران پس از قتل مهسا، دیگر ایران قبل از آن نیست.
این بیانیه با اشاره به ادامه فشارهای نهادهای امنیتی بر خانواده آرمیتا گراوند، از مردم ایران خواست این خانواده را تنها نگذارند و ترفندهای حکومت را برای جلوگیری از برگزاری تجمع و مراسم سوگواری برای آرمیتا، با شکست همراه کنند
ائتلاف همگامی برای جمهوری سکولار دموکرات در ايران بر لزوم تشکیل کمیته مستقل تحقیق با حضور گزارشگر ویژه سازمان ملل برای بررسی پرونده جان باختن آرمیتا گرواند تاکید کرد و از نهادهای بینالمللی مدافع حقوق بشر خواست، همه تلاش خود را برای جلوگیری از تکرار چنین «فجایعی» به کار گیرند.
عبدالله مهتدی، دبیرکل حزب کومله کردستان ایران درباره مرگ آرمیتا گراوند در شبکههای اجتماعی نوشت: «نظامی که کودکان و نوجوانان خود را میکشد، آیندهای ندارد.»
حسین رونقی، فعال سیاسی در ایران، با انتشار تصویری از آرمیتا گراوند نوشت که «میگویند آرمیتا درگذشت! نه، او کشته شد، چراکه اینجا به مرگ طبیعی درگذشتن انسانها، مدتهاست غیرطبیعی شده است.»
حامد اسماعیلیون در واکنش به خبر جان باختن آرمیتا گراوند نوشت که نام این «دختر زیبا و شجاع ایرانی هم به سیاهه طولانی قربانیان جمهوری اسلامی اضافه شد.» در این پیام آمده: «تردید نداریم روزی عوامل به قتل رساندن آرمیتا گراوند در دادگاهی بیطرف در ایران محاکمه خواهند شد.»
آنالنا بربوک، وزیر خارجه آلمان در واکنش به مرگ آرمیتا گراوند نوشت: «او فقط ۱۶ سال داشت و هنوز یک زندگی در انتظار او بود؛ وحشیگری رژیم آینده را از او ربود. آینده ایران، جوانان و زنان آن است و این رژیم نمیتواند آزادیخواهی آنها را سرکوب کند.»
سازمان حقوق بشر ایران مستقر در نروژ اعلام کرد «روایت جمهوری اسلامی درباره مرگ آرمیتا گراوند را قابل قبول نمیداند».
این سازمان با توجه به روایتهای شهروندی و سابقه جمهوری اسلامی در لاپوشانی جنایات مامورانش تاکید کرد آنچه برای آرمیتا روی داد یک «قتل حکومتی» بود.
کانون مدافعان حقوق بشر با اشاره به انتشار رسمی خبر مرگ آرمیتا گراوند نوشت: «بار دیگر مغزهای پوسیده باعث کشته شدن فرزند دیگری از فرزندان عزیز این سرزمین شدند.»
شاهزاده رضا پهلوی در پستی اینستاگرامی، قاتل آرمیتا را همان کسی دانست که «مهسا امینی، مجیدرضا رهنورد، ۱۵۰۰ جاویدنام آبان، جاویدنامان دی ۹۶، ندا آقاسلطان، فریدون فرخزاد، شهریار شفیق و فرخرو پارسا» را کشت: «نبرد میان ما و آنها نبرد میان خیر و شر است و تا زمانی که پیروز نشویم آنها ما را خواهند کشت و عدالتی در کار نخواهد بود.»
مسیح علینژاد، روزنامهنگار و فعال سیاسی در شبکه اجتماعی ایکس، آرمیتا را «قهرمان همه ما» خطاب کرد و گفت باید همهجا از او نوشت و حکومت «کودککش قاتل» را در جهان رسوا کرد.
به گفته او، خشم مردم و انقلاب «زن زندگی آزادی» متوقف نخواهد شد، مردم حق فرزندان بیگناه خود را گرفته و قاتلان آرمیتا را در دادگاههای بینالمللی محاکمه خواهند کرد.
شیرین عبادی، حقوقدان و برنده جایزه نوبل صلح نوشت: «قتل حکومتی آرمیتا هم داغ ژینا را برای ما تازه کرد و هم به ما نشان داد ماهیت کودککش جمهوری اسلامی بدون شک تغییر نخواهد کرد.»
واکنش خانوادههای دادخواه، هنرمندان و چهرههای سرشناس ایرانی
شماری از خانوادههای دادخواه با انتشار تصاویری از آرمیتا گراوند در شبکههای اجتماعی به خبر جان باختن او واکنش نشان دادند.
گوهر عشقی، مادر ستار بهشتی، معترض کشتهشده، با انتشار ویدیویی در اکانت ایکس خود گفت: «به خاطر یک تار مو آرمیتا را زیر خاک کردند.»
او در این پست نوشته: «قتل حکومتی این نوجوان پرشور، نه اولین است و نه آخرین خواهد بود. فردا نوبت فرزندان ما و شماست.»
سیاوش محمودی، فرزند او معترضی ۱۶ ساله و همسن آرمیتا بود که روز ۳۰ شهریور سال گذشته در جریان خیزش انقلابی در نازیآباد تهران کشته شد.
کاملیا سجادیان، مادر محمدحسین ترکمان، از دیگر کشتهشدگان خیزش انقلابی نیز نوشت: «خون پاک فرزندانمان پایمال نخواهد شد.»
محمدحسن ترکمان ٢٧ ساله، ٣٠ شهریور سال گذشته در شهر بابل استان مازنداران بر اثر شلیک مستقیم نیروهای حکومتی کشته شد.
فاطمه حیدری، خواهر جواد حیدری، از کشته شدگان اعتراضات در شبکه اجتماعی ایکس نوشت بیش از غمگین بودن در مواجهه با مرگ آرمیتا، خشمگین است چرا که «یکی دیگر از ما» را کشتند.
جواد حیدری، معترض ۳۰ ساله ایرانی روز ۳۱ شهریور سال گذشته به دست ماموران حکومتی در قزوین کشته شد.
مریم بوبانی، بازیگر سینما با انتشار تصویری از آرمیتا گرواند درباره انتشار خبر مرگ او در اینستاگرام نوشت: «چه خون جگرها میخورند مادران، پدران تا نهال نازکشان بالنده شود، چه خون جگرها میخورند مادران، پدران آنگاه که نهال نازکشان درباد میشکند.»
هانیه توسلی، بازیگر سینما در اینستاگرام خود نوشت: «زندگیمان کابوس است … چشمانم از اشک ریختن خسته شده. فقط مات و مبهوتم، با دردی سنگین در قلبم. درد است؟ خشم است؟ غصه؟ نمیدانم.»
ترانه علیدوستی، بازیگر معترض به حجاب اجباری که به همین دلیل کار در سینمای ایران را کنار گذاشته است، به انتشار خبر مرگ آرمیتا از سوی رسانههای حکومتی و سرکوب زنان ایرانی به دلیل مخالفتشان با پوشش تحمیلی واکنش نشان داد.
او تاکید کرد: «من پارچهای که خواهرانم را کشت، برای فیلمهای شما به سر نمیکنم.»
هنگامه قاضیانی، دیگر بازیگر مخالف حجاب اجباری در اینستاگرامش خطاب به آرمیتا نوشت: «کنار خون تنات میایستم. و زمان میداند که قصه چیست ... و صبر آسمان کِی سر میرسد.»
مژگان اینانلو، مستندسازی که در جریان خیزش انقلابی بازداشت شد، با انتشار تصویری از آرمیتا گراوند نوشت: «مهر است بر دهانم و افغانم آرزوست.»
اشکان خطیبی، بازیگر سینما و تئاتر نیز در اینستاگرامش تصویری از آرمیتا منتشر کرد و نوشت: «یادتان هست میگفتند مهسای بعدی از شماست؟ آرمیتا گراوند را هم کشتند.»
دنیا مدنی، بازیگری که حجاب اجباری را از سر برداشته است، با اشاره به تکرار «قتلهای حکومتی» نوشت دوباره دختری دیگر در چنگال «اژدهای دو سر» جمهوری اسلامی گیر خواهد افتاد چرا که این چرخه ظالم، بقایش در سر کشیدن جان شیرین جوانان ایران است.
«هیچکس»، رپر سرشناس ایرانی با یاد کردن از آنچه برای آرمیتا گراوند رخ داد به عنوان «قتل آرمیتا»، تاکید کرد روزانه هزاران نفر به اشکال مختلف از سوی جمهوری اسلامی کشته و زندانی میشوند و مورد تجاوز قرار میگیرند.
مهناز افشار، بازیگر هم در شبکه اجتماعی ایکس، جمهوری اسلامی را قاتل «امید، آزادی و زندگی» خواند.
علی کریمی، ملیپوش سابق فوتبال ایران در شبکه اجتماعی ایکس پستی با هشتگهای آرمیتا گراوند و «رژیم بچهکش آخوندی» منتشر کرد.
بیباوری مطلق شهروندان به روایت حکومت: آرمیتا کشته شد
پس از اعلام خبر درگذشت آرمیتا گراوند، تا عصر روز شنبه ششم آبان هشتگ نام او در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) به حدود ۲۰۰ هزار مورد رسید.
محور پستهای اغلب کاربران شبکههای اجتماعی مربوط به چگونگی مرگ او و پرداختن به آن از سوی رسانهها بود.
کاربران نوشتند واژه «درگذشت» برای اعلام این خبر درست نیست چون آرمیتا «کشته شد».
کاربری بر «۲۸ روز مدیریت قتل این دختر» از سوی حکومت تاکید کرد تا به گفته او، رسانهها بنویسند: «آرمیتا درگذشت.»
به گفته این شهروندان، جمهوری اسلامی «دختر بیگناه دیگری» را بهخاطر حجاب اجباری به قتل رساند.
کاربران به یکدیگر یادآوری کردند آرمیتا قربانی یک قتل ایدئولوژیک و سیستماتیک بود: «او نه اولین جوان کشته شده به دست حکومت است و نه آخرین آنها.»
چند کاربر به اعلام خبر رسمی مرگ این نوجوان در آبان و چند روز پیش از «آبان خونین ۹۸» اشاره کردند و نوشتند: «تا وقتی جمهوری اسلامی هست، آبان بوی خون میدهد.»
بر اساس گزارشهای منتشر شده در رسانههای مختلف، در جریان اعتراضات سراسری آبان ۹۸، حدود هزار و ۵۰۰ شهروند از سوی حکومت کشته شدند.
هیاهوی خبری جنگ اسرائیل و حماس همزمان با «قتل آرمیتا»
شماری از کاربران در بازنشر خبر «قتل حکومتی آرمیتا» به جنگ اسرائیل و حماس و طرفداری جمهوری اسلامی از مردم غزه و فلسطین اشاره کردند.
تعدادی از شهروندان با هشتگ نام او نوشتند: «با من از غزه نگو ...»
کاربری هم با کنایه خطاب به حکومت نوشت: «شما حالا کودکان ایران را نکش، در کنارش دفاع از کودکان فلسطین را هم ادامه بده.»
به اعتقاد یک کاربر، جمهوری اسلامی روی «هیاهوی خبری این روزها» برای کاهش اثر اعلام خبر «کشته شدن آرمیتا» حساب کرده است.
کاربری دیگر هم نوشت «رژیم قاتل» با مهندسی اخبار و اعلام کنترل شده و قطرهچکانی خبر مرگ مغزی آرمیتا، تلاش کرد تا اوضاع و تبعات اجتماعی آن را در دست بگیرد.
چند روز پس از برگزاری مراسم روز پزشک در شهر آمل در شمال ایران که در آن، فاطمه رجاییراد، یک پزشک جراح زن بدون حجاب اجباری شرکت کرده بود، مقامهای جمهوری اسلامی مدیران حاضر در این مراسم را برکنار کردند.
خبرگزاری دولتی ایرنا و خبرگزاری فارس وابسته به سپاه پاسداران روز یکشنبه هفتم آبان در گزارش مشترکی نوشتند که مدیران سه نهاد «شبکه بهداشت و درمان شهرستان آمل»، «دانشکده مامایی و پرستاری حضرت زینب، پیراپزشکی و پردیس پزشکی» و «بیمارستان خمینی» برکنار شدند.
این خبرگزاریها افزودند که فرهاد غلامی رییس دانشگاه علوم پزشکی مازندران در احکامی افراد دیگری را جایگزین مدیران قبلی کرده است.
ایرنا و فارس خانم رجاییراد را که بدون حجاب اجباری در این مراسم شرکت کرده بود، به «قانونشکنی» متهم کردند و نوشتند که تغییر مدیران این دستگاهها به این علت بود که «مدیران حاضردر آن جمع، در قبال این هنجارشکنی واکنش اعتراضی نداشتند.»
رجاییراد به عنوان پزشک نمونه در این مراسم شرکت کرده بود. اما پس از این مراسم، رییس دانشگاه علوم پزشکی مازندران اعلام کرد که پروانه طبابت این پزشک زن در آمل، به دلیل نداشتن حجاب اجباری تعلیق شده است.
همچنین خبرگزاری فارس نوشت که پس از حضور بدون حجاب اجباری رجاییراد در مراسم روز پزشک در آمل، او روز شنبه، ششم آبان به دادستانی آمل احضار شد.
بر اساس گزارش این خبرگزاری وابسته به سپاه پاسداران، این پزشک زن حق ورود به دانشگاه علوم پزشکی و حضور در کلاس درس را ندارد.
در پی افزایش فشارهای حکومتی علیه این پزشک زن، ویدئویی از رجاییراد منتشر شد که او در آن از این که بدون حجاب اجباری در مراسم شرکت کرد، «عذرخواهی» میکند.
این اولین بار نیست که جمهوری اسلامی زنان مخالف حجاب اجباری را به ویژه پس از حضور بدون حجاب در مراسم رسمی یا دولتی، تحت فشار قرار میدهد.
در بهمن سال گذشته، مخالفت زینب کاظمپور علیه حجاب اجباری، که با برداشتن و پرت کردن روسری خود در مجمع نظام مهندسی ابراز شد، بازتاب گستردهای در رسانههای اجتماعی داشت. او بعدا تحت پیگرد قضایی قرار گرفت.
طی بیش از یک سال گذشته گزارشهای مختلفی از حضور زنان، از جمله زنان ورزشکار و زنان هنرمند، و حتی مردم عادی در اماکن مختلف از جمله مسابقات ورزشی، مراسم هنری یا کتابخانه ملی ایران منتشر شده است.
با این حال، حکومت همچنان بر اعمال حجاب اجباری اصرار میورزد و اقداماتی تنبیهی علیه این زنان در نظر میگیرد.
بانک مرکزی در جدیدترین گزارش خود از رشد ۴۱/۸ درصدی پایه پولی در خرداد ماه امسال در مقایسه با همین ماه در سال ۱۴۰۱ خبر داد.
گزارشهای مربوط به شاخصها و کلهای پولی از فروردین به این سو به روز نشده بودند و اکنون در ماه هشتم سال، بانک مرکزی گزارشهای پایان بهار را منتشر کرده است.
افزایش حدود ۴۲ درصد پایه پولی در خرداد اگرچه از اوج رشد ۴۵ درصدی این متغیر پولی در فروردین کمتر شده اما همچنان با سرعتی دو برابر میانگین بلندمدت رشد این متغیر در حال افزایش است.
به گزارش وبسایت فردای اقتصاد، این میانگین ۲۲ درصدی منجر به تورمی حدود ۲۰ درصد شده بود اما با دو برابر شدن سرعت رشد پایه پولی، این نگرانی وجود دارد که تورم ۴۰ درصدی سالهای اخیر تثبیت شود.
بررسی ترکیب اجزای نقدینگی نشان میدهد سرعت رشد پول در خرداد با نرخی معادل ۵۰/۴ درصد افزایش یافته است. این در حالی است که سرعت رشد شبه پول در ماه مورد گزارش، ۲۳ درصد بود.
تغییر ترکیب نقدینگی به نفع سهم پول، از جمله پدیدههای ماههای اخیر است که افزایش انتظارات تورمی در جامعه را نمایان میکند.
این گزارش همچنین نشان میدهد سپردههای دولت نزد بانک مرکزی در سه ماهه نخست امسال ۲۵ درصد کاهش داشته است تا سهم ناترازی بانکها و بدهی بخش دولتی به بانکها در رشد پایه پولی قابل توجه باشد.
هفته گذشته داوود منظور، ریيس سازمان برنامه و بودجه به موضوع چگونگی تامین منابع ریالی مورد نیاز بودجه با وجود عدم تحقق منابع درآمدی اشاره کرد.
او گفت دولت برای تامین این منابع از سپردههای شرکتهای دولتی استفاده میکند.
به گزارش وبسایت فردای اقتصاد، سهم ناترازی بانکها و بدهی بخش دولتی به بانکها در رشد پایه پولی قابل توجه است، به طوری که در همین دوره یک ساله، بدهی دولت به بانکها ۵۸ درصد و بدهی شرکتهای دولتی به بانکها ۷۸ درصد بیشتر شد.
مطالبات بانک مرکزی از بانکها با سهم ۳۸/۸ درصد، بیشترین اثر را در رشد پایه پولی داشته است.
بر اساس تحلیل وبسایت فردای اقتصاد، رشد شدید پایه پولی به طور کلی نشان میدهد ناترازیهای دولت و بانکها همچنان عمیقاند و شکاف این ناترازیها از طریق بانک مرکزی به عنوان آخرین وامدهنده ممکن پر میشود.
این اتفاق به معنی خرج کردن از اعتبار پول چاپشده توسط این نهاد و در نهایت «تورم» بیشتر است.
احد عظیمزاده، عضو اتاق بازرگانی ایران هشدار داد صادرات فرش ایران قبل از انقلاب ۶۷ درصد میزان تولید بوده است. این روند بعد از انقلاب سیر نزولی داشته و به نیم درصد تولید رسیده است. او گفت دولت روند صادرات فرش ایرانی را «فلج» کرده است.
عظیمزاده که ریاست کمیسیون فرش، صنایع دستی و گردشگری اتاق بازرگانی تبریز را نیز بر عهده دارد، روز شنبه در گفتوگو با ایلنا افزود: «فرش ایران در رده اول جهان بوده اما اکنون به رده ششم سقوط کردهایم.»
به گفته او، هند، پاکستان و نپال جای ایران را در بازارهای فرش جهان گرفتهاند.
پیشتر غلامرضا مفرحی، رییس اتحادیه فروشندگان فرش دستباف شیراز از قفل شدن بازار فرش ایران در دنیا و قاچاق موادی مانند پشم از ایران به کشورهای هند، پاکستان و افغانستان خبر داده بود.
به گفته مفرحی، بسیاری مواقع فرشهای ایرانی به نام فرش پاکستان در دیگر کشورها به فروش میرسد.
چندی پیش خبرگزاری تسنیم در گزارشی از نمایشگاه فرش و تابلوفرش در سنندج به «رکود بازار فرش بهعلت وضعیت کنونی» پرداخت.
بر اساس گزارش این خبرگزاری، کشورهایی از جمله چین، افغانستان و هندوستان، فرشهای ایرانی را مجددا با برند ایرانی به ایران صادر میکنند و کسی هم جلوی این کار را نمیگیرد.
عظیمزاده روز شنبه در موضعی مشابه گفت که دولت صادرات فرش ایرانی را «فلج کرده» و برای فرش «تعهد ارزی» در نظر گرفته است.
او ادامه داد: «این در حالی که ما مواد اولیه را آزاد خریداری میکنیم و دولت ارزی در اختیار ما قرار نمیدهد.»
عضو اتاق بازرگانی ایران از دولت خواست برای فرش پیمان ارزی در نظر نگیرد و صادرات فرش آزاد باشد: «بعد از یک سال، یکدهم فرش هم فروخته نمیشود که ما بخواهیم ارز را در اختیار نیما قرار دهیم. با این کار صادرات را از بین بردهاند.»
عظیمزاده با اشاره به دو میلیون و ۵۷ هزار بافنده فرش در ایران گفت در مجموع ۱۰ میلیون نفر از صنعت و بازار فرش امرار معاش میکنند که حدود ۱۲ درصد جمعیت کشور را شامل میشود.
او تاکید کرد: «هیچ صنعتی نمیتواند تا این حد بدون سرمایهگذاری اشتغالزایی داشته باشد و اگر بافندگان بیکار شوند بزرگترین خیانت به این صنعت خواهد بود.»
مرداد امسال فرحناز رافع، رییس مرکز ملی فرش ایران گفته بود بعد از تحریمها، هند جای ایران را در بازار جهانی فرش دستباف گرفت.
او گفت آمار صادرات رسمی فرش دستباف به دلایلی از جمله وضع قانون رفع تعهد ارزی از سال ۹۷، تحریم فرش دستباف ایرانی و تعلیق کارت بازرگانی برای بازرگانان کاهش یافته است.
بازارهای ایران در نخستین روز کاری هفته به بالا گرفتن تنش میان تهران و واشینگتن و شروع فاز جدید جنگ اسرائیل و حماس واکنش نشان دادند.
قیمت دلار در بازار آزاد روز شنبه شش آبان به سطحی بالاتر از ۵۲ هزار تومان رسید. اما در ادامه ساعات کاری این بازار، قیمت دلار اندکی کاهش یافت.
قیمت دلار در نخستین روز از آغاز درگیریهای حماس و اسرائیل تا ۵۳ هزار تومان افزایش یافته بود. اما با مداخله بانک مرکزی و ارزپاشی بازارساز، قیمتها اندکی تعدیل شد.
بازار آزاد ارز امروز بالاترین قیمت را پس از شوک اولیه روز نخست حمله حماس به اسرائیل و وقایع پس از آن تجربه کرد.
قیمت انواع سکه و طلا نیز روز شنبه با افزایش قابل توجهی همراه بود.
هر سکه طلای تمام طرح جدید بالاتر از ۳۰ میلیون تومان قیمت خورد که نسبت به آخرین روز کاری هفته گذشته بیش از یک میلیون تومان بالاتر بود.
شاخص کل بورس نیز با ریزش ۵۰ هزار واحدی، بیش از ۲.۵ درصد از ارزش خود را از دست داد و به سطحی کمتر از ابر کانال دو میلیون واحدی نزول کرد.
شاخص هموزن که سهام شرکتهای کوچکتر بازار را نمایندگی میکند، در روز سقوط بورس ریزشی حدود ۳.۵ درصد را تجربه کرد و نزدیک به ۱۹ هزار واحد افت کرد.
حفظ کانال دو میلیون واحدی در هفته گذشته، حقوقیها و مدیران بازار را بر آن داشت تا با هدف حمایت از شاخص کل در این سطح مداخله کنند.
بورس تهران شش آبان برای هشتمین روز کاری متوالی با خروج سرمایههای حقیقی از بازار مواجه شد. در مجموع یک هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان پول حقیقی از بازار خارج شد.
مجید عشقی همزمان با ریزش قابل توجه شاخصها، درباره احتمال تعطیلی بورس ایران گفت این شرایط باید در شورای عالی تصمیمگیری شود.
رییس سازمان بورس در ادامه، دلیل افت قیمتها و شاخصها در بازار سهام ایران را «ریسک سیاسی» به وجود آمده اعلام کرد.
او گفت: «به دلیل شرایط ریسک سیستماتیک، بازار سرمایه به آن عکسالعمل منفی نشان داده و قطعا کنترل خواهد شد.»
عشقی با اشاره به واریز یک هزار میلیارد تومانی صندوق توسعه ملی به بازار سرمایه وعده داد تا پایان سال، شش هزار میلیارد تومانی دیگر هم واریز شود.
در هفتههای گذشته و حتی پیش از آغاز درگیری بین حماس و اسرائیل، افت سطح معاملات خرد و خروج مداوم سرمایههای حقیقی در بازار، نشانههایی از رکود را به تصویر کشیده بودند.
انتشار صورتهای مالی ناامیدکننده شماری از شرکتهای بزرگ بورسی از جمله خودروسازان نیز از جمله دلایل افت شاخصها یا کمرمق بودن بازار طی روزهای گذشته اعلام شد.
با اینحال، احسان خاندوزی، وزیر اقتصاد در واکنش به افزایش قیمت دلار در بازار آزاد این تحولات را به رسانههای بیگانه نسبت داده بود.
